Hỏi bài

Những cải cách dân chủ ở Nhật Bản sau Chiến tranh thế giới thứ hai:

◾ Xóa bỏ chủ nghĩa quân phiệt ở Nhật, biến nước Nhật thành nhà nước dân chủ đại nghị tư sản.

◾ Mang lại luồng sinh khí mới với các tầng lớp nhân dân.

◾ Là nhân tố quan trọng giúp Nhật Bản phát triển mạnh mẽ.

+ Nước Mĩ được Đại Tây Dương và Thái Bình Dương che chở, không bị chiến tranh

tàn phá, lại được yên ổn sản xuất.

+ Bán vũ khí trong Chiến tranh thế giớ thứ hai (thu 114 tỉ USD trong chiến tranh).

+ Dựa vào thành tựu khoa học - kĩ thuật...Trình độ tập trung sản xuất và tư bản cao.

+ Tài nguyên phong phú, nhân công dồi dào, Nhà nước đưa ra những chính sách điều

tiết nền kinh tế hợp lý.

Mĩ latinh là một khu vực rộng lớn trải dài từ Mê-hi-co ở Bắc Mĩ xuống Nam mĩ. Khác với Châu Á, Châu Phi, từ những thập niên đầu thế kỉ 19 hầu hết các nước ở khu vực này đều giành được độc lập. Nhưng sau khi thoát khỏi sự thống trị của Tây Ban Nha, các nước Mĩ Latinh lại rơi vào vòng lệ thuộc nặng nề và trở thành sân sau của Mĩ

Từ sau chiến tranh tg thứ 2 tình hình mĩ latinh đã có những chuyển biến mạnh mẽ. Mở đầu là thanwgs lợi của CM Cuba (1959)đã làm dấy lên một phong trào đấu tranh bùng nổ ở Mĩ latinh và khu vực này được ví như lục địa bùng cháy.Bây giờ phong trào giải phóng dân tộc noỏi lên mạnh mẽ và cuồn cuộn như những ngọn núi lửa tấn công thẳng vào Chủ nghĩa thực dân mới của Mĩ, thành lập chính phủ, giành được quyền dân tộc thực sự.

Từ đầu những năm 90 của thế kỉ 20 do nhiều nguyên nhân nên tình hình kinh tế - chính trị ở mĩ latinh gặp nhiều khó khắn thậm chí có lúc căng thẳng: Tăng trưởng kinh tế chậm, nợ nước ngoài ngày càng nhiều, đầu tư nc ngoài giảm sút, chính trị không ổn định

* Về kinh tế:

- Nhiều nước vẫn còn trong tình trạng lạc hậu, đói nghèo.

- Nợ nần và phụ thuộc vào nước ngoài,…

*Về xã hội:

- Ngày càng khó khăn, không ổn định:

- Xung đột về sắc tộc và tôn giáo, đảo chính, nội chiến diễn ra liên miên.

- Bệnh tật và mù chữ.

- Sự bùng nổ dân số,…

Từ đầu những năm 90 của thế kỉ XX, “một chương mới mở ra trong lịch sử khu vực Đông Nam Á” vì:

+ Từ đầu những năm 90 của thế kỉ XX, sau “chiến tranh lạnh ” và vấn đề Campuchia được giải quyết bằng việc kí hiệp định Pari về Campuchia (10/1991). Tình hình chính trị khu vực được cải thiện rõ rệt.

+ Xu hướng nổi bật đầu tiên là sự mở rộng thành viên của tổ chức ASEAN: 01/1984 Brunây, 7/1995 Việt Nam, 9/1997 Lào và Myanma, 4/1999 Campuchia.

Như thế:

+ ASEAN từ 6 nước đã phát triển thành 10 nước thành viên.

+ Lần đầu tiên trong lịch sử khu vực, 10 nước Đông Nam Á đều cùng đứng trong một tổ chức thống nhất

+ Trên cơ sở đó, ASEAN chuyển trọng tâm họat động sang hợp tác kinh tế, đồng thời xây dựng một khu vực Đông Nam Á hòa bình, ổn định để cùng nhau phát triển phồn vinh

- Năm 1992 Đông Nam Á trở thành khu vực mậu dịch tự do (AFTA).

- Năm 1994 lập diễn đàn khu vực (ARF) gồm 23 quốc gia.

Thành tựu trong công cuộc cải cách mở cửa:

- Tháng 12/1978, Trung ương Đảng cộng sản Trung Quốc đề ra đường lối đổi mới, mở đầu cho công cuộc cải cách kinh tế- xã hội đất nước.

- Sau 20 năm cải cách mở cửa (1979-2000) nền kinh tế Trung Quốc phát triển nhanh chóng, đạt tốc độ tăng trưởng cao nhất thế giới:

▪️ Tổng sản phẩm trong nước tăng trung bình hàng năm 9,6%, đứng thứ 7 trên thế giới.

▪️ Đời sống nhân dân được nâng lên rõ rệt.

▪️ Đối ngoại: bình thường hóa mối quan hệ với các nước, thu hồi chủ quyền Hồng Kông và Ma Cao.

Ý nghĩa:

- Kinh tế phát triển nhanh, chính trị xã hội ổn định, địa vị Trung Quốc trên trường quốc tế được nâng cao.

- Tạo điều kiện cho sự hội nhập của Trung Quốc trên tất cả các lĩnh vực đối với các nước và ngược lại.

Tháng 12 - 1978, Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc đã đề ra đường lối mới, mở đầu cho công cuộc cải cách kinh tế - xã hội của đất nước, lấy phát triển kinh tế làm trung tâm, thực thiện cải cách mở cửa nhằm mục tiêu hiện đại hóa, đưa đất nước Trung Quốc trở thành một quốc gia giầu mạnh và văn minh.

- Sau hơn 20 năm cải cách mở cửa Trung Quốc đã (1979 - 2000) Trung Quốc đã thực hện được:

* Về kinh tế:

+ Nền kinh tế Trung Quốc phát triển nhanh chóng, đạt tốc độ tăng trưởng cao nhất thế giới.

+ Tổng sản phẩm trong nước (GDP) tăng 9,6%/năm,đạt giá trị 8740,4 tỉ nhân dân tệ, đứng hàng thứ bảy thế giới.

+ Tổng giá trị xuất nhập khẩu năm 1997 lên tới 325,00 tỉ USD (tăng gấp hơn 15 lần so với năm 1978 là 20 tỉ USD).

+ Cũng tính đến năm 1997, có 145 nghìn doanh nghiệp nước ngoài đang hoạt động ở Trung Quốc và đã đầu tư vào Trung Quốc hơn 521 tỉ USD.

* Về xã hội:

+ Đời sống nhân dân được nâng cao rõ rệt.

+ Từ năm 1978 - 1997, thu nhập bình quân đầu người ở nông thôn tăng từ 133,6 lên 2090,1 nhân dân tệ; ở thành phố từ 343,4 lên 5160,3 nhân dân tệ.

* Về đối ngoại:

+ Trung Quốc khẳng định vị thế của mình trên trường quốc tế.

+ Từ cuối những năm 80 của thế kỉ XX, Trung Quốc đã bình thường hóa quan hệ ngoại giao với Liên Xô,

Mông Cổ, Lào, In-đo-nê-xi-a, Việt Nam ...

+ Mở rộng quan hệ hữu nghị, hợp tác với hầu hết các nước trên thế giới

+ Trung Quốc đã thu hồi chủ quyền với Hồng Kông (1997) và Ma Cao (1999).

Hướng dẫn giải bài 1 trang 14 SGK Lịch sử 9

Giai đoạn từ năm 1945 đến giữa những năm 60 của thế kỉ XX.

▪️ Sau khi phát xít nhật đầu hàng, nhiều nước ở châu Á đã nổi dậy, thành lập chính quyền cách mạng điển hình là Việt Nam, Inđônêxia, Lào.

▪️ Phong trào lan nhanh ra các nước Nam Á và Bắc Phi điển hình là Ấn Độ (1946-1950) và Ai Cập (1952).

▪️ Đến năm 1960, 17 nước ở châu Phi tuyên bố độc lập (Nam châu Phi)

▪️ Ngày 1/1/1959, cách mạng Cu-ba thành công.

⇒ Tóm lại đến giữa những năm 60, hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc và chủ nghĩa thực dân cơ bản đã bị sụp đổ. Đến năm 1967, hệ thống thuộc điạ tập trung ở miền Nam và Châu Phi.

▪️ Giai đoạn từ giữa những năm 60 đến giữa những năm 70 của thế kỉ XX.

▪️ Phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của các nước Ăngôla (11/1975), Môdămbích (6/1975) và Ginê

▪️ Bít-xao (9/1974) nhằm lật đổ chế độ thống trị của Bồ Đào Nha.

▪️ Đến đầu những năm 60, nhân dân 3 nước này đã tiến hành đấu tranh vũ trang.

▪️ Tháng 4/1974, chính quyền mới ở Bồ Đào Nha đã trao trả độc lập cho 3 nước này.

⇒ Như vậy sự tan rã cuả thuộc điạ Bồ Đào Nha là thắng lợi quan trọng cuả phong trào giải phóng dân tộc.

▪️ Giữa những năm 70 đến giữa những năm 90 của thế kỉ XX.

▪️ Cuối những năm 70, chủ nghĩa thực dân tồn tại dưới “hình thức chế độ phân biệt chủng tộc A-phác-thai”.

▪️ Sau nhiều năm, chính quyền thực dân đã phải xoá bỏ chế độ phân biệt chủng tộc của những người da đen.

▪️ Điển hình là:Năm 1980, Cộng hoà Dim-ba-bu-ê giành độc lập.

▪️ Năm 1990, Cộng hoà Na-mi-bi-a đã giành độc lập.

▪️ Năm 1993, Cộng hoà Nam Phi đã giành độc lập.⇒ Như vậy hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc đã bị sụp đổ hoàn toàn.

Cuối những năm 70 và đầu những năm 80 của thế kỉ XX, các nước Đông Âu lâm vào khủng hoảng kinh tế, chính trị trầm trọng.

- Tới năm 1988, khủng hoảng lên tới đỉnh cao.

▪️ Cuộc khủng hoảng sớm nhất ở Ba Lan (1978) sau đó lan sang các nước Đông Âu khác.

▪️ Lợi dụng tình hình đó cùng với sự tiếp sức của chủ nghĩa đế quốc bên ngoài, các thế lực chống Chủ nghĩa xã hội ra sức kích chống phá.

- Đảng Cộng sản ớ các nước Đông Âu phải tuyên bó từ bỏ quyền lãnh đạo.

- Kết quả:

▪️ Ở hầu hết các nước Đông Âu, các thế lực chống chủ nghĩa xã hội giành được chính quyền nhà nước.

▪️ Cuối năm 1989, chế độ xã hội chủ nghĩa sụp đổ ở hầu hết các nước Đông Âu.

Mục đích ra đời và những thành tích của Hội đồng tương trợ kinh tế trong những năm 1951-1973:

Ngày 8 - 1 - 1959, Hội đồng tương trợ kinh tế (SEV) được thành lập:

* Mục đích sự ra đời:

- Nhằm đẩy mạnh sự hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau trong các nước xã hội chủ nghĩa.

- Đánh dấu sự hình thành hệ thống xã hội chủ nghĩa.

* Thành tích của Hội đồng tương trợ kinh tế trong những năm 1951-1973:

- Tốc độ tăng trưởng sản xuất công nghiệp của các nước thành viên bình quân hằng năm đạt 10%

- Thu nhập quốc dân năm 1973 tăng 5,7 lần so với những năm 1950.

Trong một lần lớp đi chơi dã ngoại, nhưng em không đi được do mẹ đang ốm, bố đi làm xa, em gái không ai trông nom. Nên em không thể đi với lớp được. Hạnh dù biết hoàn cảnh em như vậy nhưng vẫn cố tình nói với các bạn rằng em tiếc tiền và không muốn chơi với các bạn trong lớp. Từ sau hôm đó, một số bạn xa lánh và không còn chơi với em. Sau đó mấy hôm, trong một lần Hạnh đang chơi trò nhảy dây thì bị ngã, em liên chạy vội lại cõng bạn lên phòng y tế băng bó, Hạnh cảm ơn và ân hận về hành động của mình. Trong buổi sinh hoạt lớp cuối tuần, Hạnh đã xin phép cô giáo đứng dậy xin lỗi em và nói rõ sự thật để các bạn không còn hiểu lầm em nữa. Em tha lỗi cho bạn và mọi người lại chơi vui vẻ với nhau.

Tham khảo thêm: Kể lại 1 câu chuyện về lòng khoan dung