Đề kiểm tra 15 phút Hóa 10 Chương 3 Liên kết hóa học

Do trong các phân tử HF có liên kết hydrogen làm giảm tính acid của HF nên HF là acid yếu. Sơ đồ liên kết hydrogen giữa các phân tử hydrogen fluoride: ...F-H...F-H…

Theo quy tắc octet (bát tử): Trong quá trình hình thành liên kết hóa học, nguyên tử các nguyên tố nhóm A có xu hướng tạo thành lớp vỏ ngoài cùng có 8 electron tương ứng với khí hiếm gần nhất (hoặc 2 electron với khí hiếm helium).

Ta có:

Na → Na⁺ + 1e

F + 1e → F^-

Cation Na⁺ và anion F^- trái dấu hút nhau bằng lực hút tĩnh điện tạo thành phân tử NaF.

Liên kết hydrogen là một loại liên kết yếu, được hình thành giữa nguyên tử H (đã liên kết với một nguyên tử có độ âm điện lớn, thường là F, O, N) với một nguyên tử khác có độ âm điện lớn (thường là F, O, N) còn cặp electron hóa trị chưa tham gia liên kết.

Liên kết cộng hóa trị không phân cực thường là liên kết giữa hai phi kim giống nhau.

Các electron hóa trị là các electron thuộc lớp ngoài cùng và phân lớp sát lớp ngoài cùng tham gia vào quá trình tạo thành liên kết.

Giai đoạn 1: Na → Na⁺ + 1e

Cấu hình [Ne]3s¹  [Ne]

                                   S + 2e → S^2-

Cấu hình electron: [Ne]3s²3p⁴ [Ar]

Giai đoạn 2: Cation Na⁺ và anion S^2- hút nhau bằng lực hút tĩnh điện tạo liên kết ion

2Na⁺ + S^2- → Na₂S

Phản ứng tạo thành sodium sulfide là 2Na + S Na₂S

Hợp chất mà phân tử chứa liên kết ion là: MgO, K₂SO₄. 

(K–F) = |3,98 – 0,98| = 3 ⇒ KF chứa liên kết ion.

(O–H) = |3,44 – 2,20| = 1,24 ⇒ H₂O chứa liên kết cộng hóa trị phân cực.

(O–O) = |3,44 – 3,44| = 0 ⇒ O₂ chứa liên kết cộng hóa trị không phân cực.

(C–H) = |2,55 – 2,20| = 0,35 ⇒ CH₄ chứa liên kết cộng hóa trị không phân cực.

Nguyên tử H có 1 electron ở lớp ngoài cùng, mỗi nguyên tử H có xu hướng góp chung 1 electron để tạo thành phân tử H₂. Công thức cấu tạo: H – H.

Nguyên tử O có 6 electron ở lớp ngoài cùng, mỗi nguyên tử O có xu hướng góp chung 2 electron để tạo thành phân tử O₂. Công thức cấu tạo: O = O.

Nguyên tử N có 5 electron ở lớp ngoài cùng, mỗi nguyên tử N có xu hướng góp chung 3 electron để tạo thành phân tử N₂. Công thức cấu tạo: N ≡ N.

Nguyên tử F có 7 electron ở lớp ngoài cùng, mỗi nguyên tử F có xu hướng góp chung 1 electron để tạo thành phân tử F₂. Công thức cấu tạo: F – F.

Số lượng cặp electron dùng chung trong các phân tử H₂, O₂, N₂, F₂ lần lượt là: 1, 2, 3, 1

Liên kết hydrogen được hình thành giữa nguyên tử H (đã liên kết với một nguyên tử có độ âm điện lớn) với một nguyên tử khác (có độ âm điện lớn còn cặp electron hóa trị chưa tham gia liên kết).

Phân tử H₂O được hình thành bởi 2 ion H⁺ và 1 ion O^2-.

Nguyên tử nguyên tố hydrogen cho đi 1 electron tạo thành H⁺ để đạt cấu hình electron bền vững của khí hiếm

Nguyên tử nguyên tố oxygen nhận 2 electron tạo thành O^2- để đạt cấu hình electron bền vững của khí hiếm Ne

Xét độ chênh lệch độ âm điện của các nguyên tố trong phân tử. Các nguyên tử nào có độ chênh lệch độ âm điện càng lớn thì phân tử càng phân cực.

Độ phân cực của các phân tử:

F₂O = 3,98 - 3,44 = 0,54

H₂O = 3,44 - 2,2 = 1,24

Cl₂O = 3,44 - 3,16 = 0,18

N₂O = 3,44 - 3,04 = 0,4

Sự phân cực: Cl₂O < N₂O < F₂O < H₂O

 Ta có:

0,4 < = 3,44 - 2,55 = 0,89 < 1,7

  H₂O là hợp chất cộng hóa trị phân cực. 

Ne (Z = 10): 1s²2s²2p⁶

Fluorine (Z =9): 1s²2s²2p⁵ có 7 electron lớp ngoài cùng. Xu hướng nhận thêm 1 electron để đạt được cấu hình electron bền vững của khí hiếm gần nhất là Ne: 1s²s²2p⁶

Sulfur (Z = 15): 1s²2s²2p⁶3s²3p³ có 5 electron lớp ngoài cùng. Xu hướng nhận thêm 3 electron để đạt được cấu hình electron bền vững của khí hiếm gần nhất là Ar: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶

Hydrogen (Z = 1): 1s¹ có 1 electron lớp ngoài cùng. Xu hướng nhận thêm 1 electron để đạt được cấu hình electron bền vững của khí hiếm gần nhất là He: 1s²

Chlorine (Z=17): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵ có 7 electron lớp ngoài cùng. Xu hướng nhận thêm 1 electron để đạt được cấu hình electron bền vững của khí hiếm gần nhất là Ar: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶

Vậy nguyên tử nguyên tố Fluorine có xu hướng đạt cấu hình electron bền vững của khí hiếm neon khi tham gia hình thành liên kết hóa học.

Liên kết ba gồm một liên kết σ và hai liên kết π

Liên kết cộng hóa trị là liên kết giữa hai nguyên tử bằng một hay nhiều cặp electron dùng chung.

Ví dụ: Liên kết cộng hóa trị giữa hai nguyên tử F trong phân tử Flourine (F₂).

Liên kết hydrogen là một loại liên kết yếu, được hình thành giữa nguyên tử H (đã liên kết với một nguyên tử có độ âm điện lớn, thường là F, O, N) với một nguyên tử khác có độ âm điện lớn (thường là F, O, N) còn cặp electron hóa trị chưa tham gia liên kết.

Liên kết hydrogen thường được biểu diễn bằng dấu ba chấm (…).

 Liên kết ion trong hợp chất KF được tạo bởi lực hút tĩnh điện giữa cation K⁺ và anion F^-.