Đề kiểm tra 15 phút Hóa 10 Chương 2

Cấu hình electron của magnesium là 1s²2s²2p⁶3s². Vậy magnesium thuộc nhóm IIA.

Hóa trị cao nhất của magnesium là II. Công thức hydroxide của magnesium là Mg(OH)₂. 

Gọi các hạt proton, neutron và electron trong M lần lượt là p, n và e.

Tổng số các loại hạt proton, neutron và electron của M²⁺ là 90

p + n + e - 2 = 90 hay 2p + n = 92 (1)

Tổng số hạt mang điện gấp nhiều hơn số hạt không mang điện là 22

(p + e – 2) – n = 22 hay 2p – n = 24 (2)

Giải hệ phương trình (1), (2) ta có p = e = 29, n = 34

Cấu hình electron của Cu là:

1s²2s²2p⁶3s²3p⁶3d¹⁰4s¹

Vậy Cu ở ô 29 (Z = 29), chu kì 4 (do có 4 lớp electron), nhóm IB (1 electron hóa trị, nguyên tố d).

Hạt nhân nguyên tử không chứa electron.

Nguyên tố chlorine (Cl) ở ô 17, chu kì 3, nhóm VIIA.

Suy ra:

Số hiệu nguyên tử Z = 15 = Số electron = Số proton.

Số lớp electron = Số thứ tự chu kì = 3.

Số electron lớp ngoài cùng = Số thứ tự nhóm A = 5.

⇒ Cấu hình electron của nguyên tử P: 1s²2s²2p⁶3s²3p³

P là nguyên tố phi kim.

- Ca và Mg là hai nguyên tố hóa học cùng thuộc nhóm IIA nên có tính chất hóa học tương tự nhau.

- Các cặp còn lại gồm các nguyên tố thuộc hai nhóm khác nhau nên tính chất hóa học khác nhau.

Chu kì là dãy các nguyên tố mà nguyên tử của chúng có cùng số lớp electron, được xếp theo chiều điện tích hạt nhân tăng dần.

Trong một nhóm, đi theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân, tính phi kim giảm dần, tính kim loại tăng dần.

 Ta có A có Z = 8, cấu hình electron: 1s²2s²2p⁴.

X thuộc nhóm VIA do nguyên tố p, 6 electron hóa trị.

Y ở chu kì 3, nhóm IA trong bảng tuần hoàn ⇒ Y là kim loại mạnh.

R thuộc chu kỳ 3 → nguyên tử có 3 lớp electron.

R thuộc nhóm IVA → nguyên tử có 4 electron lớp ngoài cùng.

Cấu hình electron nguyên tử R là: 1s²2s²2p⁶3s²3p²

Vậy số hiệu nguyên tử R là 14.

Trong một nhóm A (trừ nhóm VIIIA), theo chiều tăng của điện tích hạt nhân nguyên tử, bán nguyên tử tăng dần, độ âm điện giảm dần.

 Số thứ tự ô nguyên tố trong bảng hệ thống tuần hoàn bằng số hiệu nguyên tử.

 Từ cấu hình electron của các nguyên tố X, Y, Z ta có:

X thuộc ô số 11, chu kì 3, nhóm IA.

Y thuộc ô số 12, chu kì 3, nhóm IIA.

Z thuộc ô số 13, chu kì 3, nhóm IIIA.

Các nguyên tố thuộc cùng một chu kì thì tính khử giảm dần theo chiều tăng của điện tích hạt nhân: Z; Y; X.

Nguyên tố X ở chu kì 3 ⇒ Có 3 lớp electron.

Nguyên tố X thuộc nhóm IIIA ⇒ Lớp ngoài cùng có 3 electron.

⇒ 1s²2s²2p⁶3s²3p¹

Độ âm điện là đại lượng đặc trưng cho khả năng hút electron khi hình thành liên kết hóa học.

Độ âm điện của các nguyên tố trong bảng hệ thống tuần hoàn biến đổi tương tự giống tính phi kim.

Trong cùng một chu kì 2, theo chiều tăng dần về điện tích hạt nhân, ta có chiều tăng dần độ âm điện là: Li < C < N < F (1)

Trong cùng một nhóm IA, theo chiều tăng dần về điện tích hạt nhân, ta có chiều tăng dần độ âm điện là: Na < Li (2)

=> Từ (1) và (2) ta có dãy sắp xếp theo chiều tăng dần độ âm điện:

Na < Li < C < N < F

Trong một chu kì, theo chiều tăng dần điện tích hạt nhân: bán kính nguyên tử giảm dần, độ âm điện tăng dần, tính phi kim của các nguyên tố tăng dần, tính acid của hydroxide tương ứng tăng dần.

Trong một nhóm, theo chiều tăng dần điện tích hạt nhân: bán kính nguyên tử tăng dần, độ âm điện giảm dần, tính phi kim của các nguyên tố giảm dần.

Như vậy:

- Bán kính nguyên tử: X > Y, Z > T, Y > Z ⇒ Bán kính nguyên tử: X > Y > Z > T

- Tính phi kim: Y > Z

- Hydroxide tương ứng của T có tính acid mạnh hơn hydroxide tương ứng của Z.

- Độ âm điện: X < Y.

Trong một nhóm, theo chiều tăng dần điện tích hạt nhân: bán kính nguyên tử tăng dần, độ âm điện giảm dần, tính phi kim của các nguyên tố giảm dần.

Bán kính nguyên tử Y > Z ⇒ Bán kính nguyên tử: X > Y > Z > T.

Vì pX + pY = 23 nên X và Y là những nguyên tố thuộc chu kì nhỏ.

Ta có: X và Y là 2 nguyên tố thuộc 2 nhóm kế tiếp ⇒ Số proton của X và Y hơn kém nhau 1 hoặc 7 hoặc 9.

Ta xét từng trường hợp:

• Nếu pX - pY = 1 ⇒ pX = 12 (Mg), pY = 11 (Na)

Ở trạng thái đơn chất hai nguyên tố này không phản ứng với nhau (loại).

• Nếu pX - pY = 7 ⇒ pX = 15 (P), pY = 8 (O)

Ở trạng thái đơn chất hai nguyên tố này phản ứng được với nhau (nhận).

• Nếu pX - pY = 9 ⇒ pX = 16 (S), pY = 7 (N)

Ở trạng thái đơn chất hai nguyên tố này không phản ứng với nhau (loại).

Vậy X là P (phosphorus)

Trong cùng một chu kì theo chiều tăng của điện tích hạt nhân tính base giảm dần

Al(OH)₃ < Mg(OH)₂ < NaOH (1)

Trong cùng một nhóm theo chiều tăng của điện tích hạt nhân tính base tăng dần

NaOH < KOH (2)

Như vậy từ (1) và ) ta có tính base Al(OH)₃ < Mg(OH)₂ < NaOH < KOH.

Theo đề bài X, Y thuộc cùng 1nhoms và ở 2 chu kì liên tiếp và Zx < Zy

Nên ta có: Zy - Zx = 18 (1)

Tổng số hạt điện tích hạt nhân là 58: Zx + Zy = 58 (2)

Từ (1) và (2) ta có hệ phương trình:

Vậy 2 nguyên tố đó là: Ca (Z = 20) và Sr (Z = 38).