Tìm hiểu chung bài Một số câu tục ngữ Việt Nam lớp 7

A. Tìm hiểu chung về Tục ngữ

1. Khái niệm: 

Tục ngữ là thể loại văn học dân gian nhằm đúc kết kinh nghiệm, tri thức của nhân dân dưới hình thức những câu nói ngắn gọn, súc tích, có nhịp điệu, dễ nhớ, dễ truyền.

2. Công dụng:

Tục ngữ được nhân dân dùng như một công cụ để phát biểu những nhận thức về các kinh nghiệm thực tiễn, các hiện tượng lịch sử xã hội, thể hiện thế giới quan và nhân sinh quan của người dân

3. Ý nghĩa:

Những kinh nghiệm của tục ngữ rút ra trong quá trình đấu tranh thiên nhiên và xã hội, được thể nghiệm trong thực tiễn, đã trở thành những chân lý có tính cách phổ biến, được nhân dân công nhận và sử dụng

4. Nguồn gốc: Tục ngữ hình thành từ:

• Cuộc sống thực tiễn, trong đời sống sản xuất và đấu tranh của nhân dân, do nhân dân trực tiếp sáng tác
• Được tách ra từ tác phẩm văn học dân gian hoặc ngược lại
• Được rút ra tác phẩm văn học bằng con đường dân gian hóa những lời hay ý đẹp
• Từ sự vay mượn nước ngoài

5. Nội dung và hình thức:

- Nội dung: thường phản ánh những kinh nghiệm về lao động sản xuất, ghi nhận các hiện tượng lịch sử xã hội loài người, hoặc thể hiện triết lý dân gian của dân tộc.

- Hình thức:

• Đa số tục ngữ đều có vần, gồm hai loại: vần liền và vần cách
• Các kiểu ngắt nhịp: trên yếu tố vần, trên cơ sở vế, trên cơ sở đối ý, theo tổ chức ngôn ngữ thơ ca...
• Sự hòa đối là yếu tố tạo sự cân đối, nhịp nhàng, kiến trúc vững chắc cho tục ngữ
• Đối: đối thanh, đối ý.
• Vế: tục ngữ có thể có 1 vế, chứa 1 phán đoán, nhưng cũng có thể có thể gồm nhiều vế, chứa nhiều phán đoán

→ Hình thức và nội dung: có sự gắn bó chặt chẽ

6. Giải nghĩa:

- Dựa trên các kiểu suy luận:

• liên hệ tương đồng
• liên hệ không tương đồng
• liên hệ tương phản, đối lập
• liên hệ phụ thuộc
• liên hệ nhân quả

- Một câu tục ngữ thường có hai nghĩa: nghĩa đen và nghĩa bóng.

- Tục ngữ có tính chất đúc kết, khái quát hóa những nhận xét cụ thể thành những phương châm, chân lý.

- Hình tượng của tục ngữ là hình tượng ngữ ngôn được xây dựng từ những biện pháp so sánh, nhân hóa, ẩn dụ...

B. Tác phẩm Một số câu tục ngữ Việt Nam

1. Thể loại: Tục ngữ

2. Bố cục: Gồm 2 phần:

• Phần 1 (8 câu tục ngữ đầu): Tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất
• Phần 2 (Còn lại): Tục ngữ về con người và xã hội

3. Tóm tắt:

Mẫu 1:

Một số câu tục ngữ Việt Nam đã phản ánh, truyền đạt những kinh nghiệm quý báu của nhân dân trong việc quan sát các hiện tượng thiên nhiên và trong lao động sản xuất cũng như tôn vinh giá trị con người, đưa ra nhận xét, lời khuyên về những phẩm chất và lối sống mà con người cần phải có. Những kinh nghiệm ấy là “túi khôn” của nhân dân nhưng chỉ có tính chất tương đối chính xã vì không ít kinh nghiệm được tổng kết chủ yếu dựa vào quan sát.

Mẫu 2:

Một số câu tục ngữ Việt Nam đã phản ánh, truyền đạt những kinh nghiệm quý báu của nhân dân trong việc quan sát các hiện tượng thiên nhiên và trong lao động sản xuất cũng như tôn vinh giá trị con người, đưa ra nhận xét, lời khuyên về những phẩm chất và lối sống mà con người cần phải có. Những kinh nghiệm ấy là “túi khôn” của nhân dân nhưng chỉ có tính chất tương đối chính xã vì không ít kinh nghiệm được tổng kết chủ yếu dựa vào quan sát.

D. Infographic bài Một số câu tục ngữ Việt Nam

Đây là mẫu xem thử, bản tải về dạng ảnh PNG, không có logo, kích thước lớn, rõ nét)