Nghị luận về câu tục ngữ Giận cá chém thớt lớp 9
Nghị luận xã hội về câu tục ngữ Giận cá chém thớt
Câu tục ngữ từ xa xưa “giận cá chém thớt” ra đời khuyên nhủ con người ta về tu dưỡng nhân cách làm người đúng mực hơn, một bài học về cách đối nhân xử thế, để rồi duy trì được mọi mối quan hệ trong cộng đồng hòa ái, bình đẳng và giàu tính nhân văn.
Câu tục ngữ ngắn gọn ấy, đã kể đến vật dụng quen thuộc trong mỗi gia đình, đó là “thớt” cùng công dụng ai cũng đều biết là dùng để giá đỡ, bề mặt phẳng phiu, chắc chắn để cắt thức ăn đủ loại. Nó có tác dụng làm sinh động, minh họa cho ý nghĩa của câu nói gắn liền với thực tế cuộc sống. Ta hiểu khi bạn để con cá lên thớt để mổ, thấy con cá quá to, quá quẫy khó làm chủ nó, nó nhảy ra mất khó làm thịt, thành ra bạn tức giận mà không làm gì được, thì đành phải chém vào cái thớt dùng để mổ con cá đó cho hả cơn tức. Câu nói sẽ không dừng lại ở nghĩa đen, cha ông ta còn có mối liên hệ đến con người, đó là khi con người ta tức giận trong các mối quan hệ của cuộc sống, con người ta không kìm chế mình, họ sẽ nói hết cả những điều vốn không liên quan đến vấn đề ấy. Hoặc là giận người này nhưng vì lý do nào đó mà không dám thể hiện, mà đem trút lên người vô can khác.
Kể cả là trong quá khứ hay trong thực tế, xã hội luôn tồn tại con người như vậy, và đôi khi trong chính tâm hồn ta cũng bị tổn thương bởi những cơn nóng giận mà người khác đem lại. Để rồi lại mang cơn giận ấy đi xả lên người khác. Họ thậm chí là những người yêu thương ta nhất, là người thân cận với ta. Sẽ không thiếu những ví dụ như khi có gia đình làm điểm tựa, bạn đi học, đi làm ở ngoài xã hội, bị người khác chỉ trích vì lỗi oan ức, giận không cãi được. Ta đem những chuyện ấy về nhà rồi tự cho mình cái quyền la rầy con cái, người thân mình vì những chuyện cỏn con.
Suy cho cùng, “giận cá chém thớt” chỉ toàn mang đến những cái hại, không lớn thì nhỏ. Nó ngấm ngầm làm kiệt quệ sức sống, sự tin tưởng, kính trọng của người khác đối với cá nhân có lối sống đó, không có mặt nào là lợi ích cho bản thân, cho các mối quan hệ. Vậy nên, để giảm thiểu những cái hại to lớn, mỗi chúng ta cần luôn giữ được cho mình sự tỉnh táo, bình tĩnh trong công việc, tình huống, những điều bất ngờ xảy đến với ta. Phải xem xét toàn bộ sự việc trước khi hành động, trước khi buông lời trách móc, răn dạy với người khác xem nó có cần thiết hay không. Phải hiểu được câu “uốn lưỡi bảy lần trước khi nói” để không mất lòng người nghe, không mất đi sự tôn trọng từ người khác. Phải học cách nhẫn nhịn, tử tế, nhẹ nhàng, bởi đó cũng là một đức tính tốt của con người. Phải biết giảm nhẹ cái tôi xuống khi sống trong một tập thể, vì không ai hoàn hảo cả. Có thể những chuyện quan trọng hơn, nếu không thể giảng hòa, ta cần sự trợ giúp từ xã hội, để tìm lại công bằng chứ không nên tự ý làm điều gì có lỗi với lương tâm, có lỗi với luật pháp.
Câu tục ngữ ấy, vẫn văng vẳng bên tai, dù có trải qua bao nhiêu năm, như một lời nhắc nhở con người ta không nên để cảm xúc lấn át lý trí, không nên “giận cá chém thớt”, và còn dạy con người ta cách đối nhân xử thế tốt nhất giữa cộng đồng người với người. Chúng ta hãy sống xứng đáng, tử tế, yêu thương nhau khi còn có thể, vì đời người ngắn lắm và chúng ta cũng chỉ sống có một lần.
