Đề kiểm tra 15 phút Chủ đề 2

Cu: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶3d¹⁰4s¹

⇒ Cu có 29 e ⇒ Z =29 => thuộc ô số 29

Cu có 4 lớp e ⇒ thuộc chu kì 4

Cu có cấu hình e nguyên tử tận cùng dạng (n – 1)d^xns^y với (x + y) = 11 > 10

⇒ Cu thuộc nhóm IB.

Theo định luật tuần hoàn:

Tính chất của các nguyên tố và đơn chất, cũng như thành phần và tính chất của các hợp chất tạo nên từ các nguyên tố đó biến đổi tuần hoàn theo chiều tăng của điện tích hạt nhân nguyên tử.

H₂S là acid yếu; HCl; HBr; HI là các acid mạnh.

Tính acid của HI > HBr > HCl > H₂S

Các nguyên tố khí hiếm nằm ở nhóm VIIIA.

Các nguyên tố đều thuộc cùng 1 chu kì và được sắp xếp theo chiều tăng của điện tích hạt nhân là: Si, P, S, Cl

Quy luật biến đổi tính acid của các Hydroxide: Trong cùng một chu kì, theo chiều tăng dần điện tích hạt nhân thì tính acid của Hydroxide tăng dần

⇒ Acid mạnh nhất là HClO₄

Giả sử: Z_Y > Z_X, ta có: Z_X + Z_Y = 51             (1)

Vì X, Y đứng kế tiếp nhau trong một chu kì nên có 2 trường hợp:

• Trường hợp 1: Z_Y – Z_X = 1                            (2)

Từ (1) và (2) ta được: Z_X = 25; Z_Y = 26

Z_X = 25: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶3d⁵4s²  chu kì 4, nhóm VIIB

 Z_Y = 26: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶3d⁶4s² chu kì 4, nhóm VIIIB

Trường hợp 1 loại vì 2 nguyên tố X, Y thuộc nhóm B, còn đề bài cho 2 nguyên tố X và Y thuộc nhóm A.

• Trường hợp 2: Z_Y – Z_X = 11                             (3)

Từ (1) và (3) ta được: Z_X = 20; Z_Y = 31

Z_X = 20: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s² chu kì 4, nhóm IIA

Z_Y = 31: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶3d¹⁰4s²4p¹ chu kì 4, nhóm IIIA

Trường hợp 2 cả 2 nguyên tố X và Y thuộc nhóm A nên thỏa mãn.

Số hiệu nguyên tử của X và Y lần lượt là 20 và 31.

Hợp chất khí với hydrogen của X là XH₃ nên X thuộc nhóm VA.

Công thức oxide cao nhất là X₂O₅.

Trong oxide mà X có hóa trị cao nhất chiểm 56,34% vè khối lượng nên:

X = 31

- Trong phân tử MX₂ có tổng số hạt proton, neutron và electron là 164 hạt

⇒ 2Z_M + N_M + 2(2Z_X + N_X) = 164                    (1)

- Trong phân tử MX₂, số hạt mang điện nhiều hơn số hạt không mang điện là 52 hạt

⇒ (2Z_M + 4Z_X) − (N_M + 2N_X) = 52                   (2)

- Số khối của M lớn hơn số khối của X là 5

⇒ (Z_M + N_M) − (Z_X + N_X) = 5                            (3)

- Tổng số hạt proton, neutron và electron trong M lớn hơn trong X là 8 hạt

⇒ (2Z_M + N_M) − (2Z_X + N_X) = 8                        (4)

Từ (1), (2), (3) và (4) ⇒ Z_M = 20

Cấu hình electron nguyên tử của:

M là 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s² M thuộc ô số 20, chu kỳ 4, nhóm IIA

 X là 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵ X thuộc ô số 17, chu kỳ 3, nhóm VIIA

M là Ca, X là Cl Hợp chất cần tìm là CaCl₂

Cấu hình electron của các ion Ca²⁺ và Cl^- đều là 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶

Mà bán kính nguyên tử tỉ lệ thuận với số lớp electron và tỉ lệ nghịch với số đơn vị điện tích hạt nhân của nguyên tử đó.

Nhận thấy Ca²⁺ và Cl^- có cùng số lớp electron nhưng điện tích hạt nhân của Ca²⁺ lớn hơn Cl^-.

Bán kính ion Ca²⁺ nhỏ hơn Cl^-.

R có công thức oxide cao nhất là RO₃ ⇒ Y thuộc nhóm VIA

Mà Y thuộc chu kì 3 ⇒ R là nguyên tố S

Trong phân tử MS có:  

Vậy M là Fe.

 Các nguyên tố thuộc cùng một nhóm A có tính chất hóa học tương tự nhau, vì vỏ nguyên tử của các nguyên tố nhóm A có số lớp electron lớp ngoài cùng là như nhau.

 Các nguyên tố trong cùng một chu kì có số lớp electron bằng nhau.

Nguyên tố có số hiệu nguyên tử là 19 ⇒ Cấu hình electron: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s¹

⇒ Có 4 lớp electron.

Mà số thứ tự chu kì = số lớp electron

Do đó, thứ tự chu kì = số lớp electron = 4

Vậy nguyên tố có số hiệu nguyên tử là 19 thuộc chu kì 4 trong bảng tuần hoàn.

Hầu hết các chu kì trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học đều bắt đầu bằng kim loại kiềm.

Độ âm điện là đại lượng đặc trưng cho khả năng hút electron của nguyên tử một nguyên tố khi tạo thành liên kết hóa học.

F, O, C, Be thuộc cùng chu kì 2, theo quy luật biến đổi có bán kính nguyên tử:

F < O < C < Be (1)

Be và Ca thuộc cùng nhóm IIA, theo quy luật biến đổi có bán kính nguyên tử:

Be < Ca (2)

Từ (1) và (2) có bán kính nguyên tử: F < O < C < Be < Ca.

Cấu hình electron đầy đủ của X: 1s²2s²2p⁶3s²3p¹

→ Z = 13 = số thứ tự, chu kì 3 (có 3 lớp electron), nhóm IIIA, (có 3 lớp ngoài cùng, là nguyên tố p).

Silicic acid: H₂SiO₃

Sulfuric acid: H₂SO₄

Phosphoric acid: H₃PO₄

Perchloric acid: HClO₄.

Ta có Si, P, S, Cl thuộc cùng chu kì 3. Trong một chu kì, theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân, tính acid của các hydroxide tương ứng tăng dần.

Vậy tính acid: H₂SiO₃ < H₃PO₄ < H₂SO₄ < HClO₄.

Nguyên tố X ở chu kì 3 ⇒ Có 3 lớp electron.

Nguyên tố X thuộc nhóm IIA ⇒ Lớp ngoài cùng có 2 electron.

⇒ 1s²2s²2p⁶3s²

Dãy chất Na, Mg, Al, Si thuộc cùng một chu kì.

Trong một chu kì, theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân, tính base của oxide và hydroxide tương ứng giảm dần, tính acid của chúng tăng dần.

⇒ Dãy chất được sắp xếp thứ tự giảm dần tính base là: NaOH; Mg(OH)₂; Al(OH)₃; Si(OH)₄.

Nguyên tố X ở chu kì 3 ⇒ Có 3 lớp electron.

Nguyên tố X thuộc nhóm IIIA ⇒ Lớp ngoài cùng có 3 electron.

⇒ 1s²2s²2p⁶3s²3p¹