Lịch sử 10 bài 23: Phong trào Tây Sơn và sự nghiệp thống nhất đất nước, bảo vệ Tổ Quốc (cuối thế kỉ XVIII)

Lý thuyết Lịch sử lớp 10 bài 23: Phong trào Tây Sơn và sự nghiệp thống nhất đất nước, bảo vệ Tổ Quốc (cuối thế kỉ XVIII) được VnDoc sưu tầm và đăng tải, tổng hợp các câu hỏi lí thuyết trong chương trình giảng dạy môn Lịch sử lớp 10. Mời quý thầy cô cùng các bạn tham khảo tài liệu dưới đây.

A/ Lý thuyết Lịch sử 10 bài 23

I. Phong trào Tây Sơn và sự nghiệp thống nhất đất nước (cuối thế kỉ XVIII)

  • Giữa thế kỷ XVIII chế độ phong kiến ở cả Đàng Ngoài, khủng hoảng sâu sắc, nên phong trào nông dân bùng nổ và bị đàn áp.
  • 1744 Đàng Trong chúa Nguyễn xưng vương, bắt tay xây dựng chính quyền Trung ương, nước ta bị chia làm 2 nước. Chính quyền Đàng Trong khủng hoảng suy yếu, đời sống nhân dân cực khổ. Phong trào nông dân bùng nổ ở Đàng Trong.
  • 1771 khởi nghĩa nông dân bùng lên ở Tây Sơn (Bình Định) do Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ lãnh đạo. Từ một cuộc khởi nghĩa nhanh chóng thành phong trào lật đổ chúa Nguyễn ở Đàng Trong.
  • 1786 - 1788 nghĩa quân tiến ra Bắc lật đổ tập đoàn Lê - Trịnh, thống nhất đất nước.

Lý thuyết Lịch sử 10 bài 23: Phong trào Tây Sơn và sự nghiệp thống nhất đất nước, bảo vệ Tổ Quốc (cuối thế kỉ XVIII)

Lược đồ Tây Sơn khởi nghĩa chống các thế lực phong kiến và chống quân xâm lược nước ngoài.

Lý thuyết Lịch sử 10 bài 23: Phong trào Tây Sơn và sự nghiệp thống nhất đất nước, bảo vệ Tổ Quốc (cuối thế kỉ XVIII)

Lược đồ căn cứ địa của nghĩa quân Tây Sơn

II. Các cuộc kháng chiến ở cuối thế kỉ XVIII

1. Kháng chiến chống quân Xiêm 1785

  • Nguyễn Ánh cầu viện quân Xiêm, Vua Xiêm sai tướng đem 5 vạn quân thủy bộ tiến sang nước ta.
  • Cuối năm 1784 chiếm gần nửa đất Nam Bộ, ra sức cướp phá chuẩn bị tấn công quân Tây Sơn.
  • Năm 1785 Nguyễn Huệ đã tổ chức trận đánh phục kích Rạch Gầm - Xoài Mút (trên sông Tiền - Tiền Giang) đánh tan quân Xiêm, Nguyễn Ánh phải chạy sang Xiêm.
  • Đây là một thắng lợi lớn tiêu diệt gần 4 vạn quân Xiêm, thể hiện tài tổ chức, cầm quân của Nguyễn Huệ, đập tan mưu đồ xâm lược của quân Xiêm, nêu cao ý thức dân tộc của phong trào Tây Sơn.

Lý thuyết Lịch sử 10 bài 23: Phong trào Tây Sơn và sự nghiệp thống nhất đất nước, bảo vệ Tổ Quốc (cuối thế kỉ XVIII)

Lược đồ chiến thắng Rạch Gầm - Xoài Mút

Lý thuyết Lịch sử 10 bài 23: Phong trào Tây Sơn và sự nghiệp thống nhất đất nước, bảo vệ Tổ Quốc (cuối thế kỉ XVIII)

Chiến thuyền Tây Sơn trong trận Rạch Gầm - Xoài Mút.

2. Kháng chiến chống quân Thanh (1789)

Sau khi đánh thắng quân Xiêm, 1786 Nguyễn Huệ kéo quân ra Bắc tiêu diệt họ Trịnh. Họ Trịnh đổ, ông tôn phò vua Lê và kết duyên với Công chúa Lê Ngọc Hân (con gái Lê Hiển Tông). Sau đó ông về Nam (Phú Xuân).

  • Ở ngoài Bắc, Nguyễn Hữu Chỉnh giúp vua Lê Chiêu Thống phản bội Tây Sơn. Sau khi bị quân Tây Sơn đánh vua Lê Chiêu Thống đã cầu cứu quân Thanh. Vua Thanh đã cho 29 vạn quân sang nước ta.

Lý thuyết Lịch sử 10 bài 23: Phong trào Tây Sơn và sự nghiệp thống nhất đất nước, bảo vệ Tổ Quốc (cuối thế kỉ XVIII)

Lược đồ diễn biến trận đánh Ngọc Hồi – Đống Đa (Tết Kỷ Dậu - 1789)

  • Vua Lê Chiêu Thống cầu viện quân Thanh kéo sang nước ta.
  • Năm 1788 Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế (25 - 11 - 1788.), lấy niên hiệu là Quang Trung chỉ huy quân tiến ra Bắc.
  • Trên đường đi đã dừng lại ở Nghệ An, Thanh Hoá để tuyển thêm quân .
  • Đêm 30 Tết (25-1-1789) quân ta tiến công với khí thế từ lời Hiểu dụ của Vua Quang Trung.

Đánh cho để dài tóc

Đánh cho để đen răng

Đánh cho nó chích luân bất phản

Đánh cho nó phiến giáp bất hoàn

Đánh cho sử tri nam quốc anh hùng chi hữu chủ.

(Thể hiện tinh thần dân tộc cao cả, ý thức quyết tâm bảo vệ độc lập).

  • Bài hiểu dụ đã cổ vũ, tạo khí thế quyết tâm chiến đấu của nghĩa quân Tây Sơn

Lý thuyết Lịch sử 10 bài 23: Phong trào Tây Sơn và sự nghiệp thống nhất đất nước, bảo vệ Tổ Quốc (cuối thế kỉ XVIII)

Phối cảnh Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế tại núi Bân

  • Sau 5 ngày tiến quân thần tốc, mùng 5 Tết 1789 nghĩa quân Tây Sơn chiến thắng vang dội ở Ngọc Hồi - Đống Đa tiến vào Thăng Long đánh bại hoàn toàn quân xâm lược.
  • Phong trào nông dân Tây Sơn đã bước đầu hoàn thành sự nghiệp thống nhất đất nước và bảo vệ tổ quốc.

*Công lao của phong trào nông dân Tây Sơn và Nguyễn Huệ:

  • Tiêu diệt các tập đoàn phong kiến phản động và trong cuộc kháng chiến chống Xiêm và chống quân Thanh.
  • Thống nhất đất nước và bảo vệ tổ quốc.

Lý thuyết Lịch sử 10 bài 23: Phong trào Tây Sơn và sự nghiệp thống nhất đất nước, bảo vệ Tổ Quốc (cuối thế kỉ XVIII)

III. Vương triều Tây Sơn

  • Năm 1778 Nguyễn Nhạc xưng Hoàng đế (hiệu Thái Đức), Vương triều Tây Sơn thành lập.
  • Năm 1788 Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế thống trị vùng đất từ Thuận Hóa trở ra Bắc.
  • Thành lập chính quyền các cấp, kêu gọi nhân dân khôi phục sản xuất.
  • Lập lại sổ hộ khẩu, tổ chức lại giáo dục, thi cử, tổ chức quân đội (dịch chữ Hán, chữ Nôm để làm tài liệu dạy học).
  • Đối ngoại hòa hảo với nhà Thanh, quan hệ với Lào và Chân Lạp rất tốt đẹp.
  • Năm 1792 Quang Trung qua đời.
  • Năm 1802 Nguyễn Ánh tấn công, các vương triều Tây Sơn lần lượt sụp đổ.

Lý thuyết Lịch sử 10 bài 23: Phong trào Tây Sơn và sự nghiệp thống nhất đất nước, bảo vệ Tổ Quốc (cuối thế kỉ XVIII)

Tượng đài Quang Trung ở Bình Định

B/ Trắc nghiệm Lịch sử 10 bài 23

Câu 1. Người lãnh đạo phong trào Tây Sơn là

  1. Nguyễn Huệ.
  2. Nguyễn Huệ, Nguyễn Nhạc.
  3. Nguyễn Nhạc, Nguyễn Lữ.
  4. Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ.

Câu 2. Sau khi làm chủ phần đất từ Quảng Nam trở vào, một nhiệm vụ mới đặt ra cho phong trào Tây Sơn là tiến quân ra Bắc nhằm

  1. Cùng với vua Lê đánh chúa Trịnh.
  2. Đánh đổ chính quyền Lê –Trịnh.
  3. Tiêu diệt quân Thanh.
  4. Tiêu diệt chúa Trịnh lên ngôi hoàng đế.

Câu 3. Trận Rạch Gầm – Xoài Mút diễn ra năm

  1. 1758.
  2. 1775.
  3. 1785.
  4. 1875.

Câu 4. Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế năm

  1. 1778.
  2. 1788.
  3. 1787.
  4. 1777.

Câu 5. Vì sao nói trong các năm 1786 - 1788, phong trào Tây Sơn đã bước đầu hoàn thành sự nghiệp thống nhất đất nước?

  1. Lần lượt đánh đổ hai tập đoàn phong kiến Nguyễn ở Đàng Trong và Lê - Trịnh Đàng Ngoài.
  2. Cuộc khởi nghĩa Tây Sơn nổ ra rầm rộ ở Đàng Trong và nhân dân hai miền nô nức theo nghĩa quân.
  3. Khởi nghĩa đã lật đổ chính quyền Lê - Trịnh tồn tại hàng trăm năm.
  4. Cuộc khởi nghĩa đã thu hút được các lãnh tụ và người lãnh đạo từ cả hai miền đất nước.

Câu 6. Địa danh Rạch Gầm - Xoài Mút, nơi diễn ra trận đánh tiêu diệt quân Xiêm của Quang Trung năm 1785 ngày nay thuộc tỉnh nào?

  1. Cà Mau.
  2. Tiền Giang.
  3. Hà Tiên.
  4. Kiên Giang.

Câu 7. Phòng tuyến Tam Điệp ngày nay thuộc tỉnh nào?

  1. Nghệ An.
  2. Thanh Hóa.
  3. Ninh Bình.
  4. Hà Nam.

Câu 8. Vị vua đã phản bội quyền lợi dân tộc, cầu viện quân phong kiến ngoại bang (Mãn Thanh) nhằm đánh đổ Tây Sơn là ai?

  1. Lê Dụ Tông .
  2. Lê Chiêu Thống.
  3. Nguyễn Ánh.
  4. Lê Hiển Tông.

Câu 9. Đặc điểm của cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Mãn Thanh là cuộc kháng chiến

  1. Vừa chống ngoại xâm bên ngoài, vừa chống lại sự phản bội của tập đoàn phong kiến trong nước.
  2. Tiêu diệt nhiều quân xâm lược nhất.
  3. Diễn ra với thời gian khá lâu, và bền bỉ.
  4. Tập trung những mâu thuẫn của lịch sử.

Đáp án

1D

2B

3C

4B

5A

6B

7C

8B

9A

--------------------------------

Với nội dung bài Lịch sử 10 bài 23: Phong trào Tây Sơn và sự nghiệp thống nhất đất nước, bảo vệ Tổ Quốc (cuối thế kỉ XVIII) các bạn học sinh cùng quý thầy cô cần nắm vững kiến thức về phong trào Tây Sơn, ý nghĩa và đặc điểm của phong trào, sự nghiệp thống nhất đất nước và bảo vệ Tổ Quốc của quân dân ta ở cuối thế kỉ XVIII..

Như vậy VnDoc đã giới thiệu các bạn tài liệu Lý thuyết Lịch sử lớp 10 bài 23: Phong trào Tây Sơn và sự nghiệp thống nhất đất nước, bảo vệ Tổ Quốc (cuối thế kỉ XVIII). Mời các bạn tham khảo thêm tài liệu: Trắc nghiệm Lịch sử 10, Giải bài tập Lịch Sử 10, Giải vở bài tập Lịch sử 10, Giải bài tập Lịch Sử 10 ngắn nhất, Giải tập bản đồ Lịch Sử 10, Tài liệu học tập lớp 10.

Để tiện trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm về giảng dạy và học tập các môn học lớp 10, VnDoc mời các thầy cô giáo, các bậc phụ huynh và các bạn học sinh truy cập nhóm riêng dành cho lớp 10 sau: Nhóm Tài liệu học tập lớp 10. Rất mong nhận được sự ủng hộ của các thầy cô và các bạn.

Đánh giá bài viết
12 8.458
0 Bình luận
Sắp xếp theo
Lịch sử lớp 10 Xem thêm