Đề kiểm tra 45 phút Hóa 10 Chủ đề 2

Số chu kì trong bảng hệ thống tuần hoàn là 7.

Nguyên tử của các nguyên tố trong cùng một nhóm A (trừ He) có cùng số electron hóa trị.

 Gọi số hạt proton, neutron và electron trong M lần lượt là p, n và e.

Tổng số các loại hạt proton, neutron và electron của ion M3+ là 79.

Ta có:

p + n + e - 3 = 79 

⇔ 2p + n = 82 (1) (vì số e = số p)

Số hạt mang điện nhiều hơn số hạt không mang điện là 19.

p + e - 3 - n = 19 hay 2p - n = 22 (2) 

Từ (1) và (2) giải hệ phương trình ta được:

p = e = 26, n = 30

Z = p = 26 

Cấu hình electron của M là:

1s²2s²2p⁶3s²3p⁶3d⁶4s²

Fe thuộc ô số 26 (do Z = 26)

+ Chu kì 4 (do có 4 lớp electron)

+ Nhóm VIIIB (do có tổng số electron phân lớp 3d và 4s là 8).

+ Là nguyên tố d (do Fe là nguyên tố nhóm B, nguyên tử có cấu hình electron phân lớp ngoài cùng và phân lớp sát ngoài cùng là 3d⁶4s²).

Theo định luật tuần hoàn:

Tính chất của các nguyên tố và đơn chất, cũng như thành phần và tính chất của các hợp chất tạo nên từ các nguyên tố đó biến đổi tuần hoàn theo chiều tăng của điện tích hạt nhân nguyên tử.

Cấu hình elecctron nguyên tử của Y (Z = 30): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶3d¹⁰4s².

Số thứ tự ô = Z = 30.

Số thứ tự chu kì = số lớp e = 4 → Chu kì 4.

Cấu hình electron phân lớp ngoài cùng và sát ngoài cùng là 3d¹⁰4s².

Tổng số electron thuộc 2 phân lớp 3d và 4s là 12 → Y thuộc nhóm IIB.

Nguyên tố Y nằm ở ô 30, chu kì 4, nhóm IIB trong bảng tuần hoàn.

Thứ tự tính acid tăng dần là: HClO < HClO₂ < HClO₃ < HClO₄

Theo quy luật biến đổi tính chất của các nguyên tố trong bảng tuần hoàn thì phi kim mạnh nhất là Flourine.

Một mol nguyên tử của nguyên tố Y có chứa 361,32.10²² electron 

⇒ Một nguyên tử chứa:

⇒ Y là C, Y là phi kim.

Oxide ứng với hóa trị cao nhất của nguyên tố A có dạng RO2 ⇒ R có hóa trị IV trong hợp chất với oxygen

Hóa trị cao nhất của R trong hợp chất với H là 4 ⇒ Công thức hợp chất của R và H là RH₄

Ta có: ⇒ A = 12 ⇒ A là ₆C (carbon)

Công thức hợp chất khí với hydrogen của A là CH₄.

Chu kì là dãy các nguyên tố mà nguyên tử của chúng có cùng số lớp electron.

Bảng tuần hoàn hiện nay có 7 chu kì. Mỗi chu kì là 1 hàng.

Có thêm 14 nguyên tố thuộc chu kì 6 và 14 nguyên tố thuộc chu kì 7 được xếp thành hai hàng ở cuối bảng.

Do đó bảng tuần hoàn hiện nay có 7 chu kì và 9 hàng ngang.

Đặt công thức chung của 2 kim loại nhóm IIIA là M, nguyên tử khối trung bình là .

Phương trình hóa học:

2M + 6HCl → 2MCl₃ + 3H₂

Theo đầu bài:

.0,2 = 8,8 = 44

Hai kim loại thuộc hai chu kì liên tiếp của nhóm IIIA, một kim loại có nguyên tử khối nhỏ hơn 44 và một kim loại có nguyên tử khối lơn hơn 44.

Hai kim loại là: Al (M = 27 < 44) và Ga (M = 69,72 > 44).

Phân tử R có 2 nguyên tử B và 1 nguyên tử A nên tổng số hạt là

2.(2Z_B + N_B) + (2Z_A + N_A) = 96 (1)

Hạt nhân B cũng như A đều có số hạt mang điện bằng số hạt không mang điện nên:

Z_A = N_A

Z_B = N_B

Thế vào (1) ta được: 6Z_B + 3Z_A = 96 (2)

Do B, A thuộc cùng nhóm và ở hai chu kì nhỏ liên tiếp nên:

Xét 2 trường hợp xảy ra

Z_B = Z_A + 8 (3)

Z_A = Z_B + 8 (4)

Từ (2) và (3)

⇒ Z_B = 40/3; Z_A = 16/3 (Loại) 

Từ (2) và (4)

⇒ Z_B = 8 (O) và Z_A = 16 (S)

Vậy hợp chất là SO₂

Cấu hình electron hóa trị của nguyên tử các nguyên tố nhóm IA trong bảng tuần hoàn đều là ns¹

Trong một nhóm, tính kim loại tăng theo chiều tăng của điện tích hạt nhân.

Các nguyên tố Ba, Mg, Ca và Sr đều nằm ở nhóm IIA

⇒ Các nguyên tố được sắp xếp theo thứ tự giảm dần tính kim loại Ba, Sr, Ca, Mg.

Số thứ tự của một ô nguyên tố bằng số hiệu nguyên tử của nguyên tố hóa học trong ô đó.

Cấu hình electron của X: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵

X ở ô số 17 trong bảng tuần hoàn vì có 17 electron

Lớp ngoài cùng là lớp thứ 3 có tổng số electron là 2 + 5 = 7 (electron) nên nguyên tử X là phi kim

Nguyên tử của nguyên tố X có 11 electron p

Phát biểu "Nguyên tử của nguyên tố X có 3 phân lớp electron" sai vì X có 5 phân lớp: 1s; 2s; 2p; 3s; 3p.

Cấu hình electron nguyên tử quyết định tính chất của các nguyên tố.

Số lớp electron = số thứ tự chu kì

Nguyên tố P (Z = 15) thuộc chu kì 3, có số lớp electron là 3.

X ở chu kỳ 2; Y và Z ở chu kỳ 3; T ở chu kỳ 4.

Tính kim loại X < Z < Y < T.

X thuộc nhóm IIIA, công thức Hydroxide của Z là Z(OH)₃

Phi kim mạnh nhất chu kỳ 2 là Flourine (Z = 9)

Nguyên tố X ở ô thứ 17 của bảng tuần hoàn nên:

- Cấu hình electron là: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵

- X thuộc chu kì 3, nhóm VIIA.

- X nằm cuối chu kì 3 nên có độ âm điện lớn và là một phi kim mạnh. ⇒ (1), (2) đúng

- X thuộc nhóm VIIA, dễ nhận thêm 1 electron tạo ion bền dạng X^- ⇒ (3) sai.

- Oxide cao nhất của X có công thức X₂O₇ ⇒ (4) sai.

R có công thức oxide cao nhất là RO₃ ⇒ Y thuộc nhóm VIA

Mà Y thuộc chu kì 3 ⇒ R là nguyên tố S

Trong phân tử MS có:  

Vậy M là Fe.

 X thuộc chu kì 3, nhóm IIIA nên có 3 lớp electron, lớp ngoài cùng có 3 electron.

Cấu hình electron của X là: 1s²2s²2p⁶3s²3p¹.

M và N có cấu hình electron ở lớp ngoài cùng là 4p^x và 4s^y

Theo bài ra: x + y = 7.

Mà M không phải là khí hiếm ⇒ x = 5, y = 2.

Cấu hình electron của M là 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶3d¹⁰4s²4p⁵

⇒ M có số hiệu nguyên tử = số electron = 35 ⇒ M là Br.

Cấu hình electron của N là 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s²

⇒ N có số hiệu nguyên tử = số electron = 20

⇒ N là Ca.

Tính chất của các nguyên tố và đơn chất, cũng như thành phần và tính chất của các hợp chất tạo nên từ các nguyên tố đó biến đổi tuần hoàn theo chiều tăng của điện tích hạt nhân.

Dựa vào cấu hình electron ta biết được X, Y, Z đều thuộc chu kì 3, số đơn vị điện tích hạt nhân tăng dần từ X, Y, Z.

Trong một chu kì, theo chiều tăng của điện tích hạt nhân, tính kim loại giảm, tính phi kim tăng.

Dãy các nguyên tố xếp theo chiều tăng dần tính kim loại từ trái sang phải là: Z, Y, X.

Trong một nhóm, theo chiều tăng của điện tích hạt nhân, tính kim loại của các nguyên tố có xu hướng tăng dần, tính phi kim của các nguyên tố có xu hướng giảm dần.

⇒ Nguyên tố halogen có tính phi kim yếu nhất là I (Iodine).

Bán kính nguyên tử phụ thuộc vào lực hút giữa hạt nhân với các electron lớp ngoài cùng. Bán kính giảm là do lực hút tăng và ngược lại, bán kính tăng là do lực hút giảm.

Theo bài ra ta có: Z_T +Z_Q = 58                                   (1)

Trường hợp 1: T, Q hơn nhau 8 nguyên tố, ta có:

Z_Q = Z_T + 8                                                                  (2)

Từ (1) và (2) ⇒ Z_T = 25, Z_Q = 33.

Cấu hình electron của T: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s²3d⁵ (chu kì 4, nhóm VIIB)

Cấu hình electron của Q: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s²3d¹⁰4p³ (chu kì 4, nhóm VA) (trái với giả thiết).

Trường hợp 2: T, Q hơn nhau 18 nguyên tố, ta có:

Z_Q = Z_T + 18                                                              (3)

Từ (1) và (3) ⇒ Z_T = 20, Z_Q = 38.

Cấu hình electron của T: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s² (chu kì 4, nhóm IIA)

Cấu hình electron của Q: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s²3d¹⁰4p⁶5s² (chu kì 5, nhóm IIA)

T, Q phù hợp.

Trường hợp 3: Z_Q = Z_T + 32. Lí luận tương tự và kết luận không phù hợp

Nhận thấy T, Q cùng thuộc nhóm IIA nhưng khác chu kì.

Trong một nhóm A theo chiều điện tích hạt nhân tăng dần tính kim loại tăng dần ⇒ T có tính kim loại nhỏ hơn Q.

Cấu hình của nguyên tử X: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵

Z_X = 17 X có số thứ tự 17.

X có 3 lớp electron ⇒ X ở chu kì 3;

X là nguyên tố p, có 7 electron lớp ngoài cùng ⇒ X ở nhóm VIIA;

Vị trí của X trong bảng tuần hoàn là ô thứ 17, chu kì 3, nhóm VIIA.

Hợp chất của nguyên tố R với H là RH₃

R thuộc nhóm VA

oxide cao nhất của R là R₂O₅.

Ta có:

R = 14 

Vậy R là nitrogen (N).

 Y ở chu kì 3, nhóm IA trong bảng tuần hoàn ⇒ Y là kim loại điển hình.

Thứ tự electron trong nguyên tử X 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s²3d³

Cấu hình electron của nguyên tử R 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s²3d³4s²

Nguyên tử R có 23 electron. Vậy R thuộc ô số 23. R thuộc chu kì 4 nhóm VB

Dãy nguyên tố có các số hiệu nguyên tử chỉ gồm các nguyên tố d là: 24, 39, 74.

24 là Crom: [Ar]3d⁵4s¹

39 là Ytri: [Xe]4d¹5s²

74 là Wonfram: [Xe]4f¹⁴5d⁴6s²

Các đáp án khác không thõa mãn vì:

- 13 là Al thuộc nhóm IIIA.

- 19 là K thuộc nhóm IA.

- 11 là Na thuộc nhóm IA.

₁₅P, ₁₆S, ₁₇Cl cùng thuộc chu kì 2.

Trong một chu kì, theo chiều tăng điện tích hạt nhân, tính acid của oxide cao nhất có xu hướng tăng dần

⇒ Thứ tự tăng dần tính acid là: P₂O₅; SO₃; Cl₂O₇

Theo bài ra ta có: 2Z + N = 40 N = 40 – 2Z

Theo điều kiện bền của nguyên tử:

Z ≤ N ≤ 1,52.Z Z ≤ 40 – 2Z ≤ 1,52.Z 11,36 ≤ Z ≤ 13,33

Z = 12 hoặc Z = 13

- Với Z = 12 X có cấu hình e: 1s²2s²2p⁶3s² loại vì X là nguyên tố p.

- Với Z = 13 X có cấu hình e: 1s²2s²2p⁶s²3p¹ X thuộc ô 13, chu kì 3, nhóm IIIA.

Cấu hình electron nguyên tử của các nguyên tố:

O (Z = 8): 1s²2s²2p⁴ → thuộc ô số 8, chu kì 2, nhóm VIA.

F (Z = 9): 1s²2s²2p⁵ → thuộc ô số 9, chu kì 2, nhóm VIIA.

Na (Z = 11): 1s²2s²2p⁶3s¹ → thuộc ô số 11, chu kì 3, nhóm IA.

Cl (Z = 17): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵ → thuộc ô số 17, chu kì 3, nhóm VIIA.

Vậy có nguyên tố F và Cl đều thuộc nhóm VIIA.

Khối các nguyên tố d gồm các nguyên tố thuộc nhóm B, có cấu hình electron: [Khí hiếm](n-1)d¹¹⁰ns¹².