Độ ẩm không khí
Độ ẩm không khí vật lý 12
Trong Vật lý 12, nội dung độ ẩm không khí giúp học sinh hiểu rõ về trạng thái của hơi nước và các đại lượng đặc trưng như độ ẩm tuyệt đối, độ ẩm tương đối. Bài viết cung cấp kiến thức trọng tâm kèm bài tập vận dụng, giúp người học nắm chắc lý thuyết và áp dụng hiệu quả.
Không khí có hơi nước vì trên mặt đất luôn có nước bay hơi. Không khí có chứa hơi nước được gọi là không khí ẩm.
Độ ẩm tuyệt đối (a)
là đại lượng được đo bằng khối lượng hơi nước (tính ra gam) trong 1 m3 không khí.
Độ ẩm cực đại (A): độ ẩm cực đại ở một nhiệt độ đã cho là đại lượng được đo bằng khối lượng hơi nước (tính ra gam) của hơi nước bão hòa chứa trong 1 m3 không khí.
* Chú ý: A = D (khối lượng riêng) tính bằng g/m3.
Độ ẩm tương đối (f)
+ Không khí càng ẩm nếu hơi nước chứa trong đó càng gần trạng thái bão hòa.
+ Định nghĩa: “Ở một nhiệt độ xác định, độ ẩm tương đối (f) của không khí băng thương số của độ ẩm tuyệt đối (a) của không khí và độ ẩm cực đại (A) của không khí”
(f tính bằng %).
+ Trong khí tượng học, người ta định nghĩa: “Độ ẩm tương đối của không khí ở một nhiệt độ xác định bằng thương số của áp suất riêng phần p của hơi nước trong không khí và áp suất của hơi nước bão hòa pph ở nhiệt độ ấy” Từ đây ta thấy, với độ ẩm tuyệt đối không đổi thì độ ẩm tương đối sẽ giảm khi tăng nhiệt độ của không khí (vì lúc đó
) tăng lên. Ngược lại sự làm lạnh (giảm nhiệt độ) không khí sẽ làm tăng độ ẩm tương đối.
![]()
Từ đây ta thấy, với độ ẩm tuyệt đối không đổi thì độ ẩm tương đối sẽ giảm khi tăng nhiệt độ của không khí (vì lúc đó
) tăng lên. Ngược lại sự làm lạnh (giảm nhiệt độ) không khí sẽ làm tăng độ ẩm tương đối.
Chú ý: Áp suất của hơi nước bão hòa ở 1000C bằng 1atm (hay 760mmHg, hay 105Pa).
Nhiệt độ trong đó hơi nước trong không khí trở thành bão hòa gọi là điểm sương. Sương tạo bởi các giọt nước nhỏ trong không khí, do hơi nước bão hòa trong không khí ngưng tụ lại. Vì vậy muốn biết không khí ở nhiệt độ nào đó có sương hay không ta phải xem xét ở nhiệt độ đó hơi nước trong không khí có ở trạng thái bão hòa không.
Độ ẩm tuyệt đối của không khí còn có thể xác định bằng áp suất riêng phần của hơi nước chứa trong không khí ẩm và đo bằng đơn vị áp suất (N/m2 hay mmHg). Một cách gần đúng có thể xác định áp suất riêng phần của hơi nước trong không khí bằng phương trình trạng thái của khí lí tưởng
![]()
Nếu làm lạnh hơi nước chưa bão hòa ở áp suất không đổi thì, sớm hay muộn, hơi nước sẽ trở thành bão hòa. Khi làm lạnh hơi nước đến điểm sương thì hơi nước ngương tụ lại: trong không khí xuất hiện sương mù, hơi nước đọng lại thành giọt sương và rơi xuống. Điểm sương đặc trưng cho độ ẩm của không khí vì nó giúp ta xác định độ ẩm tuyệt đối và độ ẩm tương đối.
------------------------------------------------------
Nắm vững kiến thức về độ ẩm không khí Vật lý 12 sẽ giúp học sinh hiểu sâu các hiện tượng thực tế liên quan đến hơi nước trong không khí. Đồng thời, việc luyện tập thường xuyên sẽ giúp nâng cao kỹ năng giải bài và đạt kết quả tốt trong các kỳ kiểm tra.