Dẫn chứng về Mạc Đĩnh Chi
Dẫn chứng nghị luận về Mạc Đĩnh Chi
VnDoc.com xin gửi tới bạn đọc bài viết Dẫn chứng về Mạc Đĩnh Chi để bạn đọc cùng tham khảo. Mời các bạn cùng theo dõi bài viết dưới đây để có thêm tài liệu học tập môn Ngữ văn nhé.
1. Hoàn cảnh
Mạc Đĩnh Chi (1272–1346) là vị đại thần và nhà ngoại giao xuất sắc thời nhà Trần. Ông sinh ra trong một gia đình nghèo khó, mồ côi cha từ nhỏ và hằng ngày phải vào rừng kiếm củi để nuôi mẹ và đi học.
Dù sở hữu ngoại hình được đánh giá là xấu xí, nhỏ bé, nhưng ông lại có trí tuệ phi thường và lòng hiếu học bền bỉ. Năm 1304, ông đỗ Trạng nguyên và được vua tin dùng, giữ nhiều chức vụ quan trọng.
Với tài năng văn chương và ứng biến sắc sảo, ông không chỉ phụng sự đất nước mà còn khiến các triều đại phương Bắc nể phục, trở thành biểu tượng của trí tuệ và bản lĩnh Việt Nam.
2. Một số dẫn chứng tiêu biểu về Mạc Đĩnh Chi
Nghị lực vượt khó
Biểu hiện: Sinh ra trong cảnh nghèo túng, cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc, Mạc Đĩnh Chi phải tranh thủ đọc sách lúc đi kiếm củi hoặc học ké ngoài cửa lớp. Đêm đến, vì không có tiền mua dầu thắp đèn, ông đã bắt đom đóm bỏ vào vỏ trứng hoặc đốt lá khô để lấy ánh sáng đọc sách. Bất chấp sự nhạo báng của người đời về vẻ ngoài và hoàn cảnh, ông vẫn kiên trì khổ luyện, miệt mài với con chữ để thay đổi số phận.
Kết quả/Thành tựu: Ông đỗ đầu kỳ thi đình, trở thành Trạng nguyên khi mới ngoài 30 tuổi. Thành tựu của ông đã minh chứng cho sức mạnh của ý chí, giúp ông từ một cậu bé tiều phu nghèo khó trở thành bậc đại trí thức, đứng đầu hàng quan văn trong triều đình nhà Trần.
Bản lĩnh và tự trọng
Biểu hiện: Khi mới đỗ Trạng nguyên, vì vẻ ngoài xấu xí nên ông không được vua Trần Anh Tông trọng dụng ngay. Để khẳng định giá trị bản thân, ông đã viết bài phú "Hoa sen trong giếng ngọc" (Ngọc tỉnh liên phú) để bày tỏ phẩm giá thanh cao và tài năng ẩn giấu của mình. Trong các chuyến đi sứ, trước sự kiêu ngạo và những câu đối hóc búa mang tính hạ nhục từ phía thiên triều, ông luôn bình tĩnh, tự tin ứng đáp sắc sảo, dùng trí tuệ để bảo vệ quốc thể và danh dự dân tộc.
Kết quả/Thành tựu: Ông được vua tôi nhà Trần hết lòng nể trọng và được vua nhà Nguyên phong tặng danh hiệu "Lưỡng quốc Trạng nguyên" (Trạng nguyên hai nước) – một vinh dự hiếm có trong lịch sử ngoại giao. Thành tựu này đã nâng cao uy thế của nước Đại Việt trên trường quốc tế, khiến phương Bắc phải kiêng nể tài năng của người Việt.
Liêm khiết, chính trực
Biểu hiện: Dù giữ chức quan cao và có nhiều cơ hội để làm giàu, Mạc Đĩnh Chi luôn giữ lối sống thanh bạch, giản dị và hết lòng vì dân vì nước. Có lần, vua muốn thử lòng trung thực của ông nên đã sai người bỏ một túi tiền lớn trước cửa nhà ông vào đêm khuya. Sáng ra thấy túi tiền không phải của mình, ông đã mang ngay vào triều để nộp lại cho vua. Ông luôn răn dạy con cháu về lòng tự trọng và sự thanh liêm, không vì danh lợi mà bẻ cong đạo đức.
Kết quả/Thành tựu: Ông trở thành tấm gương sáng về đạo đức công vụ, được nhân dân tôn kính gọi là bậc "thượng phẩm" về nhân cách. Sự chính trực của ông đã góp phần giữ vững kỷ cương triều chính thời nhà Trần và để lại di sản về lối sống liêm khiết cho các thế hệ quan lại đời sau.
3. Những câu nói nổi tiếng của Mạc Đĩnh Chi
- "Há rằng chẳng có vẻ đẹp rực rỡ đấy sao? Chỉ e người đời chẳng biết cho mà thôi."
- "Cổ nhân không muốn vì cái lợi mà làm hại đến cái nghĩa."
- "Bắc quốc là hoa mào gà, hoa mào gà đỏ choét. Nam quốc là hoa sen, hoa sen thơm ngát tận trời xanh."
- "Đọc sách là để hiểu đạo lý làm người, không phải để cầu vinh hiển cho bản thân."
