Khái niệm biến chủng virus - Cách thức hình thành biến chủng
Khái niệm biến chủng virus - Cách thức hình thành biến chủng được sưu tầm và tổng hợp lí thuyết trong chương trình giảng dạy môn Sinh học lớp 10 để chuẩn bị cho bài học trong thời gian tới
Bài: Khái niệm biến chủng virus - Cách thức hình thành biến chủng
1. Virus có khả năng biến đổi không?
Virus không có cấu tạo tế bào, nên chúng dễ dàng biến đổi để tạo ra các biến thể mới.
2. Các biến chủng của virus được hình thành bằng cách nào?
Bộ gene của virus bị đột biến và thay đổi so với bộ gene ban đầu, tạo ra các biến thể mới. Quần thể virus có kích thước lớn, khả năng nhân lên nhanh, lây nhiễm rộng, nên xác suất đột biến rất cao và tạo ra rất nhiều biến thể.
3. Những loại virus nào dễ dàng tạo biến thể?
Virus có các điều kiện sau đây sẽ tạo ra nhiều biến thể mới, đó là:
-
Có khả năng lây nhiễm nhanh
-
Virus ARN có tỉ lệ đột biến rất cao, và không có khả năng tự sửa chữa như virus DNA.
Ví dụ: SARS-CoV2 có vật chất di truyền là RNA, hiện nay, người ta đã phát hiện khoảng 28.000 đột biến gen và 5 loại biến thể phổ biến.
Một số đột biến có thể gây ảnh hưởng đến đặc tính sinh học của virus như làm tăng khả năng lây nhiễm, tăng khả năng xâm nhập và tế bào vật chủ, do đó virus có thể lẩn tránh hệ miễn dịch.
4. Bài tập vận dụng
Câu 1. Phát biểu nào sau đây không phải là lý do giải thích tại sao virus dễ dàng tạo ra biến thể?
A. Có khả năng lây nhiễm nhanh.
B. Tỉ lệ đột biến rất cao do vật chất di truyền đơn giản.
C. Không có khả năng tự sửa chữa đột biến.
D. Không có khả năng tự tổng hợp protein.
Lời giải
Virus có các điều kiện sau đây sẽ tạo ra nhiều biến thể mới, đó là:
Có khả năng lây nhiễm nhanh
Virus ARN có tỉ lệ đột biến rất cao, và không có khả năng tự sửa chữa như virus DNA.
Đáp án cần chọn là: D
Câu 2. Tại sao các biến thể mới của virus nhiễm vào cơ thể thường rất nguy hiểm?
A. Vì các biến thể có khả năng nhân đôi, lây truyền nhanh hơn trong cơ thể vật chủ, làm cho vật chủ nhiễm bệnh nặng hơn.
B. Vì biến thể mới có khả năng ức chế miễn dịch của cơ thể, nên cơ thể không sản xuất được kháng thể mới.
C. Vì cơ thể chưa sẵn sàng đáp ứng miễn dịch và vaccine hiện tại sẽ không còn tác dụng đối với các biến thể mới.
D. Vì cơ thể đang tập trung tổng hợp kháng thể diệt biến thể cũ, thiếu nguyên liệu để tổng hợp kháng thể mới.
Lời giải
Đáp án cần chọn là: C
Câu 3. Vì sao các virus RNA có nhiều biến thể hơn so với các virus DNA?
A. Virus RNA không có khả năng tự sửa chữa như ở virus DNA, nên tỉ lệ đột biến cao hơn.
B. Virus RNA chứa hệ gene nhỏ nên dễ xảy ra đột biến hơn virus DNA.
C. Virus RNA có khả năng biến đổi hình thái dễ dàng hơn do chúng có lớp vỏ ngoài.
D. Virus RNA có thể điều khiển hệ gene của vật chủ để làm biến đổi gai glycoprotein.
Lời giải
Virus ARN có tỉ lệ đột biến rất cao, và không có khả năng tự sửa chữa như virus DNA nên các virus RNA có nhiều biến thể hơn so với các virus DNA.
Đáp án cần chọn là: A
