Tìm hiểu chung bài Trong lòng mẹ lớp 7

A. Tác giả bài Trong lòng mẹ

Tác giả văn bản Trong lòng mẹ là Nguyên Hồng

1. Cuộc đời:

- Năm sinh, năm mất: 5 tháng 11 năm 1918 - 2 tháng 5 năm 1982

- Quê quán: Phố Hàng Cau, thành phố Nam Định, tỉnh Nam Định (nay là tỉnh Ninh Bình)

- Tuổi thơ:

• Cha làm cai ngục, sau thất nghiệp, cảnh nhà sa sút, lại nghiện ngập và mắc bệnh lao, phải sống nghèo túng trong tâm trạng kẻ bất đắc chí
• Mẹ ông là người ngoan đạo, tần tảo, hiền hậu, giàu đức hy sinh nhưng sống không có hạnh phúc trong gia đình nhà chồng
• Năm 12 tuổi, cha mất, mẹ lén đi bước nữa nên ông phải sống nhờ bà nội cùng cô ruột và chịu sự rẻ rúng, khinh miệt của cô

- Thời niên thiếu:

• Tuổi thơ ông đã trải qua những ngày tháng nhiều cay đắng và tủi cực vì đói ăn, thiếu mặc, thiếu cả tình thương.
• Ông đã phải đi đánh đáo kiếm tiền ăn học và chung đụng với đủ mọi hạng trẻ hư hỏng của các lớp "cặn bã" nơi vườn hoa, cổng chợ, bến tàu, bến ô tô, bãi đá bóng
• Năm 16 tuổi, mới học hết bậc trung học, ông nghỉ học, cùng mẹ ra Hải Phòng kiếm sống.
• Ở xóm Cấm, Hải Phòng, Nguyên Hồng sống bằng nghề dạy học tư cho con em của những người lao động nghèo

- Trưởng thành:

• 1936 - 1939: Tham gia phong trào Mặt trận Dân chủ ở Hải Phòng
• Tháng 9 năm 1939, ông bị mật thám bắt
• Năm 1940 ông bị đưa đi trại tập trung ở Bắc Mê (Hà Giang)
• Năm 1943, ông tham gia Hội Văn hóa Cứu quốc bí mật cùng với Nam Cao, Tô Hoài, Nguyễn Huy Tưởng...
• Ông là Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, là hội viên sáng lập Hội nhà văn Việt Nam

2. Sự nghiệp sáng tác:

- Quá trình sáng tác:

• Trước Cách mạng:
  • Bắt đầu viết văn từ năm 1936 với truyện ngắn "Linh Hồn" đăng trên Tiểu thuyết thứ 7.
  • Băm 1937, ông thực sự gây được tiếng vang trên văn đàn với tiểu thuyết "Bỉ vỏ" (xây dựng bức tranh xã hội sinh động về thân phận những "con người nhỏ bé dưới đáy" như Tám Bính, Năm Sài Gòn...)
• Sau Cách mạng: Tiếp tục sáng tác với đa dạng thể loại hơn, gồm tiểu thuyết, thơ, hồi kí và nổi bật nhất là những tác phẩm tiểu thuyết sử thi nhiều tập

- Khuynh hướng sáng tác

• Hướng ngòi bút về những người nghèo khó gần gũi mà ông yêu thương với một sự cảm thông sâu sắc, với tâm hồn của một người từng trải
• Được nhận định rằng ông là "nhà văn của phụ nữ và trẻ em" vì hai đối tượng (bất hạnh) này xuất hiện nhiều trong các tác phẩm giống như hình ảnh của ông và người mẹ thuở nhỏ.

- Tác phẩm chính: Những ngày thơ ấu (hồi kí), Bỉ vỏ (tiểu thuyết), Trời xanh (thơ), Cửa biển (tiểu thuyết), Bước đường viết văn (hồi kí) …

- Giải thưởng:

• Ngày 10 tháng 5 năm 1982, ông được truy tặng Huân chương Độc lập hạng Ba
• Năm 1996, ông được Nhà nước truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật

B. Tác phẩm Trong lòng mẹ

1. Thể loại: Truyện ngắn hoặc Hồi kì (Vì văn bản là một trích đoạn ngắn từ Hồi kí Những ngày thơ ấu)

2. Xuất xứ: Tác phẩm trích từ Chương IV của Hồi kí Những ngày thơ ấu

3. Phương thức biểu đạt: Tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm (PTBĐ chính là tự sự)

4. Người kể chuyện: Nhân vật tôi (tác giả)

5. Ngôi kể: Ngôi thứ nhất

6. Bố cục:

• Phần 1 (từ đầu → người ta hỏi đến chứ): Đoạn nói chuyện Hồng và bà cô cay nghiệt
• Phần 2 (phần còn lại): Cuộc hội ngộ đầy cảm động, hạnh phúc của hai mẹ con Hồng

7. Giá trị nội dung:

Tác phẩm đã kể lại một cách chân thực và cảm động những cay đắng và tủi cực cùng tình yêu cháy bỏng của cậu bé Hồng đối với người mẹ bất hạnh, đáng thương của mình.

8. Giá trị nghệ thuật:

• Lời văn nhẹ nhàng, tình cảm, giàu hình ảnh và chan chứa cảm xúc.
• Cách kể chuyện lôi cuốn, mạch cảm xúc tự nhiên, chân thực.
• Kết hợp giữa tự sự, miêu tả, biểu cảm
• Thành công trong khắc họa hình ảnh cậu bé Hồng thông qua lời nói, hành động

9. Tóm tắt:

Mẫu 1:

Câu chuyện kể về cậu bé Hồng mồ côi cha, mẹ bỏ đi làm ăn xa để lại cậu sông với bà cô cay nghiệt. Bà ta luôn gieo rắc vào đầu em những ý nghĩ xấu về mẹ của mình. Đỉnh điểm bà ta còn bị ra chuyện mẹ em có em bé, cuộc sống bần hàn, khổ sở. Tuy nhiên, Hồng vẫn tin tưởng tuyệt đối vào mẹ mình và căm phẫn sự cay nghiệt của người cô. Em luôn mong mỏi mẹ mình quay trở về. Đến gần ngày giỗ cha, bỗng em nhìn thấy một bóng hình quen thuộc, em đánh liều gọi tên và chạy theo với niềm hi vọng nhỏ nhoi đó là mẹ của mình. Chiếc xe đi chậm và dừng lại, mẹ dang tay đón Hồng vào lòng, trong lòng mẹ, em trào dâng những giọt nước mắt

Mẫu 2:

Sau đám tang thầy, bé Hồng đã đội mũ trắng, cuốn băng đen để tang thầy. Một hôm, cô bé Hồng gọi bé vào nói chuyện riêng. Bà cô vì muốn để cho bé Hồng ghét mẹ mình nên đã kể xấu mẹ Hồng với Hồng bằng giọng ngọt ngào giả tạo khiến cho bé Hồng vô cùng đau lòng, thậm chí bà cô còn bảo bé Hồng vào Thanh Hóa tìm mẹ và em bé. Tuy mẹ đã đi xa lâu lại không viết cho Hồng lấy một lá thư, bé Hồng vẫn kiên quyết bảo vệ và tin tưởng mẹ trước những lời ác ý của bà cô. Ngày hôm sau đi học, khi thoáng thấy bóng người giống mẹ, Hồng đã không kìm được lòng mà chạy đuổi theo gọi mẹ và đó đúng là mẹ Hồng về. Bé Hồng ngồi lên xe, được mẹ ôm vào lòng, vuốt ve như ngày còn bé, mọi đau đớn như tan biến và chỉ còn niềm hạnh phúc khi được nằm trong vòng tay ấm áp của mẹ.

Mẫu 3:

Sau khi bố mất, mẹ bé Hồng bỏ đi tha hương cầu thực, để bé sống trong sự lạnh lùng, cay nghiệt của họ hàng. Một hôm, người cô hỏi bé Hồng có muốn vào Thanh Hóa thăm mẹ không, bé toan trả lời có nhưng chợt nghĩ đến giọng nói rất kịch và nụ cười xảo trá nên đành im lặng. Chú bé Hồng biết rằng khi nhắc đến mẹ mình, bà cô chỉ muốn gieo rắc vào đầu chú những hoài nghi để "khinh ghét, ruồng rẫy" mẹ. Khi đứa bé khốn khổ sắp khóc, bà cô còn vỗ vai tươi cười: phát tài lắm, có như dạo trước đâu". Những lời nói ấy không thể làm bé Hồng ghét mẹ, ngược lại chú càng hiểu và cảm thông cho mẹ hơn. Chú bé căm phẫn những cổ tục đọa đày mẹ và muốn "vồ ngay lấy mà cắn, mà nhai, mà nghiến cho kì nát mới thôi". Đến ngày giỗ thầy, mẹ bé Hồng về đem nhiều quà bánh cho bé. Tan trường, khi thoáng thấy bóng một người ngồi trên xe kéo trong giống mẹ, chú bé đã chạy theo í ới gọi to. Người mẹ tươi cười ôm lấy con mình, cho chú ngồi vào lòng. Trên đường về nhà, trong hơi ấm của mẹ, chú chẳng mảy may đến những lời nói thâm độc của bà cô.

C. Infographic bài Trong lòng mẹ

Đây là mẫu xem thử, bản tải về dạng ảnh PNG, không có logo, kích thước lớn, rõ nét)