Thực hành viết bài nghị luận về một vấn đề đặt ra trong tác phẩm văn học
VnDoc xin giới thiệu bài Thực hành viết bài nghị luận về một vấn đề đặt ra trong tác phẩm văn học chi tiết giúp học sinh dễ dàng tham khảo để chuẩn bị tốt cho kiểm tra sắp tới trong chương trình học Ngữ văn 11.
Bài: Thực hành viết bài nghị luận về một vấn đề đặt ra trong tác phẩm văn học
1. Chuẩn bị
- Đọc kĩ đề bài, xác định vấn đề cần bàn luận, các thao tác lập luận cần sử dụng, phạm vi dẫn chứng
- Đọc thêm sách, báo và các nguồn tư liệu khác, kết hợp với quan sát và trải nghiệm, ghi chép lại những thông tin cần thiết
2. Tìm ý và lập dàn ý
- Lập dàn ý cho bài viết bằng cách lựa chọn, sắp xếp các ý theo bố cục ba phần:
+ Mở bài: Dẫn dắt và giới thiệu vấn đề
+ Thân bài: Lần lượt nêu các luận điểm làm sáng tỏ
+ Kết bài: Khẳng định lại vấn đề
3. Viết
- Viết bài văn theo dàn ý đã lập
- Trong khi viết, cần chú ý một số điểm đã nêu ở mục 1. Định hướng
- Chú ý diễn đạt chặt chẽ, có cảm xúc; dùng từ ngữ chính xác; dùng từ ngữ chính xác và viết đúng chính tả, ngữ pháp;…
4. Kiểm tra và chỉnh sửa
- Đọc lại bài văn đã viết, đối chiếu với các yêu cầu đã nêu ở mỗi bước (chuẩn bị, tìm ý và lập dàn ý) để:
+ Kiểm tra về nội dung và hình thức của bài viết
+ Nhận biết các lỗi còn mắc phải và cách chỉnh sửa
+ Tự đánh giá kết quả viết
- Việc kiểm tra, chỉnh sửa cần chú ý những điều sau đây:
|
Phương diện kiểm tra, đánh giá |
Câu hỏi kiểm tra |
|
Nội dung |
- Mở bài: Có giới thiệu được khái quát nội dung bài viết không? (Ở bài này là bàn về một lối sống tích cực qua một câu cách ngôn) - Thân bài: + Đã nêu được các nội dung cụ thể làm rõ cho nội dung khái quát đã nêu ở mở bài chưa (Ở bài này là giải thích, phân tích, chứng minh, bình luận câu cách ngôn) + Bài viết đã đủ ý chưa? Các ý có phù hợp với vấn đề nghị luận và luận điểm không? + Nội dung cụ thể: Lí lẽ và bằng chứng có sinh động, đặc sắc, giàu sức thuyết phục không? + Có phát biểu được những suy nghĩ và cảm xúc cá nhân sâu sắc không? - Kết bài: Đã tổng hợp và gợi mở được vấn đề cần bàn luận trong bài chưa? (Ở bài này là ý nghĩa của lối sống tích cực) |
|
Hình thức |
- Bài viết có đủ ba phần và nội dung (độ dài) các phần có cân đối không? - Đã kết hợp được các phương thức biểu đạt và các thao tác nghị luận trong khi viết hay chưa? - Bài viết còn mắc những lỗi nào (dùng từ, đặt câu, chính tả,…)? |
|
Tự đánh giá |
- Mức độ đáp ứng yêu cầu mà bài viết đã đạt được? - Em thấy hứng thú hoặc khó khăn nhất khi thực hiện phần nào trong tiến trình thực hành viết? |
5. Luyện tập
Câu 1. Khi viết bài nghị luận về một vấn đề đặt ra trong tác phẩm văn học, cần chuẩn bị điều gì?
A. Đọc kĩ đề bài, xác định vấn đề cần bàn luận, các thao tác lập luận cần sử dụng, phạm vi dẫn chứng
B. Đọc thêm sách, báo và các nguồn tư liệu khác
C. Quan sát và trải nghiệm, ghi chép lại những thông tin cần thiết
D. Tất cả các đáp án trên
Phương pháp giải
Đọc lại kiến thức phần chuẩn bị
Lời giải
- Đọc kĩ đề bài, xác định vấn đề cần bàn luận, các thao tác lập luận cần sử dụng, phạm vi dẫn chứng
- Đọc thêm sách, báo và các nguồn tư liệu khác, kết hợp với quan sát và trải nghiệm, ghi chép lại những thông tin cần thiết
Đáp án cần chọn là: D
Câu 2. Khi lập dàn ý, phần mở bài cần nêu nội dung gì?
A. Lần lượt nêu các luận điểm làm sáng tỏ
B. Dẫn dắt và giới thiệu vấn đề
C. Khẳng định lại vấn đề
D. Tất cả các đáp án trên
Phương pháp giải
Đọc lại kiến thức phần tìm ý, lập dàn ý
Lời giải
Mở bài: Dẫn dắt và giới thiệu vấn đề
Đáp án cần chọn là: B
Câu 3. Khi lập dàn ý, phần thân bài cần nêu nội dung gì?
A. Lần lượt nêu các luận điểm làm sáng tỏ
B. Dẫn dắt và giới thiệu vấn đề
C. Khẳng định lại vấn đề
D. Tất cả các đáp án trên
Phương pháp giải
Đọc lại kiến thức phần tìm ý, lập dàn ý
Lời giải
+ Thân bài: Lần lượt nêu các luận điểm làm sáng tỏ
Đáp án cần chọn là: A
Câu 4. Khi lập dàn ý, phần kết bài cần nêu nội dung gì?
A. Lần lượt nêu các luận điểm làm sáng tỏ
B. Dẫn dắt và giới thiệu vấn đề
C. Khẳng định lại vấn đề
D. A và B đúng
Phương pháp giải
Đọc lại kiến thức phần tìm ý, lập dàn ý
Lời giải
+ Kết bài: Khẳng định lại vấn đề
Đáp án cần chọn là: C
Câu 5. Trong khi viết bài, cần chú ý điều gì?
A. Viết bài văn theo dàn ý đã lập
B. Trong khi viết, cần chú ý một số điểm đã nêu ở mục 1. Định hướng
C. Chú ý diễn đạt chặt chẽ, có cảm xúc; dùng từ ngữ chính xác; dùng từ ngữ chính xác và viết đúng chính tả, ngữ pháp;…
D. Tất cả các đáp án trên
Phương pháp giải
Đọc lại kiến thức phần viết
Lời giải
- Viết bài văn theo dàn ý đã lập
- Trong khi viết, cần chú ý một số điểm đã nêu ở mục 1. Định hướng
- Chú ý diễn đạt chặt chẽ, có cảm xúc; dùng từ ngữ chính xác; dùng từ ngữ chính xác và viết đúng chính tả, ngữ pháp;…
Đáp án cần chọn là: D
