Biện pháp lặp cấu trúc

VnDoc xin giới thiệu bài Biện pháp lặp cấu trúc chi tiết giúp học sinh dễ dàng tham khảo để chuẩn bị tốt cho kiểm tra sắp tới trong chương trình học Ngữ văn 11.

1. Biện pháp lặp cấu trúc là gì? Tác dụng của biện pháp lặp cấu trúc

- Lặp cấu trúc (còn gọi là lặp cú pháp, điệp cú pháp) là biện pháp tu từ, theo đó, người viết (người nói) lặp lại cấu trúc của một cụm từ, một câu nhằm nhấn mạnh nội dung biểu đạt và tạo nhịp điệu, sự liên kết cho các câu văn, câu thơ.

- Lặp cấu trúc thường được dùng nhiều trong phong cách ngôn ngữ chính luận và phong cách ngôn ngữ văn chương

- Biện pháp tu từ này tạo nên ấn tượng đặc biệt về nhịp điệu của đoạn thơ, đoạn văn và làm nổi bật nội dung mà tác giả muốn nhấn mạnh

Ví dụ:

Chỉ cá liền với nước

Chỉ lúa liền với ruộng

Tiễn đưa em, thôi anh quay lại, em ơi!

(Tiễn dặn người yêu)

Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một. Sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lý ấy không bao giờ thay đổi (Hồ Chí Minh)

Trời xanh đây là của chúng ta

Núi rừng đây là của chúng ta

Những cánh đồng thơm mát

Những ngả đường bát ngát

Những dòng sông đỏ nặng phù sa

(Đất nước, Nguyễn Đình Thi)

2. Vận dụng

Câu 1. Biện pháp lặp cú pháp là?

A. Là lặp cấu trúc thơ và thường có sự phối hợp với các phép tu từ khác

B. Là biện pháp tu từ, theo đó, người viết (người nói) lặp lại cấu trúc của một cụm từ, một câu

C. Là lặp thanh vần của câu và thường có sự phối hợp với lặp từ ngữ hoặc phối hợp với các phép tu từ khác

D. Là lặp lại toàn bộ từ hoặc cấu tứ thơ

Phương pháp giải

Nhớ lại kiến thức về biện pháp lặp cấu trúc

Lời giải

Lặp cấu trúc (còn gọi là lặp cú pháp, điệp cú pháp) là biện pháp tu từ, theo đó, người viết (người nói) lặp lại cấu trúc của một cụm từ, một câu

Đáp án cần chọn là: B

Câu 2. Tác dụng của biện pháp lặp cú pháp là:

A. Nhấn mạnh nội dung biểu đạt

B. Tạo nhịp điệu cho các câu văn, câu thơ

C. Tạo sự liên kết cho các câu văn, câu thơ

D. Tất cả các đáp án trên

Phương pháp giải

Nhớ lại kiến thức về biện pháp lặp cấu trúc

Lời giải

Tác dụng: Nhằm nhấn mạnh nội dung biểu đạt và tạo nhịp điệu, sự liên kết cho các câu văn, câu thơ.

Đáp án cần chọn là: D

Câu 3. Xác định câu văn KHÔNG sử dụng phép lặp cú pháp trong đoạn trích sau?

“Sự thật là từ mùa thu năm 1940, nước ta đã thành thuộc địa của Nhật, chứ không phải thuộc địa của Pháp nữa. Khi Nhật hàng Đồng minh thì nhân dân cả nước ta đã nổi dậy giành chính quyền, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Sự thật là dân ta lấy lại nước Việt Nam từ tay Nhật, chứ không phải từ tay Pháp.

Pháp chạy, Nhật hàng, vua Bảo Đại thoái vị. Dân ta đã đánh đổ các xiềng xích thực dân gần 100 năm nay để gây dựng nên nước Việt Nam độc lập. Dân ta lại đánh đổ chế độ quân chủ mấy mươi thế kỷ mà lập nên chế độ Dân chủ Cộng hòa."

(Tuyên ngôn độc lập - Hồ Chí Minh)

A. Sự thật là từ mùa thu năm 1940, nước ta đã thành thuộc địa của Nhật, chứ không phải thuộc địa của Pháp nữa

B. Sự thật là dân ta lấy lại nước Việt Nam từ tay Nhật, chứ không phải từ tay Pháp.

C. Pháp chạy, Nhật hàng, vua Bảo Đại thoái vị.

D. Dân ta đã đánh đổ các xiềng xích thực dân gần 100 năm nay để gây dựng nên nước Việt Nam độc lập

Phương pháp giải

Nhớ lại kiến thức về biện pháp lặp cấu trúc

Lời giải

Câu văn không sử dụng biện pháp lặp cú pháp: Pháp chạy, Nhật hàng, vua Bảo Đại thoái vị.

Đáp án cần chọn là: C

Câu 4. Lặp cấu trúc thường được dùng nhiều trong:

A. Phong cách ngôn ngữ chính luận

B. Phong cách ngôn ngữ văn chương

C. Phong cách ngôn ngữ báo chí

D. A và B đúng

Phương pháp giải

Nhớ lại kiến thức về biện pháp lặp cấu trúc

Lời giải

Lặp cấu trúc thường được dùng nhiều trong phong cách ngôn ngữ chính luận và phong cách ngôn ngữ văn chương

Đáp án cần chọn là: D