Tuabin khí
Cấu tạo và nguyên lý tuabin khí
Tuabin khí là một loại động cơ nhiệt quan trọng trong phần nhiệt động lực học của Vật lý 12, hoạt động bằng cách biến đổi năng lượng của dòng khí nóng thành cơ năng.
Tuabin khí là gì?
Tuabin khí là một loại động cơ đốt trong, trong đó sản phẩm của việc đốt cháy nhiên liệu trong không khí nén được giãn ra và sinh công trong tuabin. Không khí của khí quyển được nén bởi một máy nén quay (máy này được kéo theo tuabin) và đưa vào buồng đốt, tại đây không khí trộn với nhiên liệu. Sản phẩm cháy giãn và đẩy pit tông.
Tuabin khí làm quay trục, tức là tạo ra trực tiếp chuyển động quay.

Chu trình của tuabin khí nhận nhiệt đẳng áp
: nén đoạn nhiệt
: nhận nhiệt đẳng áp
: giản đoạn nhiệt
: nhả nhiệt đẳng áp
Đặt:
: tỉ số tăng áp khí nén → Hiệu suất chu trình 
Ví dụ minh họa về tuabin khí
Chu trình của một động cơ tuabin đơn giản có thể sơ đồ hóa như sau

Ở trạng thái A, khí ở các điều kiện khí quyển
.
Nó đi tiếp vào máy nén (CP), ở đấy khí bị nén vởi giả thiết là đẳng entropy.
Khi ra khỏi máy nén, nó ở trạng thái B
và đi vào buồng đốt ở đấy chất đốt được phun vào và bốc cháy. Để đơn giản người ta xem rằng sự đốt trong tương đương với việc cung cấp năng lượng bằng cách truyền nhiệt và thành phần hóa học của chất lưu là không thay đổi. Sự đốt cháy là đẳng áp, đưa chất lưu đến trạng thái C.
Trong tua bin
, chất khí bị dãn và chúng ta giả thiết là dãn đẳng entropy cho đến áp suất ban đầu
(trạng thái D). Nó làm chuyển động phần chuyển động của tuabin và cung cấp cho phần này công cơ học. Máy nén được làm chuyển động bởi tuabin lắp trên cùng một trục.
Giả thiết rằng động năng của khí là có thể bỏ qua được ở các trạng thái A, B, C và D. Khí được xem như là khí lí tưởng, do đó tỉ số nhiệt dung
là không phụ thuộc nhiệt độ.
a. Làm rõ phép gần đúng xem sự đốt trong như là đem nhiệt độ từ ngoài vào.
b. Có thể xem biến đổi của chất lưu là tuần hoàn không?
c. Vẽ chu trình của chất lưu ở tọa độ
và tọa độ
.
d. Biểu diễn hiệu suất của động cơ theo nhiệt độ, và biểu diễn theo hệ số nén a.
Hướng dẫn giải
a. Không khí gồm 80% đinitơ là khí trơ trong sự đốt cháy. Ngay cả khi sự đốt cháy là hoàn toàn 80% chất lưu không biến đổi hóa học, vẫn còn một phần nhỏ của 20% (O2) còn lại là bị tiêu thụ (sự cháy không hết và lượng chất đốt ít).
b. Có thể giả thiết khí thoát ra là tương đương khí nóng, bị lạnh đẳng áp khi tiếp xúc nguồn lạnh, rồi lại đưa vào máy. Đường đẳng áp DA giả định là khép kín chu trình lại.
c.

d. ![]()
------------------------------------------------
Nắm vững lý thuyết tuabin khí Vật lý 12 giúp học sinh hiểu rõ nguyên lý chuyển hóa năng lượng và ứng dụng của thiết bị này trong nhiều hệ thống kỹ thuật hiện đại.