Hỏi bài

1 giờ 20 phút = 80 phút

Gọi x (phút), y (phút) lần lượt là thời gian vòi thứ nhất, vòi thứ hai chảy một mình để đầy bể.

(Điều kiện: x, y > 80)

Trong 1 phút vòi thứ nhất chảy được: (bể); vòi thứ hai chảy được: (bể).

Do cả hai vòi cùng chảy trong 80 phút thì đầy bể nên ta có phương trình:

(1)

Vì mở vòi thứ nhất trong 10 phút và vòi thứ hai trong 12 phút thì chỉ được bể nước nên ta có phương trình:

(2)

Từ (1) và (2) ta có hệ phương trình:

Đặt thì ta có hệ phương trình bậc nhất hai ẩn mới là u và v:

Nhân cả hai vế phương trình thứ hai của hệ (II) với 8 ta được:

Trừ từng vế phương trình thứ hai cho phương trình thứ nhất của hệ (III), ta được

, suy ra

Do đó , suy ra

Từ đó, ta có:

suy ra x = 120; suy ra y = 240.

Vậy nếu chảy một mình, để đầy bể vòi thứ nhất chảy trong 120 phút , vòi thứ hai chảy trong 240 phút.

Gọi là vận tốc của xe tải và là vận tốc xe khách

Thời gian di chuyển của xe khách từ HCM đến điểm gặp nhau là 1 giờ 40 phút + 40 phút = 2 giờ 20 phút (giờ) nên quãng đường xe khách đi được là

Thời gian di chuyển của xe tải từ Cần Thơ đến điểm gặp nhau là 40 phút (giờ) nên quãng đường xe tải đi được là

Vì hai xe di chuyển ngược chiều nên tổng quãng đường hai xe đi được chính là khoảng cách từ HCM đến Cần Thơ nên ta có phương trình:

Mỗi giờ xe khách đi nhanh hơn xe tải 15km nên ta có phương trình

Từ đó ta có hệ phương trình:

Từ phương trình thứ hai ta có thế vào phương trình đầu ta được suy ra nên

Với ta có

Vậy vận tốc của xe tải là 39 km/h và vận tốc của xe khách là 54 km/h.

Xem đáp án tại Giải Toán 9 KNTT Bài 3: Giải bài toán bằng cách lập hệ phương trình

a) Với phương trình (1): 5x + 4y = 8

• Thay x = - 2; y = 1, ta có:

5x + 4y = 5 . (- 2) + 4 . 1 = - 6 ≠ 8 nên (- 2; 1) không là nghiệm của phương trình (1).

• Thay x = 0; y = 2, ta có:

5x + 4y = 5 . 0 + 4 . 2 = 8 nên (0; 2) là nghiệm của phương trình (1).

• Thay x = 1; y = 0, ta có:

5x + 4y = 5 . 1 + 4 . 0 = 5 ≠ 8 nên (1; 0) không là nghiệm của phương trình (1).

• Thay x = 1,5; y = 3, ta có:

5x + 4y = 5 . 1,5 + 4 . 3 = 19,5 ≠ 8 nên (1,5; 3) không là nghiệm của phương trình (1).

• Thay x = 4; y = - 3, ta có:

5x + 4y = 5 . 4 + 4 . (- 3) = 8 nên (4; - 3) là nghiệm của phương trình (1).

Vậy cặp số là nghiệm của phương trình (1) là (0; 2) và (4; - 3).

b) Để các cặp số là nghiệm của hệ hai phương trình gồm phương trình (1) và phương trình (2) thì các cặp số đó phải là nghiệm chung của hai phương trình.

• Thay x = 0; y = 2 vào phương trình (2), ta có:

3x + 5y = 3 . 0 + 5 . 2 = 10 ≠ - 3 nên (0; 2) không là nghiệm của phương trình (2).

• Thay x = 4; y = - 3 vào phương trình (2), ta có:

3x + 5y = 3 . 4 + 5 . (- 3) = - 3 nên (4; - 3) là nghiệm của phương trình (2).

Vậy cặp số (4; - 3) là nghiệm chung của hai phương trình, nghĩa là (4; - 3) là nghiệm của hệ gồm phương trình (1) và phương trình (2).

c) Đường thẳng 5x + 4y = 8 đi qua hai điểm tùy ý là A(0; 2) và B(4; - 3).

Đường thẳng 3x + 5y = - 3 đi qua hai điểm tùy ý là B(4; - 3) và C(- 1; 0).

Ta có hình vẽ sau:

Vậy B(4; - 3) là giao điểm của hai đường thẳng 5x + 4y = 8 và 3x + 5y = –3.

a) Hệ phương trình đã cho là hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn vì có hai phương trình đều là phương trình bậc nhất hai ẩn.

b) Ta thấy khi x = - 3 và y = 4 thì:

2x = 2 . (- 3) = - 6 nên (- 3; 4) là nghiệm của phương trình thứ nhất.

5x + 4y = 5 . (- 3) + 4 . 4 = 1 nên (- 3; 4) là nghiệm của phương trình thứ hai.

Vậy (- 3; 4) là nghiệm chung của hai phương trình, nghĩa là (- 3; 4) là một nghiệm của hệ phương trình đã cho.

Xem đáp án tại Giải Toán 9 KNTT Bài 1: Khái niệm phương trình và hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn

a)

• Với x = –1, ta có y = 2 . (–1) – 1 = – 2 – 1 = –3;
• Với x = –0,5, ta có y = 2 . (–0,5) – 1 = – 1 – 1 = –2;
• Với x = 0, ta có y = 2 . 0 – 1 = 0 – 1 = –1;
• Với x = 0,5, ta có y = 2 . 0,5 – 1 = 1 – 1 = 0;
• Với x = 1, ta có y = 2 . 1 – 1 = 2 – 1 = 1;
• Với x = 2, ta có y = 2 . 2 – 1 = 4 – 1 = 3.

Vậy ta có bảng sau:

Vậy 6 nghiệm của phương trình đã cho là (–1; –3), (–0,5; –2), (0; –1), (0,5; 1), (1; 1), (2; 3).

b) Ta có y = 2x – 1. Với mỗi giá trị x tùy ý cho trước, ta luôn tìm được một giá trị y tương ứng.

Do đó, phương trình đã cho có vô số nghiệm.