Bài tập xác định chiều dòng điện cảm ứng - Từ thông biến thiên và quy tắc Lenz
Vật lý 12: Xác định chiều dòng điện cảm ứng
Xác định chiều dòng điện cảm ứng là một dạng bài phổ biến trong chương Cảm ứng điện từ – Vật lý 12 và thường xuất hiện trong đề thi THPT Quốc gia. Để giải nhanh và chính xác dạng bài này, học sinh cần nắm vững từ thông biến thiên và quy tắc Lenz, từ đó suy ra chiều dòng điện trong cuộn dây hoặc mạch kín. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn cách xác định chiều dòng điện cảm ứng qua từng bước – kèm ví dụ minh họa – mẹo ghi nhớ nhanh, giúp bạn tự tin xử lý mọi bài tập từ cơ bản đến nâng cao.
PHẦN 1. ĐỀ BÀI TRẮC NGHIỆM
Câu 1: Hình vẽ nào sau đây xác định đúng chiều dòng điện cảm ứng khi cho nam châm dịch chuyển lại gần hoặc ra xa vòng dây kín:
Câu 2: Hình vẽ nào sau đây xác định đúng chiều dòng điện cảm ứng khi cho vòng dây dịch chuyển lại gần hoặc ra xa nam châm:
Câu 3: Hình vẽ nào sau đây xác định đúng chiều dòng điện cảm ứng khi cho nam châm dịch chuyển lại gần hoặc ra xa vòng dây kín:
Câu 4: Hình vẽ nào sau đây xác định đúng chiều dòng điện cảm ứng khi cho vòng dây dịch chuyển lại gần hoặc ra xa nam châm:
Câu 5: Hình vẽ nào sau đây xác định đúng chiều dòng điện cảm ứng khi cho nam châm rơi thẳng đứng xuống tâm vòng dây đặt trên bàn:
Câu 6: Hình vẽ nào sau đây xác định đúng chiều dòng điện cảm ứng ngay khi nam châm đang đặt thẳng đứng tại tâm vòng dây ở trên bàn thì bị đổ:
Câu 7: Hình vẽ nào sau đây xác định đúng chiều dòng điện cảm ứng khi cho cả nam châm và vòng dây dịch chuyển, với 
:
Câu 8: Hình vẽ nào sau đây xác định đúng chiều dòng điện cảm ứng khi cho cả nam châm và vòng dây dịch chuyển với
Câu 9: Hình vẽ nào sau đây xác định đúng chiều dòng điện cảm ứng khi cho cả nam châm và vòng dây dịch chuyển, với
Câu 10: Hình vẽ nào sau đây xác định đúng chiều dòng điện cảm ứng khi cho cả nam châm và vòng dây dịch chuyển:
Câu 11: Hình vẽ nào sau đây xác định đúng chiều dòng điện cảm ứng khi cho cả nam châm và vòng dây cùng rơi tự do thẳng đứng đồng thời cùng lúc:
Câu 12: Xác định chiều dòng điện cảm ứng trong vòng dây khi nhìn vào mặt trên trong trường hợp cho nam châm rơi thẳng đứng xuyên qua tâm vòng dây giữ cố định như hình vẽ:
A. Lúc đầu dòng điện cùng kim đồng hồ, khi nam châm xuyên qua đổi chiều ngược kim đồng hồ.
B. Lúc đầu dòng điện ngược kim đồng hồ, khi nam châm xuyên qua đổi chiều cùng kim đồng hồ.
C. Không có dòng điện cảm ứng trong vòng dây.
D. Dòng điện cảm ứng cùng kim đồng hồ.
Câu 13: Xác định chiều dòng điện cảm ứng trong vòng dây khi nhìn vào mặt bên phải trong trường hợp cho nam châm xuyên qua tâm vòng dây giữ cố định như hình vẽ:
A. Lúc đầu dòng điện cùng kim đồng hồ, khi nam châm xuyên qua đổi chiều ngược kim đồng hồ.
B. Lúc đầu dòng điện ngược kim đồng hồ, khi nam châm xuyên qua đổi chiều cùng kim đồng hồ.
C. Không có dòng điện cảm ứng trong vòng dây.
D. Dòng điện cảm ứng cùng kim đồng hồ.
Câu 14: Hình vẽ nào sau đây xác định đúng chiều dòng điện cảm ứng khi cho vòng dây tịnh tiến với vận tốc trong từ trường đều:
|
A. |
B. |
|
C. |
D. |
Câu 15: Hình vẽ nào sau đây xác định đúng chiều dòng điện cảm ứng khi cho vòng dây tịnh tiến với vận tốc trong từ trường đều:
|
A. |
B. |
|
C. |
D. |
Câu 16: Hình vẽ nào sau đây xác định đúng chiều dòng điện cảm ứng:
|
A. |
B. |
|
C. |
D. |
Câu 17: Hình vẽ nào sau đây xác định đúng chiều dòng điện cảm ứng:
|
A. |
B. |
|
C. |
D. |
(Còn tiếp)
PHẦN 2. ĐÁP ÁN TỔNG QUAN
|
1-B |
2-B |
3-A |
4-B |
5-A |
6-B |
7-D |
8-B |
9-A |
10-D |
|
11-D |
12-A |
13-A |
14-D |
15-D |
16-B |
17-A |
18-A |
19-C |
20-B |
|
21-B |
22-B |
23-A |
24-D |
|
|||||
Đáp án chi tiết có trong file tải, mời bạn đọc tải tài liệu tham khảo.
----------------------------------------------
❓ FAQ
1. Dòng điện cảm ứng là gì?
Dòng điện cảm ứng là dòng điện xuất hiện trong mạch kín khi: 👉 Từ thông qua mạch biến thiên theo thời gian.
2. Từ thông biến thiên là gì?
Từ thông thay đổi khi:
- Cảm ứng từ thay đổi
- Diện tích mạch thay đổi
- Góc giữa từ trường và mặt phẳng mạch thay đổi
3. Quy tắc Lenz dùng để làm gì?
Quy tắc Lenz giúp: 👉 Xác định chiều dòng điện cảm ứng sinh ra trong mạch kín.
4. Nội dung quy tắc Lenz là gì?
Dòng điện cảm ứng có chiều sao cho: 👉 Từ trường do nó sinh ra chống lại nguyên nhân gây ra sự biến thiên từ thông.
5. Làm sao xác định chiều dòng điện cảm ứng nhanh?
Các bước cơ bản:
- Xác định từ thông tăng hay giảm
- Xác định chiều từ trường cảm ứng
- Dùng quy tắc nắm tay phải để tìm chiều dòng điện
6. Khi nào từ thông tăng hoặc giảm?
- Nam châm tiến lại gần cuộn dây → từ thông tăng
- Nam châm ra xa cuộn dây → từ thông giảm
7. Những dạng bài tập cảm ứng điện từ thường gặp là gì?
- Xác định chiều dòng điện cảm ứng
- Tính suất điện động cảm ứng
- Bài toán thanh kim loại chuyển động trong từ trường
--------------------------------------------------
Qua bài viết, bạn đã nắm được cách xác định chiều dòng điện cảm ứng dựa trên từ thông biến thiên và quy tắc Lenz, đồng thời biết cách vận dụng vào các bài tập thực tế trong chương Cảm ứng điện từ. Đây là kiến thức quan trọng cho kỳ thi THPT Quốc gia môn Vật lý, giúp bạn rút ngắn thời gian làm bài và tăng độ chính xác. Hãy tiếp tục theo dõi các bài viết khác để hệ thống hóa toàn bộ công thức và nâng cao kỹ năng giải bài hiệu quả.
