Tìm mặt phẳng (P)
Trong không gian với hệ tọa độ
, cho đường thẳng
. Viết phương trình mặt phẳng
đi qua điểm
và vuông góc với
.
Phương trình mặt phẳng (P):
Trong chương trình Toán 12 Cánh Diều, nội dung Phương trình mặt phẳng, đường thẳng và mặt cầu trong không gian là một phần kiến thức quan trọng, thường xuyên xuất hiện trong các bài kiểm tra và đề thi. Để giúp học sinh ôn tập hiệu quả, bài viết này cung cấp đề kiểm tra 45 phút Chương 5 Toán 12 kèm hệ thống bài tập đa dạng, bám sát chương trình học. Với cấu trúc đề hợp lý và độ khó phù hợp, tài liệu sẽ giúp các em rèn luyện kỹ năng giải toán, củng cố kiến thức hình học không gian, đồng thời chuẩn bị tốt cho các kỳ thi quan trọng. Đây là nguồn tham khảo hữu ích dành cho cả học sinh và giáo viên trong quá trình dạy và học.
Tìm mặt phẳng (P)
Trong không gian với hệ tọa độ
, cho đường thẳng
. Viết phương trình mặt phẳng
đi qua điểm
và vuông góc với
.
Phương trình mặt phẳng (P):
Viết phương trình chính tắc của đường thẳng
Trong không gian với hệ tọa độ
, phương trình chính tắc của đường thẳng
đi qua điểm
có vectơ chỉ phương
là:
Phương trình đường thẳng đi qua điểm có vectơ chỉ phương
nên có phương trình:
.
Ghi đáp án vào ô trống
Trong không gian
, cho điểm
. Gọi
là mặt phẳng đi qua điểm
và cách gốc tọa độ
một khoảng cách lớn nhất, khi đó mặt phẳng
cắt các trục tọa độ tại các điểm
. Tính thể tích
của khối chóp
.
Trong không gian
, cho điểm
. Gọi
là mặt phẳng đi qua điểm
và cách gốc tọa độ
một khoảng cách lớn nhất, khi đó mặt phẳng
cắt các trục tọa độ tại các điểm
. Tính thể tích
của khối chóp
.
Tính khoảng cách từ điểm đến đường thẳng
Trong không gian với hệ trục toạ độ
, cho điểm
thoả mãn
. Biết rằng khoảng cách từ
tới mặt phẳng
lần lượt là 2 và 3. Tính khoảng cách từ
đến mặt phẳng
.
Ta có:
Giả sử khi đó ta có:
Mà
Tìm tập hợp các điểm M
Cho mặt cầu (S):
và điểm
. Gọi M là tiếp điểm của (S) và tiếp tuyến di động qua (d). Tìm tập hợp các điểm M.
(Có thể chọn nhiều đáp án)
Theo đề bài, (S) có tâm
Ta có:
đường tròn
Hay
Mệnh đề đúng
Câu nào sau đây đúng? Trong không gian Oxyz:
A sai và có thể (P) và (Q) trùng nhau
B sai, vì mỗi mặt phẳng có vô số vecto pháp tuyến. Suy ra D sai.
C đúng vì 1 mặt phẳng được xác định nếu biết một điểm và một VTPT của nó.
Viết phương trình mặt phẳng (MNP)
Trong không gian
, cho ba điểm
. Phương trình nào dưới đây là phương trình mặt phẳng
?
Phương trình đoạn chắn của mặt phẳng là:
Xác định phương trình mặt cầu tương ứng
Mặt cầu tâm
tiếp xúc với trục Oz có phương trình:
Mặt cầu tâm , bán kính R và tiếp xúc trục Ox
.
Vậy
Lưu ý : Học sinh hoàn toàn có thể sử dụng công thức khoảng cách từ một điểm đến một đường thẳng để giải quyết.
Tìm phương trình mặt phẳng thích hợp
Trong không gian với hệ toạ độ
, cho hình cầu
. Phương trình mặt phẳng
chứa trục
và tiếp xúc với ![]()
Mặt phẳng chứa trục
có dạng:
Ta có:
.
Chọn
Chọn đáp án thích hợp
Trong không gian với hệ trục tọa độ
, phương trình nào sau đây không phải là phương trình của một mặt cầu?
Phương trình là phương trình của một mặt cầu nếu
.
Vậy phương trình không phải phương trình mặt cầu là:
Xác định tan góc giữa hai mặt phẳng
Cho hình lăng trụ
có
. là tứ diện đều cạnh
. Gọi
lần lượt là trung điểm của
. Tính tan của góc giữa hai mặt phẳng
và
.
Hình vẽ minh họa
Gọi O là trung điểm của AB
Chuẩn hóa và chọn hệ trục tọa độ sao cho
Ta có: . Dễ thấy
có VTTP
M là trung điểm AA′
N là trung điểm BB′
Suy ra có VTTP
Tính góc giữa hai đường thẳng
Tính góc của hai đường thẳng
và
.
và
có vectơ chỉ phương
Tính số đo góc nhị diện
Cho tứ diện
có đáy
là hình thang vuông tại
và
, biết
, cạnh bên SA vuông góc với đáy và
. Gọi
là trung điểm của
. Tính số đo của góc phẳng nhị diện
?
Ta có ABCE là hình vuông cạnh a.
Gọi .
Ta có: .
Khi đó:
Xét tam giác SIA vuông tại A:
Tìm Vecto chỉ phương
Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho tam giác ABC có phương trình đường phân
giác trong góc A là
. Biết rằng điểm
thuộc đường thẳng AB và điểm
thuộc đường thẳng AC. Véc tơ nào sau đây là véc tơ chỉ phương của đường thẳng AC?
Giả sử , , ta có:
Theo bài ra: Vì d là đường phân giác của góc A nên:
Từ đây ta bình phương 2 vế được:
Vậy một véc tơ chỉ phương của AC là .
Tính góc giữa hai cạnh
Trong không gian với hệ tọa độ
, cho bốn điểm
,
,
và
. Góc giữa hai cạnh
và
có số đo là:
Ta có và
.
Gọi là góc giữa hai đường thẳng
và
.
Ta có
Tính tổng
Trong không gian cho ba điểm
và
. Biết mặt
phẳng qua
và tâm mặt cầu nội tiếp tứ diện
có một vectơ pháp tuyến là
. Tổng
là?
Phương trình là:
Phương trình là:
.
Phương trình là:
Phương trình là:
.
Gọi là tâm mặt cầu nội tiếp tứ diện
.
Do đó:
nằm cùng phía với A đối với
suy ra:
.
nằm cùng phía với B đối với
suy ra:
.
nằm cùng phía với C đối với
suy ra:
.
nằm cùng phía với O đối với
suy ra:
.
Suy ra:
Suy ra: ,
cùng phương với .
Suy ra có một VTPT là
.
Vậy: .
Tính giá trị biểu thức
Trong hệ tọa độ
, cho mặt cầu
và các điểm
. Gọi
là mặt phẳng đi qua hai điểm
sao cho thiết diện của mặt phẳng
với mặt cầu (S) có diện tích nhỏ nhất. Khi viết phương trình
dưới dạng
. Tính
.
Ta có:
(S) có tâm , bán kính
.
Nhận thấy: ⇒ A; B nằm bên trong mặt cầu.
Gọi K là trung đểm của AB
Gọi H là hình chiếu của I trên (P),(P) cắt (S) theo thiết diện là đường tròn tâm H bán kính r.
Std nhỏ nhất ⇔ r nhỏ nhất ⇔ IH lớn nhất
Khi đó mặt phẳng (P): Đi qua A và có VTPT là
⇒ Phương trình mặt phẳng
Xác định phương trình đường thẳng d
Cho mặt cầu
và mặt phẳng
. Phương trình đường thẳng
tiếp xúc với mặt cầu
tại
và song song với mặt phẳng
là:
Mặt cầu có tâm
Đường thẳng d tiếp xúc với mặt cầu tại
và song song với mặt phẳng
nên đường thẳng d có vettơ chỉ phương
Vậy phương trình đường thẳng
Tính đường kính mặt cầu
Trong không gian với hệ tọa độ
, cho mặt cầu
. Đường kính
bằng:
Đường kính của mặt cầu bằng:
.
Tính độ dài các đoạn thẳng
Cho tứ diện
, có
đôi một vuông góc,
là điểm thuộc miền trong của tam giác
. Gọi khoảng cách từ
đến các mặt phẳng
lần lượt là
. Tính độ dài đoạn
sao cho tứ diện
có thể tích nhỏ nhất.
Xét hệ trục tọa độ Oxyz sao cho A thuộc tia Ox; B thuộc tia Oy và C thuộc tia Oz.
Ta có
Ta có:
Đẳng thức xảy ra khi chỉ khi
Xác định phương trình mặt cầu
Mặt cầu tâm
và đi qua điểm
có phương trình:
Ta có : .
Vậy .
Chọn đáp án đúng
Trong không gian
, cho đường thẳng
và hai điểm
. Gọi
là điểm thuộc đường thẳng
sao cho diện tích tam giác
bằng
. Giá trị của tổng
bằng:
Phương trình tham số của đường thẳng
Vì C thuộc d nên tọa độ của C có dạng
Ta có
Suy ra
Diện tích tam giác ABC là
Theo bài ra ta có
Với t = 1 thì C (1; 1; 1) nên
Vậy giá trị của tổng
Tính góc giữa hai đường thẳng
Trong không gian
, góc giữa hai đường thẳng
và
xấp xỉ bằng
Ta có:
.
Chọn phương án đúng
Trong không gian
, tọa độ hình chiếu vuông góc của
lên đường thẳng
là
Đường thẳng có vtcp
và có phương trình tham số là:
.
Gọi là hình chiếu vuông góc của M lên
, khi đó:
Định phương trình đường thẳng
Trong không gian với hệ tọa độ
cho đường thẳng
và mặt phẳng
. Phương trình tham số của đường thẳng
nằm trong
, cắt và vuông góc đường thẳng
là:
Gọi
có vectơ pháp tuyến
có vectơ chỉ phương
Có
đi qua điểm
và có vectơ chỉ phương là
Vậy phương trình tham số của là
Tìm đáp án đúng
Trong không gian với hệ tọa độ
cho mặt phẳng
. Phương trình đường thẳng
đi qua điểm
song song với (P) và vuông góc với trục tung là
Oy có vectơ chỉ phương
(P) có vectơ pháp tuyến
đi qua điểm
và có vectơ chỉ phương là
Vậy phương của là
Chọn đáp án đúng
Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz cho đường thẳng
và mặt phẳng
. Tính số đo góc giữa đường thẳng
và mặt phẳng
.
Đường thẳng d có vectơ chỉ phương là
Mặt phẳng (P) có vectơ pháp tuyến là
Gọi α là góc giữa đường thẳng d và mặt phẳng (P) .
Khi đó ta có:
Chọn đáp án đúng
Trong không gian với hệ tọa độ
cho hai đường thẳng
và
. Phương trình đường thẳng nằm trong
và cắt hai đường thẳng
là:
Gọi là đường thẳng cần tìm
Gọi
Gọi
đi qua điểm
và có vectơ chỉ phương
Vậy phương trình chính tắc của là
Tính cosin giữa hai đường thẳng
Trong không gian
, cho đường thẳng
và hai điểm
,
. Gọi
đường thẳng qua
, vuông góc với
sao cho khoảng cách từ
tới
là nhỏ nhất và
là đường thẳng qua
, cắt
sao cho khoảng cách từ
tới
là nhỏ nhất. Tính cosin góc giữa hai đường thẳng
và
.
Gọi là mặt phẳng đi qua A và vuông góc với d.
Gọi H là hình chiếu vuông góc của B lên .
Khi đó, đường thẳng đi qua A và H thỏa mãn yêu cầu bài toán
Ta có: và
.
có một VTCP:
Gọi là mặt phẳng đi qua A và chứa d.
Gọi K là hình chiếu vuông góc của B lên .
Khi đó, đường thẳng đi qua A và K thỏa mãn yêu cầu bài toán.
Ta có: và
.
có một VTCP:
Tìm điều kiện để hai mặt phẳng song song
Trong không gian với hệ tọa độ
, cho hai mặt phẳng
. Xác định
để hai mặt phẳng
và
song song với nhau?
Hai mặt phẳng đã cho song song với nhau khi và chỉ khi
Tập xác định
Vậy thì hai mặt phẳng
song song với nhau.
Chọn đáp án thích hợp
Trong không gian với hệ trục tọa độ
, cho mặt phẳng
có phương trình
. Vectơ nào sau đây là một vectơ pháp tuyến của mặt phẳng
?
Ta có:
nên (P) có một vectơ pháp tuyến là
Chọn kết quả thích hợp
Trong không gian với hệ trục toạ độ
,cho 2 đường thẳng
. Viết phương trình mặt phẳng
vuông góc với
,cắt
tại
và cắt
tại
(có tọa nguyên) sao cho
.
Do mặt phẳng vuông góc với
.
Mặt phẳng cắt
tại
, cắt
tại
.
Vậy mặt phẳng .
Xác định phương trình mặt phẳng
Trong không gian
, cho điểm
. Viết phương trình mặt phẳng đi qua
và cắt các trục
lần lượt tại các điểm
sao cho
là trực tâm của tam giác
?
Xét tứ diện OABC có các cạnh đôi một vuông góc với nhau.
Ta có:
Chứng minh tương tự, ta được AC ⊥ OM.
Từ đó .
Suy ra phương trình mặt phẳng (ABC) đi qua M(3; 2; 1) và nhận làm vectơ pháp tuyến là:
Chọn đáp án đúng
Trong không gian với hệ tọa độ
cho điểm
và đường thẳng
. Phương trình đường thẳng đi qua điểm
, cắt
và song song với mặt phẳng
là:
Gọi là đường thẳng cần tìm
Gọi
có vectơ pháp tuyến
đi qua điểm
và có vectơ chỉ phương
Vậy phương trình của là
Tính khoảng cách
Trong không gian
, cho mặt phẳng
. Tính khoảng cách từ điểm
đến mặt phẳng
?
Khoảng cách từ điểm M đến mặt phẳng (P) là:
Mặt phẳng giao tuyến
Cho 3 mặt phẳng
. Mặt phẳng
chứa giao tuyến của
,vuông góc với
có phương trình tổng quát:
Mặt phẳng thuộc chùm mặt phẳng
nên phương trình có dạng:
Vì vuông góc với
nên ta được:
Vậy ta có phương trình là :
Xác định phương trình mặt cầu
Viết phương trình mặt cầu
tâm
tiếp xúc với mặt phẳng
.
Bán kính
Tìm đường kính
Cho mặt cầu
và mặt phẳng
. Biết khoảng cách từ O đến
bằng
. Khi đó thiết diện tạo bởi mặt phẳng
với
là một đường tròn có đường kính bằng:

Gọi H là hình chiếu của O xuống .
Ta có nên
cắt
theo đường tròn
.
Bán kính đường tròn là
Suy ra đường kính bằng .
Tìm tan góc giữa đường thẳng và mặt phẳng
Cho hình chóp tứ giác đều
có tất cả các cạnh bằng nhau. Gọi
lần lượt là trung điểm của các cạnh
và
,
là góc tạo bởi đường thẳng
và mặt phẳng
. Tính
?
Hình vẽ minh họa
Không mất tính tổng quát, giả sử các cạnh của hình chóp bằng .
Chọn hệ trục tọa độ như hình vẽ.
Khi đó: và
là vectơ pháp tuyến của (SBD).
Do đó:
Vậy
Định tọa độ hình chiếu của A trên Ox
Trong không gian
, hình chiếu vuông góc của điểm
trên trục
có tọa độ là
Hình chiếu vuông góc của điểm trên trục
là
.
Theo Nghị định 147/2024/ND-CP, bạn cần xác thực tài khoản trước khi sử dụng tính năng này. Chúng tôi sẽ gửi mã xác thực qua SMS hoặc Zalo tới số điện thoại mà bạn nhập dưới đây: