Đề kiểm tra 15 phút Chủ đề 2

Nguyên tố X ở ô thứ 17 của bảng tuần hoàn nên:

- Cấu hình electron là: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵

- X thuộc chu kì 3, nhóm VIIA.

- X nằm cuối chu kì 3 nên có độ âm điện lớn và là một phi kim mạnh. ⇒ (1), (2) đúng

- X thuộc nhóm VIIA, dễ nhận thêm 1 electron tạo ion bền dạng X^- ⇒ (3) sai.

- Oxide cao nhất của X có công thức X₂O₇ ⇒ (4) sai.

Gọi các hạt proton, neutron và electron trong M lần lượt là p, n và e.

Tổng số các loại hạt proton, neutron và electron của M²⁺ là 90

p + n + e - 2 = 90 hay 2p + n = 92 (1)

Tổng số hạt mang điện gấp nhiều hơn số hạt không mang điện là 22

(p + e – 2) – n = 22 hay 2p – n = 24 (2)

Giải hệ phương trình (1), (2) ta có p = e = 29, n = 34

Cấu hình electron của Cu là:

1s²2s²2p⁶3s²3p⁶3d¹⁰4s¹

Vậy Cu ở ô 29 (Z = 29), chu kì 4 (do có 4 lớp electron), nhóm IB (1 electron hóa trị, nguyên tố d).

Nguyên tử nguyên tố nitrogen (N) có 7 proton ⇒ Z = 16

Cấu hình electron của N: 1s²2s²2p³ ⇒ chu kì 2, nhóm VA

Hóa trị cao nhất của N = số thứ tự nhóm VA = VI

⇒ Công thức oxide cao nhất là: N₂O₅

N có 5 electron lớp ngoài cùng ⇒ N là nguyên tố phi kim

⇒ Oxide có tính acid oxide.

Các nguyên tử có 1, 2 hoặc 3 electron ở lớp ngoài cùng thường là các nguyên tử nguyên tố kim loại.

Q có tính kim loại.

Tính kim loại giảm dần theo chiều từ trái sang phải trong một chu kì và tăng dần từ trên xuống dưới trong một nhóm.

Độ âm điện là đại lượng đặc trưng cho khả năng hút electron của liên kết của một nguyên tử trong phân tử.

 X (Z = 7): 1s²2s²2p³ , lớp ngoài cùng có 5e ⇒ nhóm VA

Hóa trị cao nhất = số thứ tự nhóm ⇒ hóa trị cao nhất của X là V

Oxide cao nhất của X là: X₂O₅

- Trong phân tử MX₂ có tổng số hạt proton, neutron và electron là 164 hạt

⇒ 2Z_M + N_M + 2(2Z_X + N_X) = 164                    (1)

- Trong phân tử MX₂, số hạt mang điện nhiều hơn số hạt không mang điện là 52 hạt

⇒ (2Z_M + 4Z_X) − (N_M + 2N_X) = 52                   (2)

- Số khối của M lớn hơn số khối của X là 5

⇒ (Z_M + N_M) − (Z_X + N_X) = 5                            (3)

- Tổng số hạt proton, neutron và electron trong M lớn hơn trong X là 8 hạt

⇒ (2Z_M + N_M) − (2Z_X + N_X) = 8                        (4)

Từ (1), (2), (3) và (4) ⇒ Z_M = 20

Cấu hình electron nguyên tử của:

M là 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s² M thuộc ô số 20, chu kỳ 4, nhóm IIA

 X là 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵ X thuộc ô số 17, chu kỳ 3, nhóm VIIA

M là Ca, X là Cl Hợp chất cần tìm là CaCl₂

Cấu hình electron của các ion Ca²⁺ và Cl^- đều là 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶

Mà bán kính nguyên tử tỉ lệ thuận với số lớp electron và tỉ lệ nghịch với số đơn vị điện tích hạt nhân của nguyên tử đó.

Nhận thấy Ca²⁺ và Cl^- có cùng số lớp electron nhưng điện tích hạt nhân của Ca²⁺ lớn hơn Cl^-.

Bán kính ion Ca²⁺ nhỏ hơn Cl^-.

Cấu hình electron nguyên tử nguyên tố (Z = 17) là 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵.

Vị trí của nguyên tố đó nằm ở chu kì 3, nhóm VIIA.

Y ở chu kì 3, nhóm IA trong bảng tuần hoàn ⇒ Y là kim loại mạnh.

Oxide lưỡng tính Al₂O₃

Ta tính được e^X = 9 và e^Y = 19 

Cấu hình electron nguyên tử của X: 1s²2s²2p⁶3s¹ (Z = 11, Na)

Cấu hình electron nguyên tử của Y: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s¹ (Z = 19, K)

• X thuộc chu kì nhỏ và Y thuộc chu kì lớn của bảng tuần hoàn Đúng.
• X và Y đều là những kim loại Đúng vì X, Y đều có 1 electron lớp ngoài cùng
• X và Y đều đứng đầu mỗi chu kì trong bảng tuần hoàn Đúng
• X và Y đều có cùng số lớp electron bão hòa Sai vì X có 2 lớp electron bão hòa, Y có 3 lớp electron bão hòa. 

Oxit cao nhất của X và Y có công thức hóa học là X₂O₃ và YO₂ X thuộc nhóm IIIA, Y thuộc nhóm IVA. Vậy

Các phát biểu đún là (1) và (3).

Nguyên tố Al (Z = 13) thuộc chu kì 3, có số lớp electron là 3.

Cấu hình e nguyên tử : 1s²2s²2p⁶3s¹

Ta thấy e cuối cùng được điền vào phân lớp s nên nguyên tố thuộc họ nguyên tố s.

Nguyên tố R thuộc nhóm VIA ⇒R có hóa trị VI

R có hóa trị = 8 – 6 = 2 khi tạo hợp chất với hydrogen

⇒ Công thức hợp chất khí với Hydrogen của R là RH₂.

Cấu hình electron của X (Z = 6): 1s²2s²2p² .

→ X thuộc nhóm IVA.

Cấu hình electron của A (Z = 7): 1s²2s²2p³.

→ A thuộc nhóm VA.

Cấu hình electron của M (Z = 20): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s² .

→ M thuộc nhóm IIA.

Cấu hình electron của Q (Z = 19): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s¹.

→ Q thuộc nhóm IA. 

Ta có hóa trị cao nhất của các nguyên tố thuộc nhóm IA đến VIIA (trừ F) = số thứ tự của nhóm.

R thuộc chu kì 5, nhóm IIA ⇒ R là kim loại và hóa trị cao nhất của R là II

Công thức oxide cao nhất là: RO

Công thức hydroxide cao nhất là R(OH)₂

Cấu hình electron nguyên tử X (Z = 35): [Ar]3d¹⁰4s²4p⁵

Vậy X ở ô thứ 35 (do Z = 35); chu kì 4 (do có 4 lớp electron); nhóm VIIA (do 7 electron hóa trị, nguyên tố p).