Đề kiểm tra 45 phút Hóa 10 Chủ đề 2

Gọi tổng số hạt p là Z, tổng số hạt n là N, tổng số hạt e là E, ta có: Z + N + E = 28.

Vì Z = E, nên suy ra 2Z + N = 28 → 2Z = 28 - N

Ta có: 1 ≤ N/Z ≤ 1,5

→ Z ≤ N ≤ 1,5Z

Cộng 2Z vào từng vế ta được

2Z + Z ≤ N + 28 - N ≤ 1,5N + 2Z

3Z ≤ 28 ≤ 3,5Z → 8 ≤ Z ≤ 9,33.

Z nguyên dương nên chọn Z = 8 và 9.

A = Z + N

Xét bảng sau:

Nếu Z = 8 → A = 20 (loại vì nguyên tố có Z = 8 thì A = 16).

Nếu Z = 9 → A = 19 chấp nhận vì nguyên tố có Z = 9 thì A = 19.

Giá trị của bán kính nguyên tử tỉ lệ nghịch với giá trị của độ âm điện.

Giá trị bán kính nguyên tử tỉ lệ thuận với tính kim loại và tỉ lệ nghịch với tính phi kim.

⇒ Nguyên tử của nguyên tố M có bán kính rất lớn thì độ âm điện rất nhỏ và M là kim loại.

Cấu hình electron Fe (Z = 26): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶3d⁶4s².

Số thứ tự ô = số hiệu nguyên tử (Z) = 26.

Số thứ tự chu kì = số lớp electron = 4.

Cấu hình electron phân lớp ngoài cùng và sát lớp ngoài cùng là 3d⁶4s² → Fe thuộc nhóm B.

Tổng số e của hai phân lớp 3d và 4s là: 6 + 2 = 8 → Fe thuộc nhóm VIIIB.

Trong bảng tuần hoàn, nguyên tố Fe nằm ở ô số 26, chu kì 4, nhóm VIIIB.

Công thức chung của các oxit kim loại nhóm IIA là RO.

Cấu hình electron nguyên tử quyết định tính chất của các nguyên tố.

Nguyên tố X ở chu kì 3 ⇒ Có 3 lớp electron.

Nguyên tố X thuộc nhóm IIIA ⇒ Lớp ngoài cùng có 3 electron.

⇒ 1s²2s²2p⁶3s²3p¹

Cấu hình elecctron nguyên tử của Y (Z = 30): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶3d¹⁰4s².

Số thứ tự ô = Z = 30.

Số thứ tự chu kì = số lớp e = 4 → Chu kì 4.

Cấu hình electron phân lớp ngoài cùng và sát ngoài cùng là 3d¹⁰4s².

Tổng số electron thuộc 2 phân lớp 3d và 4s là 12 → Y thuộc nhóm IIB.

Nguyên tố Y nằm ở ô 30, chu kì 4, nhóm IIB trong bảng tuần hoàn.

Cấu hình electron của nguyên tử R: 1s²2s²2p⁵.

+ Số hiệu nguyên tử của R là 9 (Z = số p = số e = 9) → R nằm ở ô số 9.

+ Nguyên tử R có 2 lớp electron → R thuộc chu kì 2.

+ Cấu hình electron lớp ngoài cùng của R là 2s²2p⁵ → R thuộc nhóm A.

Số thứ tự nhóm A = Số e lớp ngoài cùng = 7 → R thuộc nhóm VIIA và là nguyên tố phi kim

Vậy: Nguyên tố R ở ô số 9, chu kì 2, nhóm VIIA là nguyên tố phi kim

X, Y, Z có electron cuối cùng điền vào phân lớp p nên là nguyên tố p.

T có electron cuối cùng điền vào phân lớp s nên là nguyên tố s.

n_SO2 =0,448 : 22,4 = 0,02 mol

Phương trình phản ứng tổng quát

R + 2H₂SO₄ → RSO₄ + SO₂ + 2H₂O

0,02               ←              0,02

RO + H₂SO₄ → RSO₄ + H₂O

⇒ n_RO = n_R = 0,02 mol

⇒ m_{hỗn hợp} = 0,02.(R + 16) + 0,02.R = 2,88

⇒ R = 64: Cu (Z = 29)

Cấu hình e: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶3d¹⁰4s¹

⇒ Cu thuộc ô 29, chu kì 4, nhóm IB

- Oxide cao nhất của một nguyên tố R thuộc nhóm A có dạng RO₃ Hóa trị cao nhất của R với oxygen là 6.

- R thuộc nhóm VIA nên có công thức electron lớp ngoài cùng là ns²np⁴ R là một phi kim.

- Hóa trị với hydrogen là: 8 – 6 = 2 Công thức hợp chất khí với hydrogen hóa là RH₂

- Acid tương ứng của RO₃ là H₂RO₄.

Các nhận định đúng là (1), (2), (3).

Nguyên tử nguyên tố X có chứa 9 proton và 10 hạt neutron ⇒ X có 9 electron.

Cấu hình electron của X là: 1s²2s²2p⁵

⇒ X thuộc nhóm VIIA trong bảng tuần hoàn.

H₂S là acid yếu; HCl; HBr; HI là các acid mạnh.

Tính acid của HI > HBr > HCl > H₂S

Mệnh đề không đúng là: Trong chu kì, các nguyên tố được sắp xếp theo chiều khối lượng nguyên tử tăng dần.

Trong một chu kỳ, các nguyên tố được sắp xếp theo chiều điện tích hạt nhân tăng dần.

 Trong một chu kì, theo chiều tăng của điện tích hạt nhân, tính kim loại của các nguyên tố giảm dần, đồng thời tính phi kim tăng dần.

Theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân, tính acid của hydroxide tăng trong cùng một chu kì.

Si (Z = 14): 1s²2s²2p⁶3s²3p² ⇒ chu kì 3, nhóm IVA

P (Z = 15): 1s²2s²2p⁶3s²3p³ ⇒ chu kì 3, nhóm VA

Cl (Z = 17): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵ ⇒ chu kì 3, nhóm VIIA

Si, P, Cl cùng thuộc chu kì 3 theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân, tính acid của H₂SiO₃ < H₃PO₄ < HClO₄.

Chiều giảm dần tính acide là: HClO₄, H₃PO₄, H₂SiO₃

Đại lượng đặc trưng cho khả năng hút electron liên kết của một nguyên tử trong phân tử là độ âm điện (). 

 X thuộc chu kì 3, nhóm IIIA nên có 3 lớp electron, lớp ngoài cùng có 3 electron.

Cấu hình electron của X là: 1s²2s²2p⁶3s²3p¹.

Y⁰  + 2e → Y^2-

Y^2- có cấu hình electron là: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶

→ Cấu hình electron Y là: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁴

Vị trí của Y trong bảng tuần hoàn là: Chu kì 3 vì có 3 lớp electron, nhóm VIA (có 6 electron lớp ngoài cùng và electron cuối cùng điền vào phân lớp p)

Gọi số hiệu nguyên tử của nguyên tố X và Y lần lượt là Z_X, Z_Y (giả sử Z_X < Z_Y).

Tổng số proton trong hạt nhân của hai nguyên tử X và Y bằng 15.

→ Z_X + Z_X = 15 (1).

X và Y là hai nguyên tố trong cùng một chu kì và ở hai nhóm liên tiếp của bảng tuần hoàn.

→ Z_B – Z_A = 1 (2).

Từ (1) và (2), suy ra:

Z_A = 7; Z_B = 8.

→ X là nguyên tố nitrogen (N); Y là nguyên tố oxygen (O).

Trong chu kì, các nguyên tố được sắp xếp theo chiều khối lượng nguyên tử tăng dần => Sai vì trong một chu kỳ, các nguyên tố được sắp xếp theo chiều điện tích hạt nhân tăng dần.

Ta có theo đề bài Y có công thức oxide cao nhất là YO₃

⇒ Y có hóa trị cao nhất là VI ⇒ thuộc nhóm VIA

Ta lại có Y thuộc chu kì 3 ⇒ nguyên tố Y là S

Trong phân tử MS có M chiếm 63,64% về khối lượng

 Vậy kim loại M cần tìm là Fe

Strontium và calcium cùng thuộc nhóm IIA trong bảng tuần hoàn nên có tính chất tương tự nhau.

Các đại lượng biến đổi tuần hoàn theo chiều tăng của điện tích hạt nhân nguyên tử gồm:

Số electron lớp ngoài cùng, bán kính nguyên tử, độ âm điện, tính kim loại – phi kim.

 X thuộc nhóm VA nên công thức oxide cao nhất sẽ là X₂O₅.

Nguyên tố X ở chu kì 3 ⇒ Có 3 lớp electron.

Nguyên tố X thuộc nhóm VA ⇒ Lớp ngoài cùng có 5 electron.

Cấu hình electron của X là: 1s²2s²2p⁶3s²3p³

Khối các nguyên tố s gồm các nguyên tố thuộc nhóm IA, được gọi là nhóm kim loại kiềm và nhóm IIA, được gọi là nhóm kim loại kiềm thổ. 

Oxit cao nhất của X và Y có công thức hóa học là X₂O₃ và YO₂ X thuộc nhóm IIIA, Y thuộc nhóm IVA. Vậy

Các phát biểu đún là (1) và (3).

Gọi số hạt electron là E. Số đơn vị điện tích hạt nhân là Z. Ta có E = Z

Số hạt electron trong anion XY₃^2- là 42 nên: E_X + 3E_Y + 2= 42 Z_X + 3Z_Y = 40

Số đơn vị điện tích hạt nhân trung bình của X và Y là 40 : 4 = 10

Hai nguyên tố này thuộc chu kì nhỏ.

- Trường hợp 1: Z_X < Z_Y, ta có:

Loại vì không tồn tại ion BeMg₃^2-

- Trường hợp 2: Z_Y < Z_X

Ion là SO₃^2-

Vậy:

X có cấu hình electron nguyên tử: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁴ Chu kì 3, nhóm VIA, tính phi kim

Y có cấu hình electron nguyên tử: 1s²2s²2p⁴ Chu kì 2, nhóm VIA, tính phi kim.

Cấu hình electron của nguyên tử nguyên tố oxygen (Z = 8): 1s²2s²2p⁴.

Nguyên tử oxygen có 2 lớp electron.

Số thứ tự chu kì = số lớp electron = 2.

Nguyên tố oxygen thuộc chu kì 2 trong bảng tuần hoàn.

Nguyên tử của các nguyên tố trong cùng một nhóm A (trừ He) có cùng số electron hóa trị.

 Số thứ tự ô nguyên tố trong bảng hệ thống tuần hoàn bằng số hiệu nguyên tử.

Ta có tổng số proton trong hai hạt nhân nguyên tử của A và B bằng 32

⇒ Z_A + Z_B = 32 (1)

A và B là 2 nguyên tố nằm cùng một phân nhóm và thuộc hai chu kì liên tiếp trong bảng tuần hoàn nên số thứ tự của chúng hơn kém nhau 8 hoặc 18 đơn vị (đúng bằng số nguyên tố trong một chu kỳ) ta xét hai trường hợp:

Trường hợp 1: Z_B - Z_A = 8 (2)

Giải hệ phương trình (1) và (2) ta được: 

Z_A = 12; Z_B = 20.

⇒ cấu hình electron:

A: 1s²2s²2p⁶3s² (chu kỳ 3, nhóm IIA).

B: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s² (chu kỳ 4, nhóm IIA).

Trường hợp 2: Z_B - Z_A = 18 (3)

Giải hệ phương trình (1) và (3) ta được

Z_A = 7; Z_B = 25.

⇒ Cấu hình electron:

A: 1s²2s²2p³ (chu kỳ 2, nhóm VA).

B: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶3d⁵4s² (chu kỳ 4, nhóm VIIB).

Loại vì A, B không cùng nhóm.

Vậy cấu hình của A là 1s²2s²2p⁶3s²

Ta có cấu hình của Zn là Zn [Ar] 3d¹⁰4s² hay 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶3d¹⁰4s²

Z_Zn = 30

Vậy X ở ô thứ 30 (do Z_Zn = 30); chu kì 4 (do có 4 lớp electron); nhóm IIA (do 2 electron hóa trị, nguyên tố s).

Năm 1869, nhà hóa học đã công bố bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học là Mendeleev.

Cấu hình e của nguyên tử là: 1s²2s²2p³

Nguyên tử thuộc nguyên tố p

vì là những nguyên tố mà nguyên tử có số electron cuối cùng được điền vào phân lớp p.

X và Y đứng kế tiếp nhau trong cùng một chu kì nên số proton của chúng chỉ khác nhau 1 đơn vị.

Giả sử Z_X < Z_Y, ta có Z_Y = Z_X + 1 (1)

Theo bài ta có tổng số điện tích hạt nhân của X và Y là 25 nên:

Z_X + Z_Y = 25 (2)

Giải hệ phương trình (1) và (2) ta có:

Z_X = 12 và Z_Y = 13.

Cấu hình electron của X (Z = 12) là: 1s²2s²2p⁶3s²;

X ở ô thứ 12 (do Z = 12); chu kì 3 (do có 3 lớp electron); nhóm IIA (do nguyên tố s, 2 electron lớp ngoài cùng).