Đề kiểm tra 15 phút Hóa 10 Chương 3 Liên kết hóa học

Trong phân tử phosphorus trichloride gồm 2 nguyên tố: P và Cl

- Nguyên tử Cl có 7 electron ở lớp ngoài cùng 3 nguyên tử Cl, mỗi nguyên tử góp chung 1 electron độc thân để hình thành 3 liên kết cộng hóa trị với P.

- Nguyên tử P có 5 electron ở lớp ngoài cùng Góp chung 3 electron độc thân để hình thành 3 liên kết cộng hóa trị

Khi đó, quanh P và Cl đều có 8 electron như khí hiếm argon.

- Cấu hình electron nguyên tử nitrogen (Z = 7) theo ô orbital là: 

Mỗi nguyên tử sử dụng 3AO 2p, mỗi AO chứa 1 electron độc thân để tham gia xen phủ tạo thành 3 liên kết.

Số orbital của cả hai nguyên tử N tham gia xen phủ tạo liên kết trong phân tử N₂ là 6.

Lực hút tĩnh điện giữa các ion mang điện trái dấu trong phân tử (hay tinh thể) tạo ra liên kết ion.

Liên kết ion thường được hình thành giữa kim loại điển hình và phi kim điển hình. Các hợp chất tạo nên từ các ion được gọi là những hợp chất ion.

K (Z = 19) có cấu hình electron: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s¹ → có 1 electron lớp ngoài cùng.

Khí hiếm gần nhất là: Ar: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶

Do đó, K có xu hướng nhường 1 electron lớp ngoài cùng để trở thành ion mang điện tích dương.

K → K⁺ + 1e

Nguyên tử Y có 15 proton ⇒ Z_Y= số proton = 15

Cấu hình electron của Y: 1s²2s²2p⁶3s²3p³

⇒ có 5 electron lớp ngoài cùng, xu hướng nhận thêm 3 electron để đạt được cấu hình electron của khí hiếm gần nhất là Ar.

Do đó ion được tạo thành từ Y có cấu hình electron là: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶

Năng lượng liên kết càng thấp, liên kết càng kém bền và càng dễ bị phá vỡ. 

Khi đun nóng, HI bị phân hủy (thành H₂ và I₂) ở nhiệt độ thấp hơn so với HBr (thành H₂ và Br₂).

X (Z = 20): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s² → X thuộc chu kì 4 nhóm IIA → X có xu hướng nhường 2e → có hóa trị II I trong khi tham gia liên kết, X là kim loại điển hình

Y có số p = số e = 9

Y (Z = 9): 1s²2s²2p⁵ → Y thuộc chu kì 2 nhóm VIIA→ Y có xu hướng nhận 1e → thường có hóa trị I trong khi tham gia liên kết, Y là phi kim điển hình.

→ Công thức phân tử XY₂: Có liên kết ion trong phân tử

X có 11 electron p cấu hình của X: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵ (Cl)

Y có 5 electron s cấu hình của Y: 1s²2s²2p⁶3s¹ (Na)

X là phi kim điển hình; Y là kim loại điển hình. Vậy liên kết hình thành giữa X và Y là liên kết ion.

Oxygen (Z = 8) có cấu hình electron: 1s²2s²2p⁴

⇒ là phi kim với 6 electron lớp ngoài cùng

⇒ có xu hướng nhận 2 electron để đạt được cấu hình electron bền vững.

Magnesium (Z = 12) có cấu hình electron: 1s²2s²2p⁶3s²

⇒ là kim loại với 2 electron lớp ngoài cùng

⇒ có xu hướng nhường 2 electron để đạt được cấu hình electron bền vững.

Công thức của hợp chất ion được tạo thành từ 2 ion đã cho có dạng: Fe_x(SO₄)_y

Tổng điện tích của các ion trong hợp chất bằng 0 nên ta có:

3x + (-2)y = 0

⇒ 3x = 2y ⇒  x:y =2:3

⇒ Lấy x = 2; y = 3

Vậy công thức là: Fe₂(SO₄)₃

Các chất tạo được liên kết hydrogen là: H₂O, NH₃, C₂H₅OH

- H₂O: Phân tử nước có hai nguyên tử H liên kết với nguyên tử O (có độ âm điện lớn) nên mỗi nguyên tử H trong phân tử nước này có thể tạo liên kết hydrogen với nguyên tử O trong phân tử nước khác. Bên cạnh đó, nguyên tử O còn 2 cặp electron chưa liên kết nên có thể tạo 2 liên kết hydrogen với nguyên tử H trong 2 phân tử nước khác.

- NH₃: Nguyên tử N có độ âm điện lớn làm cho liên kết N-H phân cực mạnh, trong phân tử NH₃ nguyên tử N còn cặp electron chưa liên kết nên có thể tạo liên kết hydrogen giữa các phân tử NH₃ với nhau.

- C₂H₅OH: Nguyên tử H gắn với nguyên tử O có độ âm điện cao nên H đó linh động, có thể tham gia tạo liên kết với O trong phân tử C₂H₅OH khác.

- CH₄: có độ âm điện nhỏ nên liên kết C-H phân cực yếu, nguyên tử C không còn cặp electron chưa liên kết nên không có khả năng tạo liên kết hydrogen giữa các phân tử CH₄ với nhau

- PF₃ không tạo được liên kết hydrogen vì không có nguyên tử H linh động.

N (Z = 7): 1s²2s²2p³ có 5 electron lớp ngoài cùng ⇒ mỗi nguyên tử N góp 3 electron để đạt cấu hình electron lớp ngoài cùng bền vững của khí hiếm gần nhất là Ne. 

Tương tác van der Waals xuất hiện là do sự hình thành các lưỡng cực tạm thời cũng như các lưỡng cực cảm ứng. Các lưỡng cực tạm thời xuất hiện là do sự chuyển động củacác electron trong phân tử.

Dầu hoả (thành phần chính là hydrocarbon) không tan trong nước do nước là phân tử phân cực và dầu là không/ ít phân cực. 

Liên kết đôi gồm một liên kết σ và một liên kết π; liên kết ba gồm 1 liên kết σ và hai liên kết π.

Trong phân tử C₂H₄, có 4 liên đơn kết C – H và 1 liên kết đôi C = C. Vì thế, số liên kết σ và π có trong phân tử C₂H₄ lần lượt là 5 và 1.

Liên kết ion thường tạo thành giữa một nguyên tử kim loại mạnh (dễ nhường electron tạo ion dương) và một nguyên tử phi kim mạnh (dễ nhận electron để tạo ion âm).

→ Các chất trong dãy đều có liên kết ion là: CaO, KCl.

Cấu hình electron của Ar: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶

Nguyên tử Y có xu hướng nhận 3 electron để đạt được lớp electron ngoài cùng bền vững của khí hiếm Ar nên cấu hình electron của Y là: 1s²2s²2p⁶3s²3p³

⇒ Z_Y = 15

⇒ Y là phosphorus.

Tính acid của một chất càng mạnh nếu chất đó càng dễ phân li thành ion H^+.

Giữa các phân tử HF hay giữa phân tử HF và H₂O có liên kết hydrogen, các liên kết này sẽ làm cho nguyên tử H bị giữ chặt hơn, khó tách ion H⁺ hơn so với HCl.

Vậy HF có tính acid yếu hơn rất nhiều so với HCl.

Tương tác Van der Waals tăng khi khối lượng phân tử tăng, kích thước phân tử tăng.