Nghị luận về câu ca dao Khôn ngoan đối đáp người ngoài, Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau lớp 9
Nghị luận về câu ca dao Khôn ngoan đối đáp người ngoài lớp 9
Dễ nhận thấy được rằng người Việt Nam nói chung luôn luôn rất coi trọng tình cảm gia đình. Vì thế, trong kho tàng văn học dân gian đã có biết bao tiếng hát, lời ru, câu chuyện. Có lẽ chính vì thế mà các bậc tiền nhân trước như cũng đã khuyên nhủ mọi người hãy nâng niu, cũng như cũng phải biết gìn giữ tình cảm cha con, anh em đầm ấm hạnh phúc. Và có thể thấy được một trong những lời khuyên đó là:
“Khôn ngoan đối đáp người ngoài
Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau”
Dễ nhận thấy được câu ca dao đã so sánh tình anh em với một hình ảnh cụ thể và dễ hiểu để lời khuyên thấm vào lòng người biết bao nhiêu. “Khôn ngoan đối đáp người ngoài” ý như muốn nói để đối đáp, so bì thiệt hơn. Với vế sau thì cha ông ta lại so sánh hình ảnh con gà thật thú vị nhưng dường như cũng thật là gần gũi biết bao nhiêu. Gà cùng một mẹ cũng như là anh em trong một nhà. “Đá nhau” chính là một từ muốn nói về những sự bất đồng, xích mích giữa các anh em trong một gia đình. Đã là anh em trong gia đình thì có chuyện gì có thể bàn bạc với nhau để tìm ra một lối thoát có lý nhất và hợp tình nhất. Tất cả nên nhường nhịn nhau, nghe nhau nói rõ câu chuyện để có thể tìm ra cách giải quyết vấn đề một cách tốt nhất có thể. Lý do chúng ta phải nhường nhịn nhau là bởi chúng ta là anh em, là “gà chung một mẹ”.
Khi đã là “gà cùng một mẹ” thì chúng ta cũng nên đùm bọc có nghĩa là giúp đỡ, che chở, cũng như là biết san sẻ cho nhau mọi nỗi buồn vui, mọi điều sướng khổ. Thông qua câu ca dao đã nêu lên một cách cư xử hợp lí, hợp tình trên nền tảng đạo đức là lòng nhân ái của con người chúng ta. Một khi đã là anh em ruột thịt thì cần phải giúp đỡ nhau hết mình, vì sẽ chẳng có ai mà có thể đùm bọc hơn là người thân, anh em ruột thịt.
Tình anh em cũng được đánh giá là một thứ tình cảm thiêng liêng và rất đáng trân trọng biết bao nhiêu. Để có một tình anh em keo sơn một nhà là một điều hết sức đáng trân trọng và nhà nào cũng mong muốn có được điều đó. Hãy sống thuận hòa với nhau, bởi “Anh em như thể tay chân”. Thông qua câu ca dao “Khôn ngoan đối đáp người ngoài. Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau” đó như nói lên bài học đạo đức từ câu ca dao trên có ý nghĩa sâu sắc và cũng thật là thấm thía biết bao nhiêu.
Ngày nay, ta dường như cũng thấy được chính bài học đó càng có ý nghĩa giáo dục to lớn hơn khi trong xã hội vẫn còn tồn tại không ít những cảnh tượng ngang trái, những sự thật đau lòng, vì quyền lợi cá nhân ích kỷ mà người ta sẵn sàng dứt bỏ tình nghĩa anh em ruột thịt của mình. Chúng ta cần phê phán cũng như lên án hành động đó. Đã là anh em – gà cùng một mẹ thì cần phải biết yêu quý nhau.
