Lý thuyết Lịch sử lớp 9 bài 32: Xây dựng đất nước, đấu tranh bảo vệ tổ quốc (1976 - 1985)

Lý thuyết Lịch sử lớp 9 bài 32: Xây dựng đất nước, đấu tranh bảo vệ tổ quốc (1976 - 1985) được VnDoc sưu tầm và đăng tải, tổng hợp các câu hỏi lí thuyết trong chương trình giảng dạy môn Lịch sử lớp 9. Mời quý thầy cô cùng các bạn tham khảo tài liệu dưới đây

A. Lý thuyết Lịch sử 9 bài 32

I. Việt Nam trong 10 năm đi lên chủ nghĩa xã hội (1976-1985)

1. Thực hiện kế hoạch Nhà nước 5 năm (1976 - 1980)

Sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước và hoàn thành thống nhất đất nước về mặt nhà nước, cách mạng nước ta chuyển sang giai đoạn mới: giai đoạn đất nước độc lập, thống nhất, đi lên chủ nghĩa xã hội.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV của Đảng họp tại Hà Nội tháng 12 - 1976 đã đề ra đường lối xây dựng chủ nghĩa xã hội trong phạm vi cả nước, quyết định phương hướng, nhiệm vụ, mục tiêu của kế hoạch Nhà nước 5 năm ( 1976 - 1980).

Trong 5 năm này, nước ta thực hiện những nhiệm vụ của cách mạng xã hội chủ nghĩa, vừa xây dựng đất nước vừa cải tạo quan hệ sản xuất nhằm hai mục tiêu cơ bản: xây dựng một bước cơ sở vật chất - kĩ thuật của chủ nghĩa xã hội, cải thiện một bước đời sống vật chất và văn hóa của nhân dân lao động.

Sau 5 năm, nhân dân ta đạt được những thành tựu rất quan trọng về mọi mặt.

- Các cơ sở nông nghiệp, công nghiệp, giao thông vận tải bị địch bắn phá. Về cơ bản đã được khôi phục xong và bước đầu phát triển. Diện tích gieo trồng tăng thêm gần 2 triệu hécta. Nhiều nhà máy được gấp rút xây dựng. Giao thông vận tải được khôi phục và xây dựng mới 1700 km đường sắt, 3800 km đường bộ. Tuyến đường sắt Thống nhất từ Hà Nội đi Thành phố Hồ Chí Minh sau 30 năm bị gián đoạn đã hoạt động trở lại.

- Cải tạo xã hội chủ nghĩa được đẩy mạnh trong các vùng mới giải phóng ở miền Nam: giai cấp tư sản mại bản bị xóa bỏ, đại bộ phận nông dân đi vào con đường làm ăn tập thể, thủ công nghiệp và thương nghiệp được sắp xếp và tổ chức lại.

- Xóa bỏ những biểu hiện của văn hóa phản động, xây dựng nền văn hóa mới cách mạng. Giáo dục ở các cấp mẫu giáo, phổ thông, đại học đều phát triển. Năm học 1979 -1980, tính chung số người đi học thuộc các đối tượng trong cả nước là 15 triệu, tăng hơn năm học 1976 -1977 là 2 triệu.

Tuy nhiên, nền kinh tế của ta sau 5 năm vẫn còn mất cân đối lớn, sản xuất phát triển chậm, thu nhập quốc dân và năng suất lao động thấp, đời sống nhân dân gặp nhiều khó khăn.

2. Thực hiện kế hoạch Nhà nước 5 năm (1981 - 1985)

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ V của Đảng họp tháng 3 - 1982 khẳng định tiếp tục đường lối xây dựng chủ nghĩa xã hội trong phạm vi cả nước do Đại hội IV đề ra, nhưng có sự điều chỉnh, bổ sung và cụ thể hóa cho từng chặng đường, từng giai đoạn để phù hợp với hoàn cảnh cụ thể. Đại hội V xác định thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta trải qua nhiều chặng, gồm chặng đường đầu tiên và những chặng đường tiếp sau. Đại hội quyết định phương hướng, nhiệm vụ, mục tiêu của kế hoạch Nhà nước 5 năm (1981 - 1985).

Trong 5 năm này, nước ta phát triển thêm một bước, sắp xếp lại cơ cấu và đẩy mạnh cải tạo xã hội chủ nghĩa nền kinh tế quốc dân nhằm cơ bản ổn định tình hình kinh tế - xã hội, đáp ứng những nhu cầu cấp bách và thiết yếu của đời sống nhân dân, giảm nhẹ những mặt cân đối nghiêm trọng nhất của nền kinh tế.

Sau 5 năm thực hiện kế hoạch Nhà nước, đất nước đã có những chuyển biến và tiến bộ đáng kể.

- Trong sản xuất nông nghiệp và công nghiệp, đã chặn được đà giảm sút của 5 năm trước (1976 -1980) và có bước phát triển: Năm 1981 -1985, sản xuất nông nghiệp tăng bình quân hàng năm 4,9% so với 1,9% của thời kì 1976 - 1980; sản xuất lương thực tăng bình quân hàng năm từ 13,4 triệu tấn trong thời kì 1976 - 1980, lên 17 triệu tấn, sản xuất công nghiệp tăng bình quân hàng năm 9,5% so với 0,6% của thời kì 1976 - 1980. Thu nhập quốc dân tăng bình quân hàng năm là 6,4% so với 0.4% của 5 năm trước.

- Về xây dựng cơ sở vật chất - kĩ thuật, đã hoàn thành hàng trăm công trình tương đối lớn, hàng nghìn công trình vừa và nhỏ. Dầu mỏ bắt đầu được khai thác, công trình thủy điện Hòa Bình, thủy điện Trị An được khẩn trương xây dựng, chuẩn bị đi vào hoạt động.

- Các hoạt động khoa học - kĩ thuật được triển khai, góp phần thúc đẩy sản xuất phát triển.

Tuy nhiên, những khó khăn yếu kém của 5 năm trước vẫn chưa được khắc phục, thậm chí có phần trầm trọng hơn, mục tiêu cơ bản là ổn định tình hình kinh tế, xã hội vẫn chưa thực hiện được.

II. Đấu tranh bảo vệ tổ quốc (1975-1979)

Do có âm mưu từ trước, ngay sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mĩ, cứu nước, tập đoàn Pôn Pốt ở Cam-pu-chia đã quay súng bắn vào nhân dân ta.

1. Đấu tranh bảo vệ biên giới Tây - Nam

Do có âm mưu từ trước, ngay sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mĩ, cứu nước, tập đoàn Pôn Pốt ở Cam-pu-chia đã quay súng bắn vào nhân dân ta. Chúng liên tiếp mở những cuộc hành quân khiêu khích dọc biên giới, lấn chiếm lãnh thổ nước ta.

Ngày 22 - 12 - 1978, tập đoàn Pôn Pốt huy động 19 sư đoàn bộ binh cùng với nhiều đơn vị pháo binh, xe tăng tiến đánh Tây Ninh, mở đầu cuộc chiến tranh xâm lấn biên giới Tây - Nam nước ta.

Thực hiện quyền tự vệ chính đáng, quân dân ta tổ chức cuộc phản công đánh đuổi quân Pôn Pốt. Cuộc chiến tranh biên giới Tây - Nam nhanh chóng chấm dứt. Toàn bộ quân xâm lược Pôn Pốt bị quét khỏi nước ta, hòa bình được lập lại trên toàn tuyến biên giới Tây - Nam.

2. Đấu tranh bảo vệ biên giới phía Bắc

Trung Quốc là nước láng giềng thân thiết của Việt Nam. Trong quá trình đấu tranh cách mạng, nhân dân hai nước đã từng gắn bó mật thiết, đoàn kết giúp đỡ nhau.

Nhưng từ năm 1978, Trung Quốc đã có những hành động làm tổn hại đến tình cảm giữa nhân dân hai nước như cho quân khiêu khích quân sự dọc biên giới, cắt viện trợ, rút chuyên gia. Nghiêm trọng hơn, sáng 17 - 2 - 1979, Trung Quốc cho quân đội với lực lượng 32 sư đoàn mở cuộc tiến công nước ta dọc biên giới từ Móng Cái (Quảng Ninh) đến Phong Thổ (Lai Châu).

Để bảo vệ lãnh thổ Tổ quốc, quân dân ta, trực tiếp là quân dân sáu tỉnh biên giới phía Bắc, đã đứng lên chiến đấu. Cuộc chiến đấu ngoan cường vì độc lập tự do của nhân dân ta, cùng với sự phản đối mạnh mẽ của dư luận trong nước và thế giới, đã buộc Trung Quốc phải rút quân khỏi nước ta từ ngày 5 - 3 - 1979, đến ngày 18 - 3 -1979 thì rút hết quân.

B. Trắc nghiệm Lịch sử 9 bài 32

Câu 1. Sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước và hoàn thành thống nhất đất nước về mặt nhà nước cách mạng nước ta chuyển sang giai đoạn mới, đó là:

A. Đất nước độc lập, thống nhất, đi lên chủ nghĩa xã hội.

B. Miền Bắc tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất của chủ nghĩa xã hội.

C. Miền Bắc xây dựng chủ nghĩa xã hội, miền Nam khắc phục hậu quả chiến tranh.

D. Thống nhất đất nước về mặt nhà nước.

Đáp án: C

Câu 2. Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IV (12/1976) đã đề ra đường lối gì?

A. Hoàn thành thống nhất đất nước về mặt nhà nước.

B. Xây dựng CNXH trong phạm vi cả nước.

C. Cải tạo quan hệ sản xuất.

D. Xây dựng bước đầu cơ sở vật chất của CNXH.

Đáp án: B

Giải thích: Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IV (12/1976) đã đề ra đường lối xây dựng CNXH trong phạm vi cả nước, quyết định phương hướng , nhiệm vụ, mục tiêu của Kế hoạch Nhà nước 5 năm (1976 – 1980).

Câu 3. Ý nào dưới đây không phải quyết định của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IV (12/1976)?

A. Đổi tên Đảng Lao động Việt Nam thành Đảng Cộng sản Việt Nam.

B. Đề ra đường lối xây dựng CNXH trong phạm vi cả nước.

C. Quyết định phương hướng , nhiệm vụ mục tiêu của Kế hoạch Nhà nước 5 năm (1976 – 1980).

D. Thực hiện đường lối đổi mới đất nước.

Đáp án: D

Giải thích: Đường lối đổi mới của Đảng đề ra đầu tiên tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI (12/1986) và được điều chỉnh, bổ sung, phát triển tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII (6/1991), lần thứ VIII (6/1996), lần thứ IX (4/2001).

Câu 4. Nhiệm vụ cơ bản của kế hoạch 5 năm (1976 – 1980) là gì?

A. Khôi phục và phát triển kinh tế.

B. Cải thiện và nâng cao đời sống nhân dân.

C. Vừa xây dựng đất nước vừa cải tạo quan hệ sản xuất.

D. Xây dựng nền văn hóa mới.

Đáp án: C

Giải thích: (SGK – trang 170)

Câu 5. Mục tiêu cơ bản của Kế hoạch Nhà nước 5 năm (1976 – 1980) là gì?

A. Xây dựng một bước cơ sở vật chất – kĩ thuật của chủ nghĩa xã hội, cải thiện một bước đời sống vật chất và văn hóa của nhân dân lao động.

B. Ổn định tình hình kinh tế - xã hội, đáp ứng những nhu cầu cấp thiết của đời sống nhân dân, giảm nhẹ sự mất cân đối của nền kinh tế.

C. Xây dựng bước đầu cơ sở vật chất và kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội, thực hiện một bước công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa và hoàn thành công cuộc cải tạo xã hội chủ nghĩa.

D. Đẩy lùi và kiểm soát lạm phát, ổn định phát triển và nâng cao hiệu quả nền sản xuất xã hội,

Đáp án: A

Giải thích: Trong Kế hoạch Nhà nước 5 năm (1976 – 1980) ta tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa, vừa xây dựng đất nước vừa cải tạo quan hệ sản xuất nhằm hai mục tiêu cơ bản: xây dựng một nước cơ sở vật chất – kĩ thuật của chủ nghĩa xã hội, cải thiện đời sống vật chất và văn hóa của nhân dân lao động.

Câu 6. Đại hội lần thứ mấy của Đảng đề ra phương hướng , nhiệm vụ mục tiêu của Kế hoạch Nhà nước 5 năm (1981 – 1985)?

A. Đại hội IV B. Đại hội V C. Đại hội VI D. Đại hội VII

Đáp án: B

Giải thích: Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ V của Đảng họp tháng 3 - 1982 đề ra phương hướng , nhiệm vụ mục tiêu của Kế hoạch Nhà nước 5 năm (1981 – 1985).

Câu 7. Tình hình nông nghiệp và công nghiệp nước ta trong Kế hoạch Nhà nước 5 năm (1981 – 1985) như thế nào?

A. Sản xuất nông nghiệp, công nghiệp giảm sút so với 5 năm trước (1976 – 1980).

B. Chặn được đà giảm sút của 5 năm trước (1976 – 1980), có bước phát triển.

C. Giữ nguyên mức sản xuất như 5 năm trước (1976 – 1980).

D. Sản xuất nông nghiệp, công nghiệp phát triển mạnh mẽ.

Đáp án: B

Giải thích: Trong Kế hoạch Nhà nước 5 năm (1981 – 1985) nông nghiệp và công nghiệp nước ta đã chặn được đà giảm sút của 5 năm trước (1976 – 1980), có bước phát triển. Sản xuất nông nghiệp tăng bình quân 4,9 %, sản xuất công nghiệp tăng bình quân 9,5%.

Câu 8. Trong giai đoạn 1981 – 1985, sản xuất công nghiệp tăng bình quân hàng năm là bao nhiêu?

A. 1,9% B. 4,9% C. 9,5 % D. 6,4%

Đáp án: C

Giải thích: (SGK – trang 172)

Câu 9. Sau đại thắng mùa xuân năm 1975, nhân dân ta phải đấu đầu trực tiếp với những lực lượng nào để bảo vệ lãnh thổ Tổ quốc?

A. Quân xâm lược Mĩ và Ngụy quyền Sài Gòn

B. Ngụy quyền Sài Gòn và cuộc tiến công biên giới phía Bắc của Trung Quốc.

C. Tập đoàn Pôn Pốt (Cam-pu-chia) và cuộc tiến công biên giới phía Bắc của Trung Quốc.

D. Ngụy quyền Sài Gòn và tập đoàn Pôn Pốt (Cam-pu-chia).

Đáp án: C

Giải thích: Sau đại thắng mùa xuân năm 1975, nhân dân ta phải đấu đầu trực tiếp với tập đoàn Pôn Pốt (Cam-pu-chia) và cuộc tiến công biên giới phía Bắc của Trung Quốc.

- Ngày 22 – 12 – 1978, tập đoàn Pôn-pốt tiến đánh Tây Ninh, mở đầu cuộc chiến tranh xâm lấn biên giới Tây Nam nước ta. Quân ta tổ chức phản công đánh đuổi quân Pôn Pốt, toàn bộ quân Pôn Pốt bị quét sạch khỏi nước ta, chiến tranh kết thúc, hòa bình được lập lại.

- Ngày 17 – 2 – 1979, Trung Quốc mở cuộc tấn công dọc biên giới nước ta từ Móng Cái (Quảng Ninh) đến Phong Thổ (Lai Châu). Quân dân ta đã đứng lên chiến đấu ngoan cường buộc Trung Quốc phải rút quân khỏi nước ta.

Câu 10. Năm 1975, Trung Quốc đã có những hành động gì làm tổn hại đến tình cảm giữa nhân dân hai nước?

A. Cho quân khiêu khích quân sự dọc biên giới.

B. Cắt viện trợ cho Việt Nam.

C. Rút chuyên gia về nước.

D. Cả 3 ý trên

Đáp án: D

Giải thích: (SGK – trang 173)

Với nội dung bài Xây dựng đất nước, đấu tranh bảo vệ tổ quốc (1976 - 1985) các bạn học sinh cùng quý thầy cô cần nắm vững kiến thức về tình hình Việt Nam trong mười năm đi lên CNXH, thực hiện các kế hoạch 5 năm lần thứ nhất, đấu tranh bảo vệ biên giới Tây - Nam, phía Bắc, ...

Trên đây các bạn đã xem Lý thuyết Lịch sử lớp 9 bài 32: Xây dựng đất nước, đấu tranh bảo vệ tổ quốc (1976 - 1985) chi tiết và cụ thể. Mời các bạn tham khảo thêm tài liệu: Giải bài tập Lịch sử 9, Giải Tập bản đồ Lịch Sử 9, Giải bài tập Lịch Sử 9 ngắn nhất, Giải Vở BT Lịch Sử 9, Tài liệu học tập lớp 9

Đánh giá bài viết
1 156
Lý thuyết Lịch sử 9 Xem thêm