Tìm hiểu chung bài Ếch ngồi đáy giếng lớp 7
Lý thuyết bài Ếch ngồi đáy giếng lớp 7
A. Thể loại truyện ngụ ngôn
1. Khái niệm: Là những truyện kể ngắn gọn, hàm súc, bằng văn xuôi hoặc văn vần. Truyện thường đưa ra bài học về cách nhìn sự việc, cách ứng xử của con người trong cuộc sống.
2. Đề tài: Thường là những vấn đề đạo dức hay những cách ứng xử trong cuộc sống
3. Nhân vật
- Nhân vật trong truyện ngụ ngôn có thể là loài vật, đồ vật, cây cối hoặc con người. Các nhân vật này hầu như không có tên riêng, thường được người kể chuyện gọi bằng danh từ chung (như rùa, thỏ, sói, cừu, cây sậy, thầy bói, bác nông dân…)
- Từ suy nghĩ, hành động, lời nói của các nhân vật ngụ ngôn, người nghe (người đọc) có thể rút ra những bài học sâu sắc
4. Sự kiện: Một câu chuyện thường xoay quanh một sự kiện chính
(Ví dụ: trong truyện Thỏ và rùa, sự kiện chính là cuộc thi chạy giữa hai nhân vật Thỏ và Rùa)
5. Cốt truyện: Thường xoay quanh một sự kiện (một hành vi ứng xử, một quan niệm, mộ nhận thức phiến diện…) nhằm đưa ra bài học hay lời khuyên nào đó.
6. Tình huống truyện: Là các tình thế được tạo nên bởi một sự kiện đặc biệt (như công chúa kén rể, nhà vua tìm vợ, gia đình bị mất đồ, cần bắt đầu một hành trình mới…) để qua đó đặc điểm tính cách của nhân vật và trí tưởng tượng của nhà văn được thể hiện rõ nét
7. Không gian, thời gian:
- Không gian: là các khung cảnh, môi trường hoạt động của nhân vật, nơi xảy ra sự kiện, câu chuyện… (như một khu rừng, trong cái giếng nước, ở một xóm chợ, ở một làng nọ…
- Thời gian: là một thời điểm, một khoảng khắc nào đó mà sự việc, câu chuyện diễn ra, thường không xác định cụ thể
B. Tác phẩm Ếch ngồi đáy giếng
1. Thể loại: Truyện ngụ ngôn
2. Phương thức biểu đạt: Tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm (PTBĐ chính là tự sự)
3. Tóm tắt:
Có một con ếch sống lâu ngày trong một cái giếng, xung quanh chỉ có nhái, cua, ốc, chúng rất sợ tiếng kêu của ếch. Ếch tưởng mình oai như vị chúa tể và coi trời bé bằng cái vung. Năm trời mưa to khiến nước mưa ngập giếng và đưa ếch ra ngoài, quen thói cũ ếch đi lại nghênh ngang đã bị một con trâu đi ngang dẫm bẹp.
4. Bố cục: Gồm 2 phần:
| STT | Giới hạn | Nội dung |
| Phần 1 | Từ đầu → "như một vị chúa tể" |
Ếch khi vẫn đang ở trong giếng |
| Phần 2 | Phần còn lại |
Ếch sau khi ra ngoài giếng |
5. Giá trị nội dung:
Từ câu chuyện về cách nhìn thế giới bên ngoài chỉ qua miệng giếng nhỏ hẹp của chú ếch, truyện Ếch ngồi đáy giếng ngụ ý phê phán những kẻ hiểu biết cạn hẹp mà huênh hoang, khuyên nhủ người ta phải cố gắng mở rộng tầm hiểu biết của mình, không được chủ quan, kiêu ngạo
6. Giá trị nghệ thuật:
- Xây dựng hình tượng quen thuộc, gần gũi
- Mượn chuyện con vật để nói bóng gió, kín đáo chuyện con người
- Cách nói ẩn dụ, bài học giáo huấn được nêu lên một cách tự nhiên
- Tình huống bất ngờ, hài hước, kín đáo
7. Ý nghĩa nhan đề:
Ếch ngồi đáy giếng là một thành ngữ dân gian, được ông cha ta dùng để chỉ những kẻ luôn tự cao tự đại, cho rằng bản thân mình là giỏi nhất và xem thường tất cả mọi người, rõ ràng là kiến thức, tầm nhìn hạn hẹp nhưng tỏ ra là người thông thái - đây cũng chính là nội dung chính của câu chuyện ngụ ngôn.
C. Soạn bài Ếch ngồi đáy giếng
>> HS tham khảo các bài soạn hay và đa dạng ở đây:
D. Infographic bài Ếch ngồi đáy giếng
Đây là mẫu xem thử, bản tải về dạng ảnh PNG, không có logo, kích thước lớn, rõ nét)