Câu hỏi tự luận GDCD 6 - Bài 4: Tôn trọng sự thật

Bài “Câu hỏi tự luận GDCD 6 – Bài 4: Tôn trọng sự thật” được biên soạn nhằm giúp học sinh hiểu rõ hơn về giá trị của việc sống trung thực và luôn tôn trọng sự thật trong học tập cũng như trong cuộc sống hằng ngày.

Hệ thống câu hỏi được xây dựng theo 4 mức độ: Nhận biết, Thông hiểu, Vận dụng và Vận dụng cao, giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách toàn diện. Từ đó, các em không chỉ hiểu bài mà còn biết vận dụng vào thực tiễn, hình thành phẩm chất trung thực và trách nhiệm trong cuộc sống.

Nhận biết

Câu 1: Em hiểu câu ca dao “Dù cho đất trời đổi thay/ Trăm năm vẫn giữ lòng ngay với đời” muốn nhắn nhủ với chúng ta điều gì?

Trả lời:

Câu ca dao “Dù cho đất trời đổi thay/Trăm năm vẫn giữ lòng ngay với đời” đã nói về tôn trọng sự thật. Dù cho đất trời hay mọi vật đổi thay, thì ta vẫn giữ một lòng ngay thẳng, trung thực, tôn trọng sự thật.

Câu 2: Cho tình huống sau: Hà thấy có một người đàn ông mới chuyển đến khu tập thể. Ông ta lân la làm quen với các bé gái, cho bánh kẹo, đồ chơi rồi rủ về nhà chơi. Nếu là Hà em sẽ làm gì?

Trả lời:

- Nếu là Hà, em sẽ: đề phòng, tránh tiếp xúc với người đàn ông đó; đồng thời phản ánh tình hình với người lớn (ví dụ: bố mẹ, ban quản lí chung cư…) để mọi người có thể theo dõi, nâng cao cảnh giác với người đàn ông kia.

Câu 3: Thế nào là tôn trọng sự thật?

Trả lời:

- Tôn trọng sự thật là công nhận cái có thật, đã và đang diễn ra trong thực tế, suy nghĩ và làm theo đúng sự thật.

Câu 4: Tìm những câu ca dao tục ngữ thể hiện đức tính tôn trọng sự thật trong cuộc sống?

Trả lời:

- Những câu ca dao tục ngữ thể hiện đức tính tôn trọng sự thật trong cuộc sống:

+ Mất lòng trước, được lòng sau.

+ Cây ngay không sợ chết đứng.

+ Ăn ngay nói thật mọi tật mọi lành.

Câu 5: Cuộc tranh luận đang xảy ra giữa các bạn trong lớp Nguyên, cùng một sự việc mà các bạn đưa ra rất nhiều ý kiến khác nhau. Nếu em là Nguyên, em sẽ làm gì?

Trả lời:

- Nếu làm là Nguyên em sẽ lắng nghe và phân tích để lựa chọn ý kiến đúng nhất. Vì cuộc tranh luận đang xảy ra giữa các bạn trong lớp Nguyên, cùng một sự việc mà các bạn đưa ra rất nhiều ý kiến khác nhau. Nếu em là Nguyên, em sẽ lắng nghe, phân tích để chọn ý kiến đúng nhất.

Thông hiểu

Câu 1: Đánh dấu vào bảng những việc làm em cho là biểu hiện của tôn trọng sự thật?

Việc làm	Tôn trọng sự thật	Không tôn trọng sự thật
Đánh giá người khác chỉ dựa trên ý kiến của số đông
Luôn nói thẳng nói thật những điều mình biết
Không chấp nhận việc nói dối, không làm những điều sai trái
Bao che cho lỗi lầm của bạn
Thực hiện tốt nội quy, quy định của trường lớp hoặc ở nơi công cộng

Trả lời:

Việc làm	Tôn trọng sự thật	Không tôn trọng sự thật
Đánh giá người khác chỉ dựa trên ý kiến của số đông
Luôn nói thẳng nói thật những điều mình biết	x
Không chấp nhận việc nói dối, không làm những điều sai trái	x
Bao che cho lỗi lầm của bạn
Thực hiện tốt nội quy, quy định của trường lớp hoặc ở nơi công cộng	x

Câu 2: Mai là người thông minh, chân thành cởi mở nên được bạn bè yêu quý, tin cậy. Nếu bạn nào có lỗi, Mai nhẹ nhàng góp ý để bạn nhận lỗi và sửa lôgic. Nhiều bạn tâm sự những nỗi niềm thầm kín, riêng tư, Mai lắng nghe chia sẻ và không bao giờ nói lại những chuyện đó với người khác. Theo em, vì sao Mai được bạn bè yêu quý?

Trả lời:

- Mai được bạn bè yêu quý bởi Mai có đức tính tốt, Mai tôn trọng sự thật nhìn nhận đúng vấn đề góp ý cho bạn sửa chữa. Mai cũng tôn trọng quyền riêng tư của mọi người. Từ đó Mai được bạn bè yêu quý.

Câu 3: Theo em vì sao phải tôn trọng sự thật?

Trả lời:

- Tôn trọng sự thật bảo vệ cuộc sống, bảo vệ cho những điều đúng đắn, tránh nhầm lẫn, oan sai. Tôn trọng sự thật có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với sự phát triển tính cách của con người. Giúp con người tin tưởng, gắn kết với nhau hơn, cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn. Khiến tâm hồn con người thoải mái, sức khỏe tốt, bản thân đẹp hơn trong mắt mọi người, sẽ tăng thêm uy tín, danh dự, mọi người sẽ tín nhiệm.

Chính vì thế phải tôn trọng sự thật.

Câu 4: Để trở thành người biết tôn trọng sự thật, học sinh cần làm gì?

Trả lời:

- Để tôn trọng sự thật học sinh cần: tôn trọng sự thật bằng thái độ dũng cảm, khéo léo, tinh tế và nhân ái. Luôn nói thật với người thân, thầy cô, bạn bè và người có trách nhiệm bằng thái độ dũng cảm, khéo léo, tinh tế và nhân ái.

Câu 5: Bạn Quỳnh trên đường đi học về đã nhặt được một chiếc ví, trong đó có rất nhiều tiền và giấy tờ. Bạn đã mang đến đồn công an gần nhất để trình báo và trả lại người đánh mất. Việc làm của bạn Quỳnh thể hiện bạn là người như thế nào? Vì sao?

Trả lời:

- Việc làm của bạn Quỳnh thể hiện bạn là người có đức tính tốt, sống thật thà. Vì bạn đã có hành động tốt khi nhặt được của rơi đem trả lại cho người đánh mất.

Vận dụng

Câu 1: Trong giờ kiểm tra em phát hiện bạn A đang sử dụng tài liệu trong giờ. Trong tình huống này em sẽ làm gì? Vì sao?

Trả lời:

- Trong tình huống này em sẽ khuyên bạn không được làm như vậy.

- Vì kiểm tra là để giúp mình nhìn nhận, đánh giá mức độ học tập của bản thân mình để, từ đó để rút ra kinh nghiệm, có sự điều chỉnh phương pháp học cho phù hợp hơn. Còn ngược lại nếu bạn sử dụng tài liệu trong giờ kiểm tra sẽ không thấy được năng lực thực sự của mình, đồng thời sẽ không công bằng đối với các bạn khác trong lớp….

Câu 2: Em hiểu thế nào về câu tục ngữ “Thật thà ma vật không chết”?

Trả lời:

- Câu tục ngữ nói về ý nghĩa về việc tôn trọng sự thật. Khi một người tôn trọng sự thật thì sẽ được mọi người tin tưởng, dù có xảy ra chuyện gì thì cũng gặp dữ hóa lành…

Câu 3: Em có tán thành với ý kiến: “Người tôn trọng sự thật luôn phải chịu thiệt thòi và có thể bị trả thù” không? Vì sao?

Trả lời:

Em không tán thành với ý kiến: Người tôn trọng sự thật luôn phải chịu thiệt thòi và có thể bị trả thù khi nói về ý nghĩa của việc tôn trọng sự thật. Bởi việc tôn trọng sự thật góp phần bảo vệ cho lẽ phải, tránh oan sai, nhầm lẫn; giúp mọi người tin tưởng, gắn kết với nhau hơn; giúp tâm hồn than thản, cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn.

Vận dụng cao

Câu 1: Phát hiện bạn Chi đã tung tin không đúng sự thật trên mạng xã hội, mục đích gây sốc để nhận được nhiều lượt yêu thích và bình luận. Trong tình huống đó, nếu em là bạn của Chi thì em sẽ làm gì?

Trả lời:

Trong tình huống đó, nếu em là bạn của Chi thì em sẽ khuyên bạn không nên làm như vậy. Vì đây là nói dối, không tôn trọng sự thật, nếu mọi người biết sự thật thì mọi người sẽ không còn tin tưởng bạn nữa; Đặc biệt nếu bạn đăng tin sai sự thật lên mạng xã hội, với những thông tin thất thiệt, có thể gây hoang mang, lo sợ, thậm chí còn có những hành động tiêu cực…có thể bạn còn vi phạm pháp luật nữa.

Câu 2: Câu tục ngữ: “Bề ngoài thơn thớt nói cười/Mà trong gian hiểm giết người không dao” ý nói về một người như thế nào?

Trả lời:

- Câu tục ngữ ý nói về một người sống giả dối, độc ác và nham hiểm.