Dẫn chứng về Nguyễn Trãi
Dẫn chứng nghị luận về Nguyễn Trãi
Dẫn chứng về Nguyễn Trãi được VnDoc.com tổng hợp và xin gửi tới bạn đọc cùng tham khảo. Mời các bạn cùng theo dõi bài viết dưới đây để có thêm tài liệu học tập môn Ngữ văn nhé.
1. Hoàn cảnh
Nguyễn Trãi (1380–1442), hiệu là Ức Trai, là một nhà chính trị, nhà quân sự tài ba và là nhà văn hoá kiệt xuất của dân tộc Việt Nam.
Ông sinh ra trong một gia đình có truyền thống yêu nước và hiếu học giữa bối cảnh đất nước bị giặc Minh xâm lược. Nguyễn Trãi đã dành cả cuộc đời để phò tá Lê Lợi trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, giữ chức vụ quan trọng như Thừa chỉ nhập nội hành khiển.
Ông không chỉ góp công lớn trong việc đánh đuổi quân thù mà còn để lại kho tàng văn học đồ sộ. Với những đóng góp vĩ đại, ông đã được UNESCO vinh danh là Danh nhân văn hoá thế giới vào năm 1980.
2. Một số dẫn chứng tiêu biểu về Nguyễn Trãi
Trí tuệ và chiến thuật "Tâm công"
Biểu hiện: Nguyễn Trãi đã biến văn chương thành vũ khí sắc bén để xoay chuyển vận mệnh dân tộc. Với bài cáo "Bình Ngô đại cáo", ông đã viết nên bản tuyên ngôn độc lập hùng hồn, xác lập chủ quyền dân tộc và tổng kết cuộc kháng chiến vĩ đại. Bên cạnh đó, tác phẩm "Quốc âm thi tập" của ông là tập thơ chữ Nôm sớm nhất còn lại đến nay, khẳng định ý thức tự tôn ngôn ngữ dân tộc. Đặc biệt, thông qua chiến thuật "Tâm công" trong "Quân trung từ mệnh tập", ông dùng lý lẽ đanh thép và tinh thần nhân đạo trong các bức thư gửi tướng giặc để khuất phục đối phương mà không cần dùng đến đao binh.
Kết quả/Thành tựu: Những tác phẩm này đã tạo nên sức mạnh tinh thần cổ vũ quân dân giành thắng lợi hoàn toàn trước quân Minh, bảo toàn lực lượng và sớm lập lại hoà bình.Di sản của ông trở thành chuẩn mực về tư duy chính trị và nghệ thuật ngôn từ, khẳng định rằng trí tuệ và chính nghĩa có sức mạnh vạn năng, vượt lên trên mọi bạo lực cường quyền.
Lòng yêu nước thương dân
Biểu hiện: Suốt đời Nguyễn Trãi luôn đau đáu nỗi lòng "Tiên thiên hạ chi ưu nhi ưu, hậu thiên hạ chi lạc nhi lạc" (Lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ). Sau khi hoà bình lập lại, dù ở vị trí quan cao, ông vẫn luôn hướng về nhân dân, mong muốn xây dựng một xã hội công bằng, ấm no. Ông dành nhiều tâm huyết để chăm lo cho đời sống của người dân lao động, coi dân là gốc rễ của nước, là sức mạnh của đại dương có thể nâng thuyền và cũng có thể lật thuyền.
Kết quả/Thành tựu: Góp phần đặt nền móng vững chắc cho triều đại nhà Hậu Lê trong thời kỳ đầu, tạo ra sự ổn định và thịnh trị cho xã hội. Tư tưởng "Lấy dân làm gốc" của ông đã trở thành giá trị cốt lõi trong văn hoá chính trị và đạo đức của người Việt, có sức lan toả và ảnh hưởng sâu sắc đến các thế hệ lãnh đạo và nhân dân cho đến tận ngày nay.
Khí tiết thanh cao
Biểu hiện: Trước sự gièm pha của gian thần, ông dứt khoát từ quan về ẩn dật tại Côn Sơn, chọn lối sống thanh bạch, bầu bạn với thiên nhiên. Dù đối mặt với nỗi oan khiên Lệ Chi Viên, ông vẫn giữ thái độ bình thản và tấm lòng trung trinh vẹn nguyên với nước nhà.
Kết quả: Được vua Lê Thánh Tông minh oan với lời ca ngợi "Ức Trai tâm thượng quang Khuê tảo", trở thành biểu tượng vĩnh cửu của kẻ sĩ Việt Nam về đức liêm chính và lý tưởng sống cao đẹp.
3. Những câu nói nổi tiếng của Nguyễn Trãi
"Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân, Quân điếu phạt trước lo trừ bạo."
"Phúc chu thuỷ tín dân do thuỷ." (Thuyền bị lật mới biết dân như nước)
“Bui một tấc lòng ưu ái cũ, Đêm ngày cuồn cuộn nước triều đông”.
"Nên thợ nên thầy vì có học, No ăn no mặc bởi hay làm."
