Khái niệm nguyên phân - Các giai đoạn và vai trò của nguyên phân
Khái niệm nguyên phân - Các giai đoạn và vai trò của nguyên phân được sưu tầm và tổng hợp lí thuyết trong chương trình giảng dạy môn Sinh học lớp 10 để chuẩn bị cho bài học trong thời gian tới.
Bài: Khái niệm nguyên phân - Các giai đoạn và vai trò của nguyên phân
1. Nguyên phân là gì?
Nguyên phân là hình thức phân bào nguyên nhiễm, tế bào con được tạo thành có số lượng nhiễm sắc thể giữ nguyên so với tế bào ban đầu.
Nguyên phân là hình thức phân chia tế bào ở sinh vật nhân thực.
2. Nguyên phân xảy ra ở những loại tế bào nào?
Các tế bào sinh dưỡng và tế bào sinh dục sơ khai đều xảy ra quá trình nguyên phân.
3. Nguyên phân được chia thành mấy giai đoạn?
Quá trình nguyên phân được chia thành 2 giai đoạn: phân chia nhân và phân chia tế bào chất.
Phân chia nhân là quá trình phân chia vật chất di truyền (DNA và NST) đều cho hai tế bào con. Phân chia nhân được chia thành 4 kì nối tiếp nhau: kì đầu, kì giữa, kì sau và kì cuối.
4. Phân chia tế bào chất diễn ra như thế nào?
Đối với tế bào thực vật và tế bào động vật, sự phân chia tế bào chất có phần khác biệt.
Với tế bào thực vật, vách ngăn xuất hiện ở mặt phẳng xích đạo chia tế bào thành 2 tế bào con. Còn ở thế bào động vật, eo thắt được hình thành để chia tế bào.
5. Ý nghĩa của quá trình nguyên phân là gì?
-
Nguyên phân giúp duy trì ổn định vật chất di truyền qua các thế hệ tế bào.
-
Ở sinh vật đơn bào và loài sinh sản vô tính, nguyên phân là hình thức sinh sản tạo ra cá thể mới.
-
Ở cơ thể đa bào, nguyên phân làm tăng số lượng tế bào, thay thế tế bào già, bị tổn thương, giúp cơ thể lớn lên và tái sinh các bộ phận cơ thể.
6. Bài tập vận dụng
Câu 1. Sự phân chia tế bào chất sau khi kết thúc phân chia nhân ở tế bào thực vật bắt đầu là sự hình thành
A. eo thắt.
B. vách ngăn.
C. thành tế bào.
D. thoi phân bào.
Lời giải
Với tế bào thực vật, vách ngăn xuất hiện ở mặt phẳng xích đạo chia tế bào thành 2 tế bào con. Còn ở thế bào động vật, eo thắt được hình thành để chia tế bào.
Đáp án cần chọn là: B
Câu 2. Phát biểu nào sau đây là sai khi nói về các sự kiện trong quá trình phân chia nhân?
A. Kì sau là giai đoạn ngắn nhất trong 4 kì của nguyên phân.
B. Thoi phân bào hình thành ở kì đầu của nguyên phân.
C. Nhiễm sắc thể đơn xuất hiện ở kì cuối của nguyên phân.
D. Các nhiễm sắc thể kép xếp thành 1 hàng ở mặt phẳng xích đạo ở kì giữa.
Lời giải
Tại kì sau, mỗi NST kép tách nhau tại tâm động thành 2 NST đơn và phân chia về hai cực tế bào. Vì vậy NST đơn xuất hiện từ kì sau của nguyên phân.
Đáp án cần chọn là: C
Câu 3. Một tế bào sinh dưỡng của một loài thực vật có bộ nhiễm sắc thể kí hiệu là 2n đang tiến hành nguyên phân. Theo em, số lượng tâm động trong tế bào này khi ở kì sau là
A. 2n
B. 4n
C. n
D. 3n
Lời giải
Đáp án cần chọn là: B
