Thực hành nói bài thảo luận về một vấn đề xã hội đặt ra trong tác phẩm văn học
Chúng tôi xin giới thiệu bài Thực hành nói bài thảo luận về một vấn đề xã hội đặt ra trong tác phẩm văn học chi tiết giúp học sinh dễ dàng tham khảo để chuẩn bị tốt cho kiểm tra sắp tới trong chương trình học Ngữ văn 11.
Bài: Thực hành nói bài thảo luận về một vấn đề xã hội đặt ra trong tác phẩm văn học
1. Chuẩn bị
- Thực hiện các bước chuẩn bị như hướng dẫn ở mục 1. Định hướng
- Xem lại dàn ý hoặc bài văn đã làm ở phần Viết
- Trao đổi với bạn trong nhóm về nội dung và hướng dẫn thảo luận
2. Tìm ý và lập dàn ý
- Xem lại dàn ý đã làm ở phần Viết, cân nhắc yêu cầu của bài nói để bổ xung, sắp xếp lại các ý cho mạch lạc, phù hợp với nội dung cần trình bày. Bố cục bài nói tương tự bố cục bài viết, gồm ba phần:
+ Mở đầu: Nêu vấn đề cần trình bày
+ Nội dung chính: Lần lượt nêu các nội dung như dàn ý đã chuẩn bị. Cũng có thể trình bày theo trật tự khác nhưng cần nêu được các nội dung chính mà bài tập đã yêu cầu
+ Kết thúc: Tóm lược nội dung đã trình bày và trả lời các câu hỏi của người nghe (nếu có)
3. Nói và nghe
Hoạt động nói và nghe cần đảm bảo được các yêu cầu sau:
|
Người nói |
Người nghe |
|
- Nội dung trình bày: + Trình bày vấn đề rõ ràng, cụ thể theo dàn ý đã chuẩn bị + Nội dung phong phú, có trọng tâm, được trình bày logic; lí lẽ và bằng chứng làm nổi bật được vấn đề + Đảm bảo sự phù hợp giữa nội dung với hình thức trình bày - Hình thức trình bày: + Bài trình bày có bố cục rõ ràng + Sử dụng công cụ, thiết bị hỗ trợ phù hợp + Có sự sáng tạo và có điểm nhấn cho nội dung trình bày - Tác phong, thái độ trình bày: + Phong thái tự tin, tôn trọng người nghe, sử dụng ngôn ngữ cơ thể sinh động, phù hợp + Diễn đạt hấp dẫn và nêu được vấn đề để trao đổi, thảo luận + Tốc độ nói vừa phải, có nhấn giọng ở những nội dung quan trọng; đảm bảo yêu cầu về thời gian + Có thái độ thân thiện, tôn trọng; trả lời các câu hỏi người nghe đặt ra (nếu có) một cách ngắn gọn, thỏa đáng |
- Tập trung lắng nghe; hiểu được những nội dung chính và quan điểm của người nói - Ghi nói các thông tin chính của bài trình bày, những nội dung cần hỏi lại và những nhận xét, đánh giá về nội dung cần hỏi lại và những nhận xét, đánh giá về nội dung, cách thức, tình cảm, thái độ của người trình bày - Nêu các vấn đề cần hỏi, các ý kiến cần trao đổi về nội dung bài nói một cách ngắn gọn, rõ ràng,…; có thể trao đổi thêm quan điểm cá nhân về nội dung của bài trình bày - Chú ý lắng nghe; sử dụng các yếu tố cử chỉ, nét mặt, ánh mắt để khích lệ người nói |
4. Kiểm tra và chỉnh sửa
|
Người nói |
Người nghe |
|
- Rút kinh nghiệm về bài trình bày: + Đã trình bày đầy đủ các nội dung chuẩn bị trong dàn ý chưa? + Cách thức trình bày, phong cách, thái độ, giọng điệu, ngôn ngữ,… có phù hợp không? + Các phương tiện hỗ trợ có hiệu quả như thế nào? - Tự đánh giá: + Điều em hài lòng về bài trình bày của mình là gì? + Điều gì em muốn thay đổi trong bài trình bày đó? |
- Kiểm tra kết quả nghe và ghi chép các nội dung thông tin đã chính xác chưa, thu hoạch được những gì,… - Nêu nhận xét về nội dung, hình thức bài trình bày - Đánh giá: + Bài trình bày của người nói có ưu điểm và hạn chế nào rõ nhất? + Em rút ra được điều gì từ bài trình bày của người nói? |
5. Luyện tập
Câu 1. Cần chuẩn bị điều gì khi thực hành bài thảo luận về một vấn đề xã hội đặt ra trong tác phẩm văn học?
A. Xem lại nội dung dàn ý của phần Viết
B. Chuẩn bị các phương tiện như tranh, ảnh, video,… và máy chiếu, màn hình (nếu có)
C. Trao đổi với bạn trong nhóm về nội dung và hướng dẫn thảo luận
D. Tất cả các ý kiến trên
Phương pháp giải
Đọc lại kiến thức phần chuẩn bị
Lời giải
- Thực hiện các bước chuẩn bị như hướng dẫn ở mục 1. Định hướng
- Xem lại dàn ý hoặc bài văn đã làm ở phần Viết
- Trao đổi với bạn trong nhóm về nội dung và hướng dẫn thảo luận
Đáp án cần chọn là: D
Câu 2. Khi lập dàn ý, phần mở bài cần nêu nội dung gì?
A. Lần lượt nêu các nội dung như dàn ý đã chuẩn bị
B. Nêu vấn đề cần trình bày
C. Tóm lược nội dung đã trình bày và trả lời các câu hỏi của người nghe (nếu có)
D. Nêu được các nội dung chính mà bài tập đã yêu cầu
Phương pháp giải
Đọc lại kiến thức phần tìm ý, lập dàn ý
Lời giải
Phần Mở đầu: Nêu vấn đề cần trình bày
Đáp án cần chọn là: B
Câu 3. Khi lập dàn ý, phần thân bài cần nêu nội dung gì?
A. Nêu vấn đề cần trình bày
B. Trình bày theo trật tự khác nhưng cần nêu được các nội dung chính mà bài tập đã yêu cầu
C. Lần lượt nêu các nội dung như dàn ý đã chuẩn bị.
D. B và C đúng
Phương pháp giải
Đọc lại kiến thức phần tìm ý, lập dàn ý
Lời giải
Phần Nội dung chính: Lần lượt nêu các nội dung như dàn ý đã chuẩn bị. Cũng có thể trình bày theo trật tự khác nhưng cần nêu được các nội dung chính mà bài tập đã yêu cầu
Đáp án cần chọn là: D
Câu 4. Khi lập dàn ý, phần kết bài cần nêu nội dung gì?
A. Nêu vấn đề cần trình bày
B. Lần lượt nêu các nội dung như dàn ý đã chuẩn bị
C. Tóm lược nội dung đã trình bày và trả lời các câu hỏi của người nghe (nếu có)
D. Trình bày theo trật tự khác nhưng cần nêu được các nội dung chính mà bài tập đã yêu cầu
Phương pháp giải
Đọc lại kiến thức phần tìm ý, lập dàn ý
Lời giải
+ Mở đầu: Nêu vấn đề cần trình bày
+ Nội dung chính: Lần lượt nêu các nội dung như dàn ý đã chuẩn bị. Cũng có thể trình bày theo trật tự khác nhưng cần nêu được các nội dung chính mà bài tập đã yêu cầu
+ Kết thúc: Tóm lược nội dung đã trình bày và trả lời các câu hỏi của người nghe (nếu có)
Đáp án cần chọn là: C
Câu 5. Trong hoạt động nói và nghe, người nói cần trình bày nội dung gì?
A. Trình bày vấn đề rõ ràng, cụ thể theo dàn ý đã chuẩn bị
B. Nội dung phong phú, có trọng tâm, được trình bày logic; lí lẽ và bằng chứng làm nổi bật được vấn đề
C. Đảm bảo sự phù hợp giữa nội dung với hình thức trình bày
D. Tất cả các đáp án trên
Phương pháp giải
Đọc lại kiến thức phần nói và nghe
Lời giải
- Nội dung trình bày:
+ Trình bày vấn đề rõ ràng, cụ thể theo dàn ý đã chuẩn bị
+ Nội dung phong phú, có trọng tâm, được trình bày logic; lí lẽ và bằng chứng làm nổi bật được vấn đề
+ Đảm bảo sự phù hợp giữa nội dung với hình thức trình bày
Đáp án cần chọn là: D
