Đề kiểm tra 45 phút Hóa 10 Chủ đề 2

Đặt công thức chung của 2 kim loại nhóm IIIA là M, nguyên tử khối trung bình là .

Phương trình hóa học:

2M + 6HCl → 2MCl₃ + 3H₂

Theo đầu bài:

.0,2 = 8,8 = 44

Hai kim loại thuộc hai chu kì liên tiếp của nhóm IIIA, một kim loại có nguyên tử khối nhỏ hơn 44 và một kim loại có nguyên tử khối lơn hơn 44.

Hai kim loại là: Al (M = 27 < 44) và Ga (M = 69,72 > 44).

và là đồng vị của nhau vì có cùng số proton

Nguyên tố R thuộc nhóm IVA ⇒ công thức oxide cao nhất của R là RO₂.

Ta có: Z_C = 6, Z_N = 7, Z_O = 8

Dãy sắp xếp đúng là: C, N, O.

G có cấu hình electron: [Ne] 3d¹4s² ⇒ Z = 21

G có Z = 21 ⇒ G ở ô thứ 21;

G có 4 lớp electron ⇒ G ở chu kì 4;

G là nguyên tố d, có 3 electron hóa trị ⇒ G ở nhóm IIIB

Dãy gồm các nguyên tử cấu hình electron lớp ngoài có cùng dạng ...ns²np⁵ là các nguyên tử nguyên tố thuộc nhóm VIIA.

⇒ Nguyên tử thỏa mãn: F, Br.

Nhóm VIIA gồm những phi kim điển hình.

Các nguyên tố hóa học trong cùng một nhóm A có đặc điểm chung là số electron hóa trị.

Bảng tuần hoàn hiện nay có 18 cột, chia thành 8 nhóm A (từ IA đến VIIIA) và 8 nhóm B (IB đến VIIIB). Mỗi nhóm là một cột, riêng nhóm VIIIB gồm 3 cột.

Nếu potassium chlorate có công thức phân tử là KClO₃ thì công thức của sodium bromate sẽ là: NaBrO₃. 

X, Y, Z có electron cuối cùng điền vào phân lớp p nên là nguyên tố p.

T có electron cuối cùng điền vào phân lớp s nên là nguyên tố s.

Y + 1e → Y^-

Vậy cấu hình electron của Y là: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵

Vậy Y ở chu kì 3 (do có 3 lớp electron), nhóm VIIA (do 7 electron hóa trị, nguyên tố p).

Cấu hình electron nguyên tử của X là: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵

⇒ cấu hình electron lớp ngoài cùng là 3s²3p⁵.

Nên X thuộc khối nguyên tố p.

Cấu hình electron của phosphorus: 1s²2s²2p⁶3s²3p³.

Số electron lớp ngoài cùng của nguyên tử phosphorus: 5 ⇒ hóa trị cao nhất của P là 5

Công thức oxide cao nhất của phosphorus: P₂O₅

Nguyên tố X ở ô thứ 17 của bảng tuần hoàn nên:

- Cấu hình electron là: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵

- X thuộc chu kì 3, nhóm VIIA.

- X nằm cuối chu kì 3 nên có độ âm điện lớn và là một phi kim mạnh. ⇒ (1), (2) đúng

- X thuộc nhóm VIIA, dễ nhận thêm 1 electron tạo ion bền dạng X^- ⇒ (3) sai.

- Oxide cao nhất của X có công thức X₂O₇ ⇒ (4) sai.

Iron ở ô 26 do (Z = 26); chu kì 4 (do có 4 lớp electron); nhóm VIIIB (do nguyên tố d, 8 electron hóa trị).

Ta có số hiệu nguyên tử 

Z = A – N = 52 – 28 = 24, Cấu hình electron: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶3d⁵4s¹

Nguyên tố này thuộc ô 24 (Z = 24), chu kì 4 (do có 4 lớp electron), nhóm VIB (do có 6 electron hóa trị). 

Các nguyên tố trong bảng tuần hoàn được sắp xếp theo chiều tăng dần số hiệu nguyên tử.

Gọi số Z, N lần lượt là số hạt proton, neutron của X

Tổng số hạt của X là 34

⇒ 2Z + N = 34 (1)

Số hạt mang điện trong X nhiều hơn só hạt không mang điện là 10

⇒ 2Z – N= 10 (2)

Từ (1) và (2) giải hệ phương trình ta được:

Z = 11; N = 12

Vậy nguyên tố X là Sodium (Na) 

(1) Đúng vì cấu hình electron của Na là:

1s²2s²2p⁶3s¹

có 1 electron ở lớp 3 ngoài cùng

(2) Đúng vì ở điều kiện thường Na bị oxi hóa dễ dàng bởi nước tạo thành dung dịch kiềm.

2Na + 2H₂O → 2NaOH + H₂

(3) Đúng vì Na tác dụng với Cl₂ tạo thành muối NaCl

(4) Sai vì Na là kim loại nhóm IA (kim loại kiềm).

(5) Sai vì Na, K cùng thuộc nhóm IA theo chiều điện tích hạt nhân tăng dần ⇒ tính kim loại của Na < K.

Nguyên tử lưu huỳnh (sulfur) có số electron = số hiệu nguyên tử = 16.

Cấu hình electron nguyên tử sulfur là 1s²2s²2p⁶3s²3p⁴

Sulfur có 6 electron hóa trị

X³⁺: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶3d⁵

Vì nguyên tử X mất 3e tạo thành ion X³⁺

Cấu hình X: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶3d⁶4s²

X thuộc chu kì 4, nhóm VIIIB.

Nguyên tố X ở chu kì 3 ⇒ Có 3 lớp electron.

Nguyên tố X thuộc nhóm IIIA ⇒ Lớp ngoài cùng có 3 electron.

⇒ 1s²2s²2p⁶3s²3p¹

Do X dễ nhường 2 electron để đạt cấu hình bền vững X có số oxi hóa +2

Y dễ nhận 3 electron để đạt cấu hình bền vững Y có số oxi hóa -3

Công thức phù hợp là X₃Y₂.

Các đại lượng biến đổi tuần hoàn theo chiều tăng của điện tích hạt nhân nguyên tử gồm:

Số electron lớp ngoài cùng, bán kính nguyên tử, độ âm điện, tính kim loại – phi kim.

Ta có:

M + 2e → M²⁺

Cấu hình electron phải là 1s²2s²2p⁶3s² và ở ô số 12 chu kì 3 nhóm IIA.

R có hóa trị IV, công thức hợp chất khí với hiđro là RH₄:

M_R = 12

R là carbon.

 Công thức oxide cao nhất là: CO₂

Iron ở ô 26 do (Z = 26); chu kì 4 (do có 4 lớp electron); nhóm VIIIB (do nguyên tố d, 8 electron hóa trị).

Vì p_X + p_Y = 23 nên x và Y là những nguyên tố thuộc chu kì nhỏ.

X và Y là 2 nguyên tố thuộc 2 nhóm kế tiếp

⇒ Số proton của X và Y hơn kém nhau 1 hoặc 7 hoặc 9.

Ta xét từng trường hợp:

Nếu p_X − p_Y = 1 ⇒ p_X = 12 (Mg), p_Y = 11 (Na)

Ở trạng thái đơn chất hai nguyên tố này không phản ứng với nhau(loại).

Nếu p_X − p_Y =7 ⇒ p_X = 15 (P), p_Y = 8 (O)

Ở trạng thái đơn chất hai nguyên tố này phản ứng được với nhau (nhận).

Nếu p_X− p_Y = 9 ⇒ p_X = 16 (S), p_Y = 7 (N)

Ở trạng thái đơn chất hai nguyên tố này không phản ứng với nhau (loại).

Vậy X là P.

Cấu hình e của nguyên tử là: 1s²2s²2p³

Nguyên tử thuộc nguyên tố p

vì là những nguyên tố mà nguyên tử có số electron cuối cùng được điền vào phân lớp p.

Hydroxide của các nguyên tố nhóm IIA thể hiện tính base mạnh.

Thí dụ: Ca(OH)₂, Ba(OH)₂.

Gọi công thức chung của 2 kim loại là M

M + H₂O → MOH + 1/2H₂

0,7                    ←    0,35    (mol)

X, Y lần lượt là Li và Na

Đặt n_Li = x; n_Na = y (mol), ta có hệ:

m_{dd sau phản ứng} = m_KL + m_H2O – m_H2 = 7,3 + 200 – 0,35.2 = 206,6 (g) 

Theo đề bài hóa trị của R trong hợp chất với H là I

Hóa trị của R trong oxide cao nhất là VII ⇒ Công thức tổng quát: R₂O₇.

Ta có: 

⇒ R= 35,5 Chính là nguyên tố Chlorine 

Oxide cao nhất của R: Cl₂O₇

Hydroxide tương ứng R là: HClO₄

- Trong phân tử MX₂ có tổng số hạt proton, neutron và electron là 164 hạt

⇒ 2Z_M + N_M + 2(2Z_X + N_X) = 164                    (1)

- Trong phân tử MX₂, số hạt mang điện nhiều hơn số hạt không mang điện là 52 hạt

⇒ (2Z_M + 4Z_X) − (N_M + 2N_X) = 52                   (2)

- Số khối của M lớn hơn số khối của X là 5

⇒ (Z_M + N_M) − (Z_X + N_X) = 5                            (3)

- Tổng số hạt proton, neutron và electron trong M lớn hơn trong X là 8 hạt

⇒ (2Z_M + N_M) − (2Z_X + N_X) = 8                        (4)

Từ (1), (2), (3) và (4) ⇒ Z_M = 20

Cấu hình electron nguyên tử của:

M là 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s² M thuộc ô số 20, chu kỳ 4, nhóm IIA

 X là 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵ X thuộc ô số 17, chu kỳ 3, nhóm VIIA

M là Ca, X là Cl Hợp chất cần tìm là CaCl₂

Cấu hình electron của các ion Ca²⁺ và Cl^- đều là 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶

Mà bán kính nguyên tử tỉ lệ thuận với số lớp electron và tỉ lệ nghịch với số đơn vị điện tích hạt nhân của nguyên tử đó.

Nhận thấy Ca²⁺ và Cl^- có cùng số lớp electron nhưng điện tích hạt nhân của Ca²⁺ lớn hơn Cl^-.

Bán kính ion Ca²⁺ nhỏ hơn Cl^-.

Cl nằm ở cuối chu kì nên hydroxyde cao nhất tương ứng có tính acid mạnh nhất.

Vậy acid mạnh nhất là: HClO₄

Qui tắc bát tử: R₂O₅ RH₃

R = 31 P (Z = 15): 1s²2s²2p⁶3s²3p³

R thuộc chu kỳ 3.

Hydroxide ứng với hóa trị cao nhất của các nguyên tố nhóm VIIA (trừ fluorine) thể hiện tính acid mạnh.

Thí dụ: HClO₄