Dẫn chứng về Đổ lỗi
Dẫn chứng nghị luận về Đổ lỗi
VnDoc.com xin gửi tới bạn đọc bài viết Dẫn chứng về Đổ lỗi để bạn đọc cùng tham khảo. Mời các bạn cùng theo dõi bài viết dưới đây để có thêm tài liệu học tập môn Ngữ văn nhé.
1. Những vấn đề chung về Đổ lỗi
Giải thích
Đổ lỗi là hành vi trốn tránh trách nhiệm cá nhân bằng cách quy kết sai sót, thất bại của bản thân cho người khác, hoàn cảnh hoặc yếu tố khách quan, thay vì nhìn nhận phần trách nhiệm của mình.
Biểu hiện
- Khi làm sai nhưng không nhận lỗi, tìm mọi lý do để biện minh.
- Quy trách nhiệm cho bạn bè, thầy cô, gia đình, hoàn cảnh.
- Thất bại thì than trách số phận, xã hội, điều kiện khách quan.
- Luôn cho rằng bản thân đúng, người khác sai.
Hậu quả
- Khiến con người không trưởng thành, không rút ra được bài học từ sai lầm.
- Làm mất uy tín, niềm tin của người khác.
- Gây mâu thuẫn trong các mối quan hệ.
- Kìm hãm sự phát triển cá nhân, dễ thất bại lặp đi lặp lại.
2. Một số dẫn chứng tiêu biểu về Đổ lỗi
Elizabeth Holmes
Biểu hiện: Elizabeth Holmes từng được tung hô là “Steve Jobs phiên bản nữ”, nhưng khi công nghệ xét nghiệm máu của Theranos không hoạt động đúng như quảng cáo, cô đã không dũng cảm thừa nhận sai sót kỹ thuật. Thay vào đó, Holmes liên tục đổ lỗi cho các đối thủ cạnh tranh, cho rằng họ cố tình hãm hại công ty, đồng thời quy trách nhiệm cho nhân viên cấp dưới vì không làm việc đúng quy trình.
Kết quả: Việc liên tục né tránh trách nhiệm đã dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng khi hàng ngàn bệnh nhân phải nhận kết quả xét nghiệm sai, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khoẻ và niềm tin của xã hội. Cuối cùng, sự thật bị phanh phui, Theranos sụp đổ, và Elizabeth Holmes phải đối mặt với bản án 11 năm tù.
Richard Nixon
Biểu hiện: Trong vụ bê bối nghe lén Watergate, khi sự việc bị phanh phui, Tổng thống Mỹ Richard Nixon đã không trực tiếp nhận trách nhiệm với tư cách là người đứng đầu nhà nước. Thay vào đó, ông tìm cách đổ lỗi cho các trợ lý cấp dưới, đồng thời viện dẫn những “âm mưu chính trị” từ phe đối lập nhằm làm suy yếu uy tín của mình.
Kết quả: Việc liên tục phủ nhận trách nhiệm và đổ lỗi cho người khác đã khiến niềm tin của công chúng Mỹ vào chính phủ bị xói mòn nghiêm trọng. Áp lực từ dư luận và các cuộc điều tra ngày càng gia tăng, buộc Richard Nixon phải từ chức, trở thành Tổng thống đầu tiên trong lịch sử Hoa Kỳ rời nhiệm sở trong bê bối.
Nhân vật Trịnh Hâm
Biểu hiện: Trong Lục Vân Tiên của Nguyễn Đình Chiểu, Trịnh Hâm vì đố kỵ tài năng và lòng ích kỷ đã nhẫn tâm hãm hại Lục Vân Tiên, đẩy chàng xuống sông giữa lúc hoạn nạn. Tuy nhiên, sau hành động tàn độc ấy, Trịnh Hâm không hề có sự ăn năn hay dám đối diện với tội lỗi của mình. Trái lại, hắn luôn tìm cách bao biện, đổ lỗi cho hoàn cảnh, cho số phận hoặc những lý do mơ hồ nhằm che giấu bản chất hèn hạ. Sự đổ lỗi ấy không xuất phát từ vô thức mà là một lựa chọn có chủ ý để bảo vệ cái tôi ích kỷ và sự giả dối của bản thân.
Kết quả: Qua hình tượng Trịnh Hâm, Nguyễn Đình Chiểu đã phê phán kiểu người “vừa ăn cướp vừa la làng”, dùng sự đổ lỗi như một tấm lá chắn để trốn tránh trách nhiệm và lương tâm. Nhân vật này trở thành lời cảnh tỉnh sâu sắc về hậu quả đạo đức của việc không dám nhận lỗi, đồng thời khẳng định rằng sự đổ lỗi không thể che đậy cái ác, mà chỉ làm con người ngày càng tha hoá và tự đẩy mình ra ngoài chuẩn mực nhân nghĩa.
Francesco Schettino
Biểu hiện: Khi con tàu du lịch sang trọng bị chìm năm 2012, thuyền trưởng Schettino đã bỏ trốn lên xuồng cứu sinh trước hành khách. Khi bị xét hỏi, ông ta đổ lỗi cho người lái tàu (helmsman) không hiểu lệnh, đổ lỗi cho bản đồ sai và thậm chí đổ lỗi cho... trọng lực (nói rằng mình bị trượt chân ngã vào xuồng cứu sinh).
Kết quả: Ông bị truyền thông gọi là "Thuyền trưởng hèn nhát", chịu án tù 16 năm và huỷ hoại hoàn toàn danh dự của một người đi biển.
Vụ bê bối khí thải Volkswagen (Dieselgate)
Biểu hiện: Khi bị phát hiện cài phần mềm gian lận khí thải, ban lãnh đạo cấp cao của Volkswagen ban đầu đã chối bỏ trách nhiệm, đổ lỗi cho "một nhóm nhỏ kỹ sư biến chất" tự ý làm điều này mà cấp trên không hay biết.
Kết quả: Sự dối trá này không qua mắt được cơ quan điều tra. Volkswagen bị phạt hàng chục tỷ USD, CEO phải từ chức, và uy tín thương hiệu "xe Đức" bị tổn hại nghiêm trọng trên toàn cầu.
Lance Armstrong
Biểu hiện: Trong suốt nhiều năm sử dụng doping, khi bị các nhà báo hay đồng đội cũ tố cáo, Armstrong không thừa nhận mà quay sang tấn công ngược lại họ. Anh ta đổ lỗi cho truyền thông là "kẻ thù ghét", gọi các cáo buộc là một cuộc "săn phù thuỷ" và kiện những người nói thật ra toà.
Kết quả: Sự thật bị phơi bày, Armstrong bị tước 7 danh hiệu Tour de France, bị cấm thi đấu suốt đời và từ một người hùng trở thành kẻ lừa dối vĩ đại nhất lịch sử thể thao.
Truyện ngụ ngôn "Con cáo và chùm nho"
Biểu hiện: Con cáo muốn ăn chùm nho nhưng nhảy mãi không tới. Thay vì thừa nhận mình không đủ khả năng leo trèo hay nhảy cao, nó bỏ đi và tự nhủ: "Nho còn xanh lắm, có chín cũng chua loét". Nó đổ lỗi cho chùm nho không ngon.
Kết quả: Con cáo vẫn đói bụng và mãi mãi không nhận ra hạn chế của bản thân để cải thiện kỹ năng săn mồi. Đây là nguồn gốc của thuật ngữ tâm lý "Nho xanh" (biện hộ cho sự thất bại).
