Tìm hiểu chung bài Đẽo cày giữa đường lớp 7

A. Thể loại truyện ngụ ngôn

1. Khái niệm: Là những truyện kể ngắn gọn, hàm súc, bằng văn xuôi hoặc văn vần. Truyện thường đưa ra bài học về cách nhìn sự việc, cách ứng xử của con người trong cuộc sống.

2. Đề tài: Thường là những vấn đề đạo dức hay những cách ứng xử trong cuộc sống

3. Nhân vật

• Nhân vật trong truyện ngụ ngôn có thể là loài vật, đồ vật, cây cối hoặc con người. Các nhân vật này hầu như không có tên riêng, thường được người kể chuyện gọi bằng danh từ chung (như rùa, thỏ, sói, cừu, cây sậy, thầy bói, bác nông dân…)
• Từ suy nghĩ, hành động, lời nói của các nhân vật ngụ ngôn, người nghe (người đọc) có thể rút ra những bài học sâu sắc

4. Sự kiện: Một câu chuyện thường xoay quanh một sự kiện chính

(Ví dụ: trong truyện Thỏ và rùa, sự kiện chính là cuộc thi chạy giữa hai nhân vật Thỏ và Rùa)

5. Cốt truyện: Thường xoay quanh một sự kiện (một hành vi ứng xử, một quan niệm, mộ nhận thức phiến diện…) nhằm đưa ra bài học hay lời khuyên nào đó.

6. Tình huống truyện: Là các tình thế được tạo nên bởi một sự kiện đặc biệt (như công chúa kén rể, nhà vua tìm vợ, gia đình bị mất đồ, cần bắt đầu một hành trình mới…) để qua đó đặc điểm tính cách của nhân vật và trí tưởng tượng của nhà văn được thể hiện rõ nét

7. Không gian, thời gian:

• Không gian: là các khung cảnh, môi trường hoạt động của nhân vật, nơi xảy ra sự kiện, câu chuyện… (như một khu rừng, trong cái giếng nước, ở một xóm chợ, ở một làng nọ…
• Thời gian: là một thời điểm, một khoảng khắc nào đó mà sự việc, câu chuyện diễn ra, thường không xác định cụ thể

B. Tác giả bài Đẽo cày giữa đường

Tác giả truyện ngụ ngôn Đẽo cày giữa đường là Nguyễn Văn Ngọc

- Năm sinh, năm mất: 1 tháng 3 năm 1890 - 26 tháng 4 năm 1942

- Tên tự: Ôn Như

- Nghề nghiệp: Nhà văn, nhà giáo, nhà nghiên cứu văn hoá Việt Nam.

- Quê quán: làng Hoạch Trạch (làng Vạc), xã Thái Học, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương (nay là Hải Phòng)

- Cuộc đời và sự nghiệp:

• Thuở nhỏ ông đã học cả Hán học lẫn Tây học
• Năm 17 tuổi ông tốt nghiệp trường Thông ngôn
• Tốt nghiệp, ông dạy ở trường tiểu học Bờ sông (Hà Nội), trường Sỹ hoạn, trường Sư phạm...
• Ông làm Thanh tra các trường sơ học và phụ trách Tu thư cục của Nha học chính
• Ông còn làm Hội trưởng Hội ái hữu các nhà giáo, thành viên Khai Trí Tiến Đức, Cổ Kim Thư xã
• Năm 1934, Nguyễn Văn Ngọc được bổ nhiệm đốc học tỉnh Hà Đông, ông tham gia thành lập Hội Phật giáo Bắc Việt và góp sức xây dựng chùa Quán Sứ thành Hội quán trung ương.
• Hơn 30 năm làm giáo học, ông đã sưu tầm, biên soạn nhiều sách giáo khoa, sách nghiên cứu văn học có giá trị.
• Ông đặc biệt say mê nền văn hoá dân gian, đã giành cả cuộc đời để sưu tầm, khai thác và phổ biến nền văn học dân gian.
• Ông mở hiệu sách là Vĩnh Hưng Long thư quán tại 51 Hàng Đường, Hà Nội, chủ yếu là để bán sách của ông viết ra
• Ông cùng anh cả Nguyễn Quang Oánh và Đỗ Thận lập nên sân khấu Sán nhiên đài, là rạp hát chèo đầu tiên trên sân khấu hộp ở Hà Nội

- Vinh danh: Tên của ông được đặt cho hai con đường ở Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội.

- Đánh giá: Những cuốn sách của ông không chỉ mang đậm giá trị văn hóa, văn học, giáo dục mà còn là một mẫu mực trong công tác biên soạn, khảo cứu sách

- Tác phẩm tiêu biểu: Nhi đồng lạc viên, Phô thông độc bản, Giáo khoa văn học Việt Nam, Cổ học tinh hoa, Đông Tây ngụ ngôn, Nam thi hợp tuyển, Tục ngữ phong dao, Truyện cổ nước Nam, Thơ Nôm và hát nói, Đào nương ca,...

C. Tác phẩm Đẽo cày giữa đường

1. Thể loại : Truyện ngụ ngôn

2. Xuất xứ: Theo Ôn Như Nguyễn Văn Học, Truyện cổ nước Nam, tập I, Thăng Long, 1958, tr. 101-102

3. Phương thức biểu đạt: Tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm (PTBĐ chính là tự sự)

4. Ngôi kể: Ngôi thứ ba

5. Ý nghĩa nhan đề:

Chỉ kẻ hành động ngu ngốc, không có chủ kiến, luôn bị động nên hay thay đổi theo ý kiến người khác, cuối cùng chẳng đạt được kết quả gì

6. Tóm tắt:

Có người thợ mộc bỏ ra trăm quan tiền mua gỗ về làm nghề đẽo cày. Sau khi nghe những lời nhận xét của mọi người, anh ta đẽo cày hết lần này đến lần khác, từ to đế nhỏ rồi đến to gấp ba bốn lần bình thường. Cuối cùng số cày đó chẳng bán được và hỏng hết, vốn liếng bỏ ra đi đời.

7. Giá trị nội dung

Thông qua câu chuyện ông cha ta muốn khuyên nhủ mọi người hãy giữ vững quan điểm lập trường kiên định bền gan bền trí để đạt được mục tiêu của chính mình, không giao động và lắng nghe ý kiến người khác một cách chọn lọc, có cân nhắc, có suy nghĩ đúng đắn.

8. Giá trị nghệ thuật

• Ngôn ngữ giản dị, gần gũi
• Lối kể chuyện hấp dẫn, thú vị

E. Infographic bài Đẽo cày giữa đường

Đây là mẫu xem thử, bản tải về dạng ảnh PNG, không có logo, kích thước lớn, rõ nét)