Đọc hiểu bài Tết, Hỡi cô mặc cái yếm xanh

Chúng tôi xin giới thiệu 2 đề Đọc hiểu bài Tết, Hỡi cô mặc cái yếm xanh có đáp án chi tiết giúp học sinh dễ dàng tham khảo, nâng cao kỹ năng đọc hiểu văn bản để chuẩn bị tốt cho kiểm tra sắp tới trong chương trình học Ngữ văn 7

Đọc hiểu bài Tết, Hỡi cô mặc cái yếm xanh - đề 1

Đọc văn bản sau:

“…Tại sao cứ đến ngày Tết chẳng ai bảo ai mà thiên hạ cứ tự động kiêng như thế? Kiêng theo tập tục? Kiêng vì mê tín? Hay kiêng như thế thì có may mắn thực? Tôi không biết. Chỉ thấy rằng ông bà tôi kiêng, rồi cha mẹ tôi kiêng thì đến tôi, tôi cũng cứ theo thế mà kiêng luôn. […]

Từ mấy hôm trước, người vợ đã dặn đi dặn lại các con: ngày tết không được quét nhà, vì sợ đuổi thần tài ra cửa, không được đánh vỡ chén bát để tránh đổ vỡ suốt năm, không được khâu vá vì kim chỉ tượng trưng cho công việc làm ăn vất vả.[…]

Phải. Tại sao Tết lại đặt vào ngày cuối và đầu năm âm lịch, mà không đặt vào ngày nào ấm áp như Đoan Ngọ hay Thất Tịch? Ấy là vì tổ tiên ta lúc chọn ngày để đặt Tết Nguyên Đán đã có một ý định là đem lại cho Tết Nguyên Đán một sự phù hợp với tính chất sinh hoạt dân tộc: các cụ chọn một ngày rảnh nhất, một ngày có ý nghĩa nhất trong một năm để tưởng nhớ đến ông bà, rước xách thờ cúng và nghỉ ngơi cho khoẻ.[…]

Tục tiễn ông táo, tục không quét nhà, tục xông đất thoát thai từ sự tin tưởng đó. Có người bảo rằng sự tin tưởng đó có từ lúc dân ta bắt đầu định cư và sống về nghề nông. Có từ lúc nào cũng được, nhưng tựu trung thì cũng chẳng có hại gì, vì tin Thần Đất như thế cũng như thờ cúng ông bà cha mẹ, ai cũng phải nhận là một tục hay mà người phương Tây không thể cho là dị đoan, mê tín [...]

Cứ tin như thế, người ta thấy đời đẹp hơn, đáng yêu hơn. Vừa lúc đó, ở ruộng khoai lại nở những bông hoa tím, ở vườn cải lại có những búp vàng, mưa xanh gió tím ôn hòa, người dân vui sướng đến tận độ, sáng lên mắt biếc, hồng xuống làn môi cũng là lẽ đương nhiên, không có chi đáng lạ.”

(Trích “Tết, Hỡi cô mặc cái yếm xanh”, “Thương nhớ mười hai” – Vũ Bằng, Nxb Văn học)

Câu 1. Đoạn trích trên thuộc thể loại văn bản nào?

Trả lời:

Thể loại tuỳ bút

Câu 2. Đoạn trích được tác giả viết để đề cập đến vấn đề gì của ngày Tết?

Trả lời:

Đoạn trích được tác giả viết để đề cập đến vấn đề các tập tục, tín ngưỡng.

Câu 3. Đoạn trích được viết theo ngôi thứ mấy?

Trả lời:

Ngôi thứ nhất.

Câu 4. Đoạn trích đã cho ta biết dịp lễ, Tết, nhân dân ta thuộc mỗi vùng miền đều có những tập tục, nghi lễ riêng để đón chào năm mới. Em hãy kể thêm một số tập tục và nghi lễ trong ngày Tết của nước ta mà em biết.

Trả lời:

Một số tập tục/ nghi lễ: gói bánh Chưng, bày mâm ngũ quả, tảo mộ, hái lộc, xông đất…

Câu 5. Từ tình cảm tác giả gửi gắm trong đoạn trích, em có cảm nhận và suy nghĩ gì về không khí ngày Tết quê em?

Trả lời:

Không khí ngày Tết quê em luôn tràn đầy niềm vui và ấm áp tình người. Mọi người ai cũng háo hức chuẩn bị đón Tết: dọn dẹp, trang hoàng nhà cửa, gói bánh chưng, bày mâm ngũ quả, thăm hỏi họ hàng. Đường làng ngõ xóm rực rỡ sắc màu của hoa đào, hoa mai, tiếng cười nói vang khắp nơi. Tết không chỉ là dịp sum vầy mà còn là thời khắc để con người hướng về cội nguồn, nhớ ơn tổ tiên và trân trọng những giá trị truyền thống tốt đẹp. Em luôn cảm thấy Tết là khoảng thời gian thiêng liêng và hạnh phúc nhất trong năm, gợi nhớ tình quê và sự gắn bó giữa mọi người.

Đọc hiểu bài Tết, Hỡi cô mặc cái yếm xanh - đề 2

(1) Đặt vào ngày cuối Đông đầu Xuân, ngày Tết Nguyên Đán còn có một thâm ý sâu xa hơn nữa; theo Từ Nguyên, xuân có nghĩa là “trai gái vừa lòng nhau”, xuân là cựa động, băng giá tan hết, muôn vật đến mùa xuân đều cựa động mà sống lại. Từ quan niệm ấy, người mình tiến đến tín ngưỡng thờ Thần Đất. Họ tin rằng trong không, thời gian mà Thần Đất vắng mặt trên trần thì không ai được động chạm đến đất như cày bừa cuốc xới lên hay giã gạo làm cho vang động đất. Ngày Tết, do đó, có ý nghĩa là đón đợi sự trở về của Thần Đất: người ta chờ lúc cây cối đâm lộc nảy mầm, muôn vật trở lại cuộc sống bình thường, chỉ sợ vì một cớ gì bí mật, không phồn thịnh và sản xuất như xưa nữa. Họ tin rằng nếu không kiêng kị thì Thần Đất không phù hộ loài người…Tục tiễn ông Táo, tục không quét nhà, tục xông đất thoát thai từ sự tin tưởng đó…

(2) Cứ tin như thế, người ta thấy đời đẹp hơn, đáng yêu hơn. Vừa lúc đó, ở ruộng khoai lại nở những bông hoa tím, ở vườn cải lại có những búp vàng, mưa xanh gió tím ôn hòa, người dân vui sướng đến tận độ, sáng lên mắt biếc, hồng xuống làn môi cũng là lẽ đương nhiên, không có chi đáng lạ.

(Trích “tết, Hỡi cô mặc cái yếm xanh”. “Thương nhớ mười hai” – Vũ Bằng, Nxh Văn học)

Thực hiện các yêu cầu sau:

Câu 1. Em hãy xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên.

Câu 2. Trong đoạn (1), tác giả vận dụng thao tác lập luận gì?

Câu 3. Em hãy nêu những nội dung chính của văn bản trên.

Câu 4. Từ văn bản trên, em hãy viết một đoạn văn trình bày suy nghĩ của mình về một phong tục đẹp ngày Tết nguyên Đán của dân tộc ta.

Trả lời câu hỏi đọc hiểu

Câu 1.

Phương thức biểu đạt chính của văn bản trên là: Nghị luận.

Câu 2.

Trong đoạn (1), tác giả vận dụng thao tác lập luận phân tích.

Câu 3.

Những nội dung chính của văn bản trên là: Giải thích tên gọi và ý nghĩa của Tết Nguyên Đán

Câu 4.

Tết nguyên Đán của dân tộc ta là một truyền thống đẹp mà năm nào cũng diễn ra, là ngày lễ mà ai cũng mong chờ. Trong những ngày này, có rất nhiều hoạt động được diễn ra, trong đó, phong tục gói và luộc bánh chưng là hoạt động mà em thích nhất. Cứ đến ngày 28 Tết là nhà em sẽ gói bánh chưng. Tuy vui nhưng đây là hoạt động vất vả nhất trong dịp Tết bởi tính phức tạp của nó. Trước ngày gói bánh 2-3 hôm, em cùng bà sẽ đi chợ để mua lá, chọn những lá to, dài và đẹp nhất và mua thêm cả lạt về chẻ để gói bánh. Sau đó mang lá về rửa sạch và phơi khô. Rửa lá phải rửa thật kĩ và sạch nếu không bánh sẽ bị thiu và hỏng, do đó, cả gia đình đã được huy động ra để rửa lá. Khung cảnh khi đó rất vui, người nói người cười rộn cả góc sân. Đến ngày gói bánh, bà và mẹ phải dậy từ sớm để nấu đỗ cho chín và tước lá để chuẩn bị gói. Hai người dậy sớm là thế nhưng vẫn phải đến 9 giờ sáng mới xong mọi thứ để gói bánh. Bố và cậu em sẽ là người gói còn mọi người trong nhà sẽ buộc lạt. Những chiếc bánh vuông vắn đã ra đời sau hơn gần 1 ngày gói và luộc bánh. Em thích nhất không khí lúc cả gia đình sum vầy quay nồi bánh, cùng nướng khoai và trò chuyện, rất ấm áp và tràn đầy tình yêu thương. Mỗi dịp tết đến xuân về, em đều rất mong chờ và háo hức vì em rất thích Tết.