Địa lí 9 Kết nối tri thức bài 3: Lao động và việc làm
Các em đang tìm kiếm lời giải Địa lí 9 Kết nối tri thức Bài 3: Lao động và việc làm? Bài viết dưới đây tổng hợp gợi ý trả lời các câu hỏi trong sách giáo khoa, giúp học sinh nắm vững đặc điểm nguồn lao động, thực trạng sử dụng lao động và những giải pháp giải quyết việc làm ở nước ta.
Giải Địa lí 9 bài 3 Kết nối tri thức: Lao động và việc làm
Giải Địa lí 9 Kết nối tri thức Bài 3: Lao động và việc làm cung cấp hướng dẫn trả lời các câu hỏi trong sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 9, phần Địa lí. Nội dung bài học tập trung vào đặc điểm nguồn lao động Việt Nam, thực trạng sử dụng lao động theo ngành kinh tế và thành phần kinh tế, cũng như những vấn đề đặt ra đối với thị trường việc làm.
Mở đầu
Mở đầu trang 123 Bài 3 Địa Lí 9. Lao động việc làm là vấn đề xã hội quan trọng ở nước ta. Cùng với sự thay đổi của dân cư, sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, việc sử dụng lao động đang diễn ra như thế nào, vấn đề việc làm cần quan tâm ra sao?
Trả lời
- Cơ cấu lao động chuyển dịch theo hướng giảm lao động nông nghiệp, tăng lao động trong công nghiệp và dịch vụ; chất lượng lao động từng bước được nâng cao.
- Tình trạng thất nghiệp, thiếu việc làm và mất cân đối giữa nhu cầu tuyển dụng với trình độ của người lao động vẫn còn.
- Cần tạo thêm việc làm, đẩy mạnh đào tạo nghề và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
1. Nguồn lao động
Câu hỏi trang 125 Địa Lí 9. Dựa vào thông tin mục 1, hãy:
- Nêu đặc điểm nguồn lao động nước ta.
- Trình bày thực trạng sử dụng nguồn lao động ở nước ta.
Trả lời
Đặc điểm nguồn lao động nước ta
- Nguồn lao động dồi dào. Năm 2024, lực lượng lao động chiếm 52,2% tổng số dân; nhóm lao động trẻ giảm, còn nhóm từ 50 tuổi trở lên tăng.
- Người lao động chăm chỉ, sáng tạo và có nhiều kinh nghiệm; trình độ chuyên môn, kỹ thuật và khả năng ứng dụng khoa học – công nghệ ngày càng nâng cao. Năm 2024, lao động đã qua đào tạo chiếm 28,4%, tăng 13,8 điểm phần trăm so với năm 2010.
- Một bộ phận lao động còn hạn chế về thể lực và kỹ năng chuyên sâu, ảnh hưởng đến năng suất và khả năng cạnh tranh quốc tế.
Thực trạng sử dụng nguồn lao động
- Năm 2024, nước ta có khoảng 51,9 triệu lao động có việc làm.
- Theo ngành kinh tế:
+ Lao động nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản giảm từ 49,5% năm 2010 xuống 26,4% năm 2024.
+ Lao động công nghiệp và xây dựng tăng từ 20,9% lên 33,4%.
+ Lao động dịch vụ tăng từ 29,6% lên 40,2% và chiếm tỉ trọng cao nhất.
- Theo thành phần kinh tế:
+ Khu vực kinh tế ngoài Nhà nước vẫn sử dụng nhiều lao động nhất nhưng giảm từ 86,1% xuống 81,9%.
+ Khu vực kinh tế Nhà nước giảm từ 10,4% xuống 7,7%.
+ Khu vực có vốn đầu tư nước ngoài tăng từ 3,5% lên 10,4%.
- Nhìn chung, cơ cấu sử dụng lao động chuyển dịch phù hợp với quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và phát triển nền kinh tế nhiều thành phần.
2. Vấn đề việc làm và phương hướng giải quyết việc làm
Câu hỏi trang 126 Địa Lí 9. Dựa vào thông tin mục 2, hãy:
- Trình bày thực trạng vấn đề việc làm ở nước ta.
- Nêu phương hướng giải quyết việc làm ở nước ta.
Trả lời
Thực trạng vấn đề việc làm ở nước ta
- Tỉ lệ thất nghiệp và thiếu việc làm có xu hướng giảm. Giai đoạn 2010–2024:
+ Ngành nghề ngày càng đa dạng, xuất hiện nhiều lĩnh vực mới như trí tuệ nhân tạo, logistics, khoa học dữ liệu,… tạo thêm cơ hội việc làm.
+ Tỉ lệ thất nghiệp giảm từ 2,88% xuống 2,24%.
+ Tỉ lệ thiếu việc làm giảm từ 3,57% xuống 1,85%.
- Tuy nhiên, tỉ lệ thất nghiệp của thanh niên còn cao; năm 2024 đạt 8,8%, cao gấp 3,5 lần tỉ lệ thất nghiệp chung.
- Năng suất lao động đã được cải thiện nhưng vẫn còn thấp do tỉ lệ lao động chưa qua đào tạo còn cao và các công việc giản đơn vẫn phổ biến.
Phương hướng giải quyết việc làm
- Phát triển các ngành kinh tế để tạo thêm việc làm mới.
- Hoàn thiện chính sách, pháp luật về lao động; khuyến khích và huy động các nguồn lực tạo việc làm.
- Đẩy mạnh đào tạo nghề, nâng cao chất lượng lao động.
- Phát triển hệ thống tư vấn và cung cấp thông tin về thị trường lao động, việc làm.
- Tăng cường hợp tác quốc tế về lao động.
Luyện tập - Vận dụng
Luyện tập trang 126 Địa Lí 9.
Lập bảng về nội dung thực trạng sử dụng lao động ở nước ta theo mẫu sau:
Trả lời
|
|
Theo ngành kinh tế |
Theo thành phần kinh tế |
|
Biểu hiện |
- Tỉ trọng lao động trong nông, lâm nghiệp và thủy sản giảm. |
- Lao động trong khu vực ngoài Nhà nước chiếm tỉ trọng lớn nhất. - Lao động trong khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) tăng. - Lao động trong khu vực Nhà nước giảm. |
|
Nguyên Nhân |
- Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa. - Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại (tăng tỉ trọng công nghiệp và dịch vụ; giảm tỉ trọng các ngành nông - lâm - thủy sản). |
- Nền kinh tế phát triển theo nhiều thành phần. - Mở cửa, hội nhập kinh tế quốc tế, thu hút mạnh vốn đầu tư nước ngoài (FDI). |
|
Ý nghĩa |
- Sử dụng lao động hiệu quả hơn. - Thúc đẩy phát triển kinh tế. |
- Tạo thêm nhiều việc làm. - Khai thác hiệu quả các nguồn lực của nền kinh tế. - Góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao đời sống nhân dân. |
Vận dụng trang 126 Địa Lí 9. Tìm hiểu thông tin, giới thiệu về nguồn lao động và tình hình sử dụng lao động ở địa phương em.
Trả lời
Nguồn lao động và tình hình sử dụng lao động ở Hà Nội
- Nguồn lao động:
+ Hà Nội có nguồn lao động đông và khá dồi dào. Năm 2024, lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên đạt khoảng 4,165 triệu người.
+ Chất lượng lao động tương đối cao; tỉ lệ lao động đã qua đào tạo đạt 74,3%, trong đó khu vực thành thị đạt 84,9% và khu vực nông thôn đạt 64,2%.
+ Tuy nhiên, chất lượng lao động giữa thành thị và nông thôn còn chênh lệch; thành phố vẫn thiếu nhân lực có tay nghề cao trong một số lĩnh vực công nghệ và dịch vụ hiện đại.
- Tình hình sử dụng lao động:
+ Năm 2024, Hà Nội có khoảng 4,117 triệu người có việc làm, tăng 2,2% so với năm 2023.
+ Lao động chủ yếu làm việc trong các ngành dịch vụ, công nghiệp và xây dựng; lao động nông nghiệp chiếm tỉ trọng nhỏ.
+ Thành phố đã giải quyết việc làm cho khoảng 225,9 nghìn lao động, tăng 5,4% so với năm 2023.
+ Tỉ lệ thất nghiệp của toàn thành phố là 1,70%; trong đó khu vực thành thị là 2,54%, cao hơn khu vực nông thôn là 0,90%.
- Nhận xét: Hà Nội sử dụng nguồn lao động ngày càng hiệu quả, cơ cấu lao động chuyển dịch theo hướng hiện đại. Tuy nhiên, thành phố vẫn cần nâng cao chất lượng đào tạo, thu hẹp chênh lệch giữa thành thị và nông thôn, đồng thời tăng cường kết nối người lao động với doanh nghiệp.
Hy vọng lời giải Địa lí 9 Kết nối tri thức Bài 3: Lao động và việc làm sẽ giúp các em hiểu rõ nội dung bài học và hoàn thành tốt các câu hỏi trong sách giáo khoa. Hãy chủ động hệ thống kiến thức, ghi nhớ các đặc điểm chính của nguồn lao động và luyện tập phân tích sự chuyển dịch cơ cấu lao động ở nước ta.
