Đề kiểm tra 15 phút Chủ đề 2

 Electron cuối cùng của nguyên tố M điền vào phân lớp 3d³

Cấu hình electron của M là: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶3d³4s²

M thuộc chu kì 4, nhóm VB.

Mệnh đề không đúng là: Trong chu kì, các nguyên tố được sắp xếp theo chiều khối lượng nguyên tử tăng dần.

Trong một chu kỳ, các nguyên tố được sắp xếp theo chiều điện tích hạt nhân tăng dần.

Cấu hình electron của Na (Z = 11): 1s²2s²2p⁶3s¹

 Trong 1 nhóm A, theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân, bán kính nguyên tử tăng dần.

Vậy Cs có bán kính lớn nhất trong nhóm IA

Na (Z = 11): 1s²2s²2p⁶3s¹ ⇒ Ô số 11, chu kì 3, nhóm IA

Al (Z = 13): 1s²2s²2p⁶3s²3p¹ ⇒ Ô số 13, chu kì 3, nhóm IIIA

Cl (Z = 17): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵ ⇒ Ô số 17, chu kì 3, nhóm VIIA

Nhận thấy cả 3 nguyên tố đều cùng thuộc chu kì 3 nhưng khác nhóm.

Trong một chu kì theo chiều tăng dần điện tích hạt nhân:

- Độ âm điện tăng dần ⇒ Thứ tự tăng dần về độ âm điện là: Na < Al < Cl.

- Bán kính nguyên tử giảm dần ⇒ Thứ tự giảm dần về bán kính nguyên tử là Na: > Al > Cl.

-  Tính base của các oxide giảm dần ⇒ Thứ tự tăng dần về tính base là Cl₂O₇ < Al₂O₃ <Na₂O.

- Tính acid của hydroxide tăng dần ⇒ Thứ tự tăng dần về tính acid là NaOH < Al(OH)₃ < HClO₄.

Chu kì là tập hợp các nguyên tố hóa học mà nguyên tử của chúng có cùng số lớp electron.

⇒ Các nguyên tố thuộc cùng một chu kì là X₁ và X₃.

Các nguyên tố nhóm IIA đều có 2 electron hóa trị ở lớp ngoài cùng

Cấu hình electron hóa trị của nguyên tử các nguyên tố nhóm IIA: ns²

Chu kì là dãy các nguyên tố mà nguyên tử của chúng có cùng số lớp electron

⇒ Nguyên tử các nguyên tố thuộc chu kì 3 đều có 3 lớp electron

Cấu hình electron chung của các nguyên tử nhóm IA là số electron lớp ngoài cùng bằng 1.

Trong bảng tuần hoàn các nguyên tố, nhóm gồm những nguyên tố kim loại điển hình là nhóm IA.

Mg và Al cùng thuộc một chu kì ⇒ Độ âm điện: Mg < Al

Al và B cùng thuộc một nhóm ⇒ Độ âm điện: Al < B

⇒ Độ âm điện Mg < Al < B (1)

Lại có N và B cùng thuộc một chu kì ⇒ Độ âm điện B < N (2)

Kết hợp (1) và (2). Độ âm điện của các nguyên tố xếp theo chiều tăng dần là:

Mg < Al < B < N.

Trong một nhóm, từ trên xuống dưới thì điện tích hạt nhân tăng dần.

Xét ion X⁺ : có 5 nguyên tử, tổng số proton là 11. Vậy số proton trung bình là 2,2.

⇒ Có 1 nguyên tử có số proton nhỏ hoặc bằng 2 và tạo thành hợp chất. Vậy nguyên tử đó là H.

Ion X⁺ có dạng A_aH_b. Vậy a.p_A + b = 11 và a + b = 5

Chọn được nghiệm thích hợp a = 1 , b = 4 và p_A = 7 ⇒ Ion X⁺ là NH₄⁺.

Xét ion Y^2- có dạng M_XL_Y^2-: x.e_M + y.e_L + 2 = 50

Vậy x.e_M + y.e_L = 48 và x + y = 5.

Số electron trung bình của các nguyên tử trong Y^2- là 9,6

⇒ Có 1 nguyên tử có số electron nhỏ hơn 9,6

⇒ Nguyên tử của nguyên tố thuộc chu kì II.

⇒ Nguyên tử của nguyên tố còn lại thuộc chu kì III.

Nếu 2 nguyên tố cùng thuộc một nhóm A thì sẽ hơn kém nhau 8 electron

Vậy e_M - e_L = 8

Ta chọn được nghiệm: e_M = 16 và e_L = 8 . Ion có dạng SO₄^2- .

Chất A là: Phân tử khối của A là 132

 Số thứ tự ô nguyên tố trong bảng hệ thống tuần hoàn bằng số hiệu nguyên tử.

Đặt công thức chung của 2 kim loại nhóm IIIA là M, nguyên tử khối trung bình là .

Phương trình hóa học:

2M + 6HCl → 2MCl₃ + 3H₂

Theo đầu bài:

.0,2 = 8,8 = 44

Hai kim loại thuộc hai chu kì liên tiếp của nhóm IIIA, một kim loại có nguyên tử khối nhỏ hơn 44 và một kim loại có nguyên tử khối lơn hơn 44.

Hai kim loại là: Al (M = 27 < 44) và Ga (M = 69,72 > 44).

X có 4 lớp electron X thuộc chu kì 4

X có 1 electron lớp ngoài cùng và có electron cuối cùng điền vào phân lớp d X thuộc nhóm IB.

Vậy  X thuộc chu kì 4, nhóm IB.

Oxygen có 8 electron nên Z = 8, oxygen ở ô số 8 trong bảng tuần hoàn.

Oxygen ở chu kì 2 (do có 2 lớp electron); nhóm VIA (do 6 electron hóa trị, nguyên tố p).

Iron ở ô 26 do (Z = 26); chu kì 4 (do có 4 lớp electron); nhóm VIIIB (do nguyên tố d, 8 electron hóa trị).

Ta tính được e^X = 9 và e^Y = 19 

Cấu hình electron nguyên tử của X: 1s²2s²2p⁶3s¹ (Z = 11, Na)

Cấu hình electron nguyên tử của Y: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s¹ (Z = 19, K)

• X thuộc chu kì nhỏ và Y thuộc chu kì lớn của bảng tuần hoàn Đúng.
• X và Y đều là những kim loại Đúng vì X, Y đều có 1 electron lớp ngoài cùng
• X và Y đều đứng đầu mỗi chu kì trong bảng tuần hoàn Đúng
• X và Y đều có cùng số lớp electron bão hòa Sai vì X có 2 lớp electron bão hòa, Y có 3 lớp electron bão hòa.