Đề kiểm tra 45 phút Hóa 10 Chủ đề 2

Khối các nguyên tố d gồm các nguyên tố thuộc nhóm B, có cấu hình electron: [Khí hiếm](n-1)d¹¹⁰ns¹².

Z_X = 4, X thuộc chu kì 2, nhóm IIA.

Z_Y = 12, Y thuộc chu kì 3, nhóm IIA.

Z_Z = 20, Z thuộc chu kì 4, nhóm IIA.

• Các nguyên tố này đều là các kim loại mạnh nhất trong chu kì.

⇒ sai vì nguyên tố thuộc nhóm IA mới là các kim loại mạnh nhất trong chu kì.

X thuộc chu kì 2, Y thuộc chu kì 3, Z thuộc chu kì 4.

Trong cùng một nhóm A, theo chiều tăng của điện tích hạt nhân, tính base của các hydroxide tương ứng tăng dần.

Trong cùng một nhóm A, theo chiều tăng của điện tích hạt nhân độ âm điện của các nguyên tố nhìn chung giảm dần.

Gọi Z_X, Z_Y lần lượt là số proton của nguyên tử nguyên tố X và Y. Ta có:

Z_X + Z_Y = 32 (1)

Vì X và Y thuộc cùng nhóm A ở hai chu kì kế tiếp nhau nên số proton của chúng khác nhau 8, 18 hoặc 32 đơn vị.

Giả sử Z_Y > Z_X.

Trường hợp 1: Z_Y – Z_X = 8 (2)

Kết hợp (1) và (2) giải hệ phương trình ta được: Z_X = 12; Z_Y = 20.

Cấu hình electron của X: 1s²2s²2p⁶3s² (nhóm IIA).

Cấu hình electron của Y: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s² (nhóm IIA).

Vậy trường hợp 1 thỏa mãn, X là magnesium (Mg) và Y là calcium (Ca).

Trường hợp 2: Z_Y – Z_X = 18 (3)

Kết hợp (1) và (3) giải hệ phương trình ta được: Z_X = 7; Z_Y = 25.

Cấu hình electron của X: 1s²2s²2p³ (nhóm VA)

Cấu hình electron của Y: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶3d⁵4s² (nhóm VIIB)

Vậy trường hợp 2 không thỏa mãn.

Trường hợp 3: Z_Y – Z_X = 32 (4)

Kết hợp (1) và (4) giải hệ phương trình ta được: Z_X = 0; Z_Y = 32.

Vậy trường hợp 3 không thỏa mãn.

Nguyên tố M ở chu kì 3

⇒ M có 3 lớp electron

Nhóm VA nên cấu hình electron lớp ngoài cùng có dạng n^1÷2 hoặc ns²np^1÷6 và có 5 electron lớp ngoài cùng

⇒ cấu hình electron lớp ngoài cùng có dạng ns²np³

Cấu hình electron nguyên tử của M là: 1s²2s²2p⁶3s²3p³

Nguyên tố R thuộc nhóm VIA nên oxide cao nhất có dạng RO₃.

Ta có:

Vậy R là sulfur (S), công thức oxide cao nhất là SO₃.

- Có 3 chu kì nhỏ đó là chu kì 1, 2, 3.

- Có 4 chu kì lớn đó là chu kì 4, 5, 6, 7.

Cấu hình electron của X là: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s²

X thuộc nhóm IIA: có 2 e lớp ngoài cùng nên là nguyên tố kim loại.

(Các nguyên tố có 1, 2, 3 e lớp ngoài cùng có xu hướng nhường electron, có tính kim loại).

Cấu hình electron của nguyên tử Chromium là: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶3d⁵4s¹

Vị trí của chromium là: ô số 24, chu kì 4, nhóm VIB.

Nguyên tố Calcium (Ca) thuộc nhóm IIA.

Hóa trị cao nhất của Ca là II.

Công thức hóa học của oxide là CaO, của hydroxide là Ca(OH)₂

n_H2 = 7,437 : 24,79 = 0,3 mol

Gọi công thức chung 2 kim loại là R.

R + 2HCl → RCl₂ + H₂

Theo phản ứng: n_H2 = n_KL = 0,3 mol

⇒ 24 (Mg) < M_tb = 8,8 : 0,3 = 29,33 < 40 (Ca)

Vậy 2 kim loại đó là Mg và Ca.

 Nhóm A bao gồm các nguyên tố s và nguyên tố p.

Do X dễ nhường 2 electron để đạt cấu hình bền vững X có số oxi hóa +2

Y dễ nhận 3 electron để đạt cấu hình bền vững Y có số oxi hóa -3

Công thức phù hợp là X₃Y₂.

Theo độ âm điện của Pauling, nguyên tử có độ âm điện lớn nhất trong bảng tuần hoàn là F với độ âm điện là 3,98.

Cấu hình electron nguyên tử các nguyên tố lần lượt là:

X: 1s²2s²2p⁴ ⇒ 6 electron hóa trị.

Y: 1s²2s²2p⁶3s¹ ⇒ 1 electron hóa trị.

Z: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s² ⇒ 2 electron hóa trị.

T: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶3d⁶4s² ⇒ 8 electron hóa trị.

Trong bảng tuần hoàn các nguyên tố, nhóm gồm những nguyên tố kim loại điển hình là nhóm IA.

Oxide lưỡng tính Al₂O₃

Nguyên tố X ở chu kì 3 ⇒ Có 3 lớp electron.

Nguyên tố X thuộc nhóm VA ⇒ Lớp ngoài cùng có 5 electron.

Cấu hình electron của X là: 1s²2s²2p⁶3s²3p³

R có công thức oxide cao nhất là RO₃ ⇒ Y thuộc nhóm VIA

Mà Y thuộc chu kì 3 ⇒ R là nguyên tố S

Trong phân tử MS có:  

Vậy M là Fe.

Gọi M là kí hiệu chung của 2 kim loại X và Zn; a là số mol của M.

M + 2HCl → MCl₂ + H₂

⇒ n_H2 = 0,15 mol = a

Vì M_Zn = 65 > 56,67 ⇒ M_X < 56,67

X + H₂SO₄ → XSO₄ + H₂

⇒ M_X > 38

Ta có: 38 < M_X < 56,67 ⇒ kim loại X là Ca.

 Các nguyên tố trong bảng tuần hoàn được sắp xếp theo chiều tăng dần số hiệu nguyên tử.

Các nguyên tố được biểu diễn bằng số hiệu: 20, 22, 24 thuộc cùng chu kì 4 trong bảng tuần hoàn.

Trong cùng 1 nhóm, theo chiều tăng của điện tích hạt nhân thì tính phi kim giảm dần

Cl < F

Trong một chu kỳ, theo chiều tăng của điện tích hạt nhân thì tính phi kim tăng dần:

Si < S < Cl

Vậy tính phi kim giảm dần: F > Cl > S > Si.

Gọi kim loại nhóm IIA là M có số mol là x

Phương trình phản ứng hóa học

M + 2HCl → MCl₂ + H₂

x → 2x                    → x

Bảo toàn khối lượng:

m_M + m_HCl = m_muối + m_H2

⇒ 3 + 36,5.2x = 8,325 + 2x

⇒ x = 0,075 mol

⇒ M_M = m : n = 3 : 0,075 = 40 g/mol (Ca)

Vậy nguyên tố cần tìm là Ca.

Nếu potassium chlorate có công thức phân tử là KClO₃ thì công thức của sodium bromate sẽ là: NaBrO₃. 

- Nguyên tử của nguyên tố Y có một electron ở lớp ngoài cùng 4s nên cấu hình electron nguyên tử Y là: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s¹.

Y là kim loại do có 1 electron ở lớp ngoài cùng.

- Nguyên tử X và Y có số electron hơn kém nhau là 3 nên số electron của X là:

19 – 3 = 16.

Cấu hình electron của X: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁴. X là phi kim do có 6 electron ở lớp ngoài cùng.

Cấu hình electron của nguyên tử phosphorus (Z = 16): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁴.

Số electron ở lớp ngoài cùng bằng 6.

⇒ Sulfur là nguyên tố phi kim.

Nguyên tố R thuộc nhóm VIA ⇒R có hóa trị VI

R có hóa trị = 8 – 6 = 2 khi tạo hợp chất với hydrogen

⇒ Công thức hợp chất khí với Hydrogen của R là RH₂.

Theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân, tính acid của hydroxide tăng trong cùng một chu kì.

Si (Z = 14): 1s²2s²2p⁶3s²3p² ⇒ chu kì 3, nhóm IVA

P (Z = 15): 1s²2s²2p⁶3s²3p³ ⇒ chu kì 3, nhóm VA

Cl (Z = 17): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵ ⇒ chu kì 3, nhóm VIIA

Si, P, Cl cùng thuộc chu kì 3 theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân, tính acid của H₂SiO₃ < H₃PO₄ < HClO₄.

Chiều giảm dần tính acide là: HClO₄, H₃PO₄, H₂SiO₃

Các nguyên tố nhóm IIA đều có 2 electron hóa trị ở lớp ngoài cùng

Cấu hình electron hóa trị của nguyên tử các nguyên tố nhóm IIA: ns²

Cấu hình electron của nguyên tử X (Z = 3): 1s²2s¹.

X thuộc ô 3, chu kì 2, nhóm IA.

Cấu hình electron của nguyên tử Y (Z = 11): 1s²2s²2p⁶3s¹.

Y thuộc ô 11, chu kì 3, nhóm IA.

Cấu hình electron của nguyên tử T (Z = 19): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s¹.

T thuộc ô 19, chu kì 4, nhóm IA.

Trong một nhóm A, bán kính nguyên tử tăng theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân.

Bán kính nguyên tử: X < Y < T.

(a) Sai vì trong cùng 1 chu kì theo chiều tăng của điện tích hạt nhân thì bán kính nguyên tử giảm.

(b) Sai vì không có khái niệm kim loại lưỡng tính.

(c) Đúng. Mg thuộc nhóm IIA (2 electron hóa trị), Al thuộc nhóm IIIA (3 electron hóa trị), Si thuộc nhóm IVA (4e hóa trị).

(d) Đúng.

(e) Sai vì Si tạo hợp chất khí với H là SiH₄.

(f) Sai vì trong cùng 1 nhóm theo chiều tăng của điện tích hạt nhân độ âm điện giảm dần độ âm điện của B lớn hơn của Al.

Các nguyên tố trong bảng tuần hoàn được sắp xếp theo chiều tăng dần số hiệu nguyên tử.

 Công thức oxide cao nhất của nguyên tố R là R₂O₇ nên thuộc nhóm VIIA.

Công thức hợp chất khí với H là RH.

Hợp chất khí của nguyên tố này với H chứa 97,26% về khối lượng nên ta có:

R = 35,5 (Cl)

Vậy R là chlorine.

Nguyên tố có 4 lớp e chu kì 4

Nguyên tố có e cuối cùng được điền vào phân lớp d thuộc nhóm B

Nguyên tố có 6 e lớp ngoài cùng nhóm VIB

Các electron có khả năng tham gia hình thành liên kết hóa học là electron hóa trị.

Chúng thường nằm ở lớp ngoài cùng hoặc cả phân lớp sát lớp ngoài cùng nếu phân lớp đó chưa bão hòa.

Số thứ tự của nhóm (trừ hai cột 9, 10 của nhóm VIIIB) bằng số electron hóa trị

Chu kì là dãy các nguyên tố mà nguyên tử của chúng có cùng số lớp electron

⇒ Nguyên tử các nguyên tố thuộc chu kì 3 đều có 3 lớp electron

X ( Z =  4): 1s²2s²2p² → X thuộc chu kỳ 2 (do có 2 lớp electron); nhóm IVA (do có 2 electron hóa trị, nguyên tố s)

Y ( Z = 8): 1s²2s²2p⁴ → Y thuộc chu kỳ 2 (do có 2 lớp electron); nhóm VIA (do có 6 electron hóa trị, nguyên tố p)

Z (Z = 16): [Ne]3s²3p⁴ → Z thuộc chu kỳ 3 (do có 3 lớp electron); nhóm VIA (do có 6 electron hóa trị, nguyên tố p)

K (Z = 25): [Ar]3d⁵4s² → K thuộc chu kỳ 4 (do có 4 lớp electron); nhóm VIIB (do có 7 electron hóa trị, nguyên tố d)

Nguyên tố X ở chu kì 3 ⇒ Có 3 lớp electron.

Nguyên tố X thuộc nhóm IIIA ⇒ Lớp ngoài cùng có 3 electron.

⇒ 1s²2s²2p⁶3s²3p¹

Nguyên tố d là nguyên tố nhóm B mà nguyên tử có cấu hình electron phân lớp ngoài cùng và phân lớp sát lớp ngoài cùng là (n –1)d^1÷10ns^1÷2.

Cấu hình electron: [Ar]3d⁵4s¹

Thuộc nguyên tố thuộc khối d.