Đề kiểm tra 15 phút Chủ đề 3

Ở trạng thái rắn, các ion không di chuyển tự do được nên hợp chất ion không dẫn điện. Tuy nhiên, ở trạng thái nóng chảy, các ion có thể chuyển động khá tự do nên hợp chất ion dẫn điện.

Trong hân tử CO₂, mỗi nguyên tử O góp chung 2 electron, nguyên tử C góp chung 4 electron chia đều cho 2 nguyên tử O.

Công thức cấu tạo của CO₂ là O=C=O.

Quy tắc bát tử: các nguyên tử của các nguyên tố có khuynh hướng liên kết với các nguyên tử khác để đạt được cấu hình bền bững của khí hiếm với 8 electron (hoặc của Heli với 2 electron) ở lớp ngoài cùng → Giá trị của a là 8 hoặc 2.

N (Z = 7); H (Z = 1)

Tổng số proton trong ion NH₄⁺ là 7 + 4.1 = 11

Tổng số electron trong ion NH₄⁺ là: Số proton – điện tích ion = 11 – 1 = 10.

Liên kết cộng hóa trị là liên kết hình thành bởi một hay nhiều cặp electron dùng chung giữa hai nguyên tử.

Theo quy tắc octet (bát tử): Trong quá trình hình thành liên kết hóa học, nguyên tử các nguyên tố nhóm A có xu hướng tạo thành lớp vỏ ngoài cùng có 8 electron tương ứng với khí hiếm gần nhất (hoặc 2 electron với khí hiếm helium).

 Liên kết ion trong hợp chất KF được tạo bởi lực hút tĩnh điện giữa cation K⁺ và anion F^-.

Liên kết ion được hình thành bởi lực hút tĩnh điện giữa các ion mang điện tích trái dấu, thường được hình thành giữa kim loại điển hình và phi kim điển hình.

⇒ Liên kết hóa học trong phân tử KCl là liên kết ion.

Hợp chất mà phân tử chứa liên kết ion là: Al₂O₃, NaCl.

Độ âm điện của H là 2,2

Từ Cl đến I độ âm điện giảm dần

 Vậy sắp xếp các chất theo thứ tự giảm dần độ phân cực của liên kết là: HF, HCl, HBr, HI.

Cấu hình electron của Carbon (C): 1s²2s²2p².

Trong nguyên tử C, electron có khả năng tham gia hình thành liên kết cộng hóa trị là các electron ở lớp ngoài cùng hay là các electron ở phân lớp 2s; 2p.

N: 1s²2s²2p³

- Mỗi nguyên tử nitơ có 5e lớp ngoài cùng còn thiếu 3e để đạt cấu hình bền theo quy tắc bát tử

mỗi nguyên tử N góp chung 3e

Hai nguyên tử N liên kết với nhau bằng 3 cặp electron liên kết biểu thị bằng 3 gạch (≡)

hình thành liên kết 3

Liên kết ba bao gồm: 1 liên kết δ, 2 liên kết π.

Liên kết hóa học là sự kết hợp giữa các nguyên tử tạo thành phân tử hay tinh thể bền vững hơn

Điều kiện để tạo thành liên kết hydrogen là: Nguyên tử hydrogen liên kết với các nguyên tử có độ âm điện lớn (như F, O, N, …) và các nguyên tử này phải có ít nhất một cặp electron hóa trị chưa liên kết.

Xét hiệu độ âm điện (Δ) giữa hai nguyên tố.

+ 0 ≤ Δ < 0,4→ liên kết cộng hóa trị không cực.

+ 0,4 ≤ Δ <1,7 → liên kết cộng hóa trị có cực.

+ Δ ≥ 1,7 → liên kết ion.

K₂O: Δ= 3,44−0,82 = 2,62 → Liên kết ion.

KCl: Δ= 3,16−0,82 = 2,34 → Liên kết ion.

HCl: Δ = 3,16−2,2 = 0,96 → Liên kết cộng hóa trị có cực.

K₃N: Δ = 3,04−0,82 = 2,22 → Liên kết ion.

- Tìm cation X⁺:

X⁺ được tạo thành từ 5 nguyên tử nên:

Phải có 1 nguyên tố có số proton bé hơn 2

  Chỉ có thể là H (do He là khí hiếm)

Gọi X là AH_y theo giả thiết ta có:

Vậy X⁺ là NH₄⁺.

- Tìm anion Y^3- : 

Tương tự, ta có Y^3- cũng được tạo từ 5 nguyên tử của 2 nguyên tố nên:

Do đó phải có 1 nguyên tố có số proton nhỏ hơn 9,4 (chu kỳ 2 hoặc 1).

Mặt khác theo giả thiết ta có 2 nguyên tố phi kim tạo nên Y thuộc 2 chu kỳ liên tiếp

Hai nguyên tố đó thuộc chu kỳ 2 và chu kỳ 3.

Chu kỳ 3 có các phi kim Si (14); P (15); S (16); 17 (Cl)

Từ đó ta suy ra được các cặp là (Si – N); (P – O); (S – F).

Dễ dàng nhận thấy chỉ có cặp thỏa mãn là (P – O) với ion PO₄³⁻

Vậy Z là (NH₄)₃PO₄ từ đó ta có:

- Phân tử khối của Z là 133 Là số lẻ

- Trong Z chỉ chứa liên kết ion (giữa NH₄⁺ và PO₄^3-) và liên kết cộng hóa trị (giữa N và H; giữa P và O).

- Z chứa ion nên Z phản ứng được với NaOH theo phương trình.

- Z phản ứng được với AgNO₃ tạo kết tủa Ag₃PO₄ (màu vàng).

Ảnh hưởng của liên kết hydrogen tới nhiệt độ sôi và nhiệt độ nóng chảy của chất là mạnh hơn ảnh hưởng của tương tác van der Waals.

T (Z = 8) có cấu hình e: 1s²2s²2p⁴ → dễ nhận 2e tạo cấu hình bền → ion tạo ra là R^2-

X (Z = 9) có cấu hình e: 1s²2s²2p⁵ → dễ nhận 1e tạo cấu hình bền → ion tạo ra là X^-

Y (Z = 16) có cấu hình e: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁴ → dễ nhận 2e để tạo cấu hình bền → ion tạo ra là Y^2-.

Công thức của hợp chất ion được tạo thành từ 2 ion đã cho có dạng: Fe_x(SO₄)_y

Tổng điện tích của các ion trong hợp chất bằng 0 nên ta có:

3x + (-2)y = 0

⇒ 3x = 2y ⇒  x:y =2:3

⇒ Lấy x = 2; y = 3

Vậy công thức là: Fe₂(SO₄)₃

Liên kết hydrogen là một loại liên kết yếu, được hình thành giữa nguyên tử H (đã liên kết với một nguyên tử có độ âm điện lớn, thường là F, O, N) với một nguyên tử khác có độ âm điện lớn (thường là F, O, N) còn cặp electron hóa trị chưa tham gia liên kết.

Liên kết hydrogen thường được biểu diễn bằng dấu ba chấm (…).