Bộ đề thi học sinh giỏi GDCD 9 có đáp án chi tiết

Câu

Nội dung

Điểm

1

Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước. Đó là truyền thống quý báu của dân tộc ta. Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước.

(Trích báo cáo chính trị Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng, 1951, Văn kiện Đảng Toàn tập, Tập 12, NXB Chính trị Quốc gia 2001)

Thông tin trên nói về truyền thống nào của dân tộc Việt Nam? Nêu hiểu biết của em về truyền thống đó?

4.5

- Thông tin trên nói về truyền thống yêu nước của dân tộc Việt Nam

0,5

*Hiểu biết về truyền thống yêu nước

- Dân tộc Việt Nam có rất nhiều truyền thống, phong tục tập quán tốt đẹp như: đoàn kết, nhân nghĩa, yêu thương con người…yêu nước là một trong những truyền thống tiêu biểu của dân tộc Việt Nam

- Nêu khái niệm truyền thống

- Lòng yêu nước là tình yêu quê hương đất nước và tinh thần sẵn sàng đem hết khả năng của mình phục vụ lợi ích của Tổ quốc, lòng yêu nước bắt nguồn từ những tình cảm bình dị và gần gũi nhất

- Biểu hiện

+ Trước đây…

+ Ngày nay…

- Phê phán lên án những biểu hiện trái với lòng yêu nước như: bán nước cầu vinh, tiếp tay cho bọn phản động, sa vào các tệ nạn xã hội, vi phạm pháp luật…

- Ý nghĩa

+ Truyền thống yêu nước góp phần giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc Việt Nam

+ Tạo nên sức mạnh tinh thần cho mỗi cá nhân và toàn dân tộc phát triển

+ Yêu nước là nguồn cảm hứng cho các nhà thơ nhà văn tạo ra những áng văn thơ bất hủ

+ Làm cho con người yêu thương gia đình, cuộc sống, yêu quê hương hơn

- Liên hệ trách nhiệm bản thân

0,25

0,5

0,5

0,5

0,5

0,5

0,75

0,5

2

Tình huống: Hà 15 tuổi và đã tốt nghiệp lớp 9 nhưng vì sức học không tốt lắm nên Hà đã không đăng kí dự thi vào cấp 3 mà làm hồ sơ thi vào trường dạy nghề, tại trường Hà vừa học văn hóa và học nghề sửa chữa xe máy. Sau 3 năm Hà tốt nghiệp ra trường và có bằng nghề loại giỏi Hà về tự mở xưởng sữa chữa tại nhà, thuê người làm và vay vốn ngân hàng để mở rộng sản xuất. Có người nói rằng : “Hà đã thực hiện không đúng quyền lao động của công dân và Hà chưa đủ tuổi để thuê người làm”

a, Em có đồng ý với ý kiến trên không? Vì sao?

b , Có ý kiến cho rằng:”Trẻ em dưới 13 tuổi không phải tham gia một hình thức lao động nào”. Em có đồng ý với ý kiến trên không? Vì sao?

c, Liên hệ bản thân em trong việc thực hiện quyền và nghĩa vụ lao động?

5.5

a , Em không đồng ý với ý kiến trên bởi vì:

- Theo quy định của pháp luật thì công dân có quyền làm việc, lựa chọn nghề nghiệp, việc làm và nơi làm việc để đáp ứng nhu cầu của bản thân, gia đình và cống hiến cho xã hội.

- Vì vậy trong trường hợp này Hà đã thực hiện đúng quyền lao động của công dân đó là tự do lựa chọn đi học nghề mà không thi vào cấp 3 khi sức học của Hà không tốt. Đó là lựa chọn đúng và thực hiện đúng quyền lao động của mình.

- Trong tình huống trên có người nói “Hà chưa đủ tuổi để thuê người làm” là sai, em không đồng ý

- Bởi vì theo quy định của pháp luật thì người sử dụng lao động là người có năng lực hành vi dân sự đầy đủ và phải đủ từ 18 tuổi trở lên. Vì vậy trong tình huống này thì bạn Hà sau 3 năm học nghề thì Hà đã đủ 18 tuổi có bằng nghề thì Hà có quyền thuê người làm.

b, Không đồng ý với ý kiến trên bởi vì

- Lao động là hoạt động chủ yếu của con người, là nhân tố quyết định sự tồn tại phát triển của cá nhân, đất nước và nhân loại.

- Lao động có hai hình thức là lao động trí óc và lao động chân tay.Mặc dù trẻ em dưới 13 tuổi chưa có nghĩa vụ lao động , nhưng các em có thể lao động làm những công việc nhẹ nhàng, vừa sức phù hợp với lứa tuổi, sức khoẻ của bản thân

- Ví dụ: Giúp đỡ bố mẹ công việc nhà

Thực hiện nghĩa vụ học tập, lao động của người học sinh ở lớp, ở trường…

c, Liên hệ bản thân trong việc thực hiện quyền và nghĩa vụ lao động

- Thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ lao động

- Tuân thủ quy định của luật lao động

- Tích cực rèn luyện kĩ năng, ý thức kĩ luật lao động

- Tích cực giúp đỡ gia đình những công việc vừa sức

- Tích cực tham gia các hoạt động hướng nghiệp của nhà trường chọn hành trang định hướng nghề nghiệp cho bản thân trong tương lai.

0,5

0,5

0,5

0,5

0,5

0,5

0,5

0,5

0,5

1,0

3

Trong bức thư của đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ IX gửi thanh thiếu nhi của cả nước có đoạn” Đối với tuổi trẻ, thời cơ vận hội đang tạo điều kiện cho từng người học tập, cống hiến, trưởng thành. Khó khăn, thách thức là môi trường cho chúng ta rèn luyện ý chí, bản lĩnh để vươn lên khẳng định, hoàn thiện bản thân”

a,Từ ý kiến trên em hãy làm rõ trách nhiệm của thế hệ trẻ trong giai đoạn hiện nay?

b, Vì sao thanh niên cần phải sống có lí tưởng?

c, Em hiểu gì về câu nói:”Sống đẹp – sống có ích”

6,0

a, Trong thời kì hội nhập hiện nay tuổi trẻ Việt Nam đang đứng trước thời cơ, thách thức.

- Thời cơ: sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước, xu thế hội nhập, mở rộng giao lưu, sự phát triển của KHKT hiện nay; tuổi trẻ được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và nhân loại

Nền kinh tế hội nhập, được mở rộng giao lưu với các nước khác nên thanh niên có điều kiện để học hỏi nền văn hoá của nhân loại

Là điều kiện để thanh niên Việt Nam tiếp cận làm quen, tiến tới làm chủ trình độ KHKT cao của thế giới

- Thách thức: Trình độ ngoại ngữ còn non yếu, tệ nạn xã hội còn cám dỗ nhiều, sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt của nền kinh tế thị trường. Cơ sở vật chất nước ta còn thiếu thốn; nguy cơ mai một các giá trị truyền thống.

- Vì vậy trách nhiệm của thế hệ trẻ trong giai đoạn hiện nay là:

+ Xác định lí tưởng sống đúng đắn, chủ động vượt qua những khó khăn thử thách

+ Tận dụng thời cơ khi đất nước và xã hội đang tạo cho chúng ta đặc biệt là thanh thiếu niên

+ Ra sức học tập rèn luyện tu dưỡng đạo đức lối sống để phát triển một cách toàn diện(đức, trí, thể, mĩ)

+ Sống lành mạnh có ý thức rèn luyện kĩ năng, rèn luyện sức khoẻ, phát triển năng lực tránh xa các tệ nạn xã hội

+ Tích cực tham gia các hoạt động chính trị xã hội, tham gia sản xuất xây dựng đất nước Việt Nam giàu và đẹp

-Liên hệ trách nhiệm bản thân.

b, - Thanh niên cần sống có lí tưởng vì thanh niên là những chủ nhân tương lai của đất nước là lực lượng xung kích chủ chốt trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc

- Thanh niên là lực lượng trẻ, khoẻ, đông đảo có trình độ là lứa tuổi có nhiều ước mơ cao đẹp

- Người sống có lí tưởng cao đẹp sẽ được mọi người yêu quý kính trọng, xã hội công nhận, tôn trọng và tin tưởng

- Góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ chung và nhiệm vụ của mọi người góp phần xây dựng xã hội và đất nước ngày càng giàu đẹp, văn minh

c, “Sống đẹp – sống có ích”

- Sống đẹp là sống có lí tưởng, có hoài bão, có ước mơ

- Sống có ích là sống vươn lên đáp ứng lợi ích chính đáng hợp pháp của bản thân, gia đình, xã hội

- Sống đẹp sống có ích là sống có trách nhiệm với bản thân , gia đình, xã hội và làm những công việc có ích cho cộng đồng

- Hiện nay sống đẹp sống có ích là lối sống phổ biến trong thanh niên,học sinh

+ Biểu hiện: có tinh thần yêu nước, vươn lên đưa đất nước thoát khỏi tình trạng đói nghèo, đang vươn lên ngang tầm với nhiều nước phát triển trên thế giới

Có lối sống lành mạnh, văn minh thực hiện tốt chủ trương , chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước

Không ngừng nâng cao trình độ, tích cực tham gia các hoạt động xã hội

- Sống đẹp sống có ích có ý nghĩa vô cùng quan trọng được xã hội kính trọng, được mọi người tin yêu, góp phần xây dựng xã hội phát triển ngày càng giàu mạnh. Đó lối sống mà thế hệ trẻ cần nổ lực phấn đấu để có được. Tuy nhiên bên cạnh đó có một bộ phận nhỏ thanh thiếu niên sống chưa đẹp, sống thiếu lí tưởng, ăn chơi đua đòi, vi phạm pháp luật và đạo đức

- Trách nhiệm: trau dồi đạo đức lối sống, tích cực học tập nâng cao trình độ, xác định lí tưởng sống đúng đắn, sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình, quê hương, đất nước, luôn tin tưởng vào tương lai của đất nước.

0,5

0,5

1,0

0,5

1,0

0,25

0,25

0,5

0,5

0,5

0,5

4

Martin Luther King có nói: “ Trong thế giới này, chúng ta không chỉ xót xa vì những hành động, lời nói của người xấu mà còn cả vì sự im lặng đáng sợ của những người tốt”

Suy nghĩ, hành động của em từ quan điểm trên.

4,0

Bài viết thể hiện quan điểm về một vấn đề xã hội.

*Khẳng định:

- Đồng tình quan điểm trên.

- Đây là vấn đề đang tồn tại trong xã hội.

0,5

*Giải thích:

- Kẻ xấu: là những kẻ có tâm địa độc ác.

- Lời nói và hành động của kẻ xấu : những lời phỉ báng, gièm pha, bôi nhọ, vu oan giá hoạ, những hành động côn đồ hung ác

- VD: chửi bới, đánh đập người khác…

=> Hậu quả:

+ Làm người khác thiệt mạng, tổn thương. Quan hệ con người không tốt đẹp

+ XH kém văn minh…

0,25

0,25

0,25

0,5

-Người tốt: người nhân hậu, không làm gì tổn hại người khác…

- Sự im lặng của cả người tốt: thái độ bàng quan, thiếu trách nhiệm, lạnh lùng, vô cảm của những người vốn nhân hậu, không biết làm những hành động sai trái…. Đây cũng là một cách ứng xử tiêu cực

- VD: Thấy bạn bè đánh nhau mà không báo thầy cô…

=>Hậu quả:

+ Bị xem thường, lên án. Thể hiện sự thờ ơ, vô cảm, nhân cách xấu. Tiếp tay cho cái xấu…

+ Ảnh hưởng tiêu cực tới mọi người xung quanh; bi quan, mất niềm tin…

0,25

0,25

0,25

0,5

*Hành động:

- Nhà nước, xã hội:

+Tuyên truyền, nêu gương người tốt việc tốt.

+Lên án, xử lí…

- Mọi công dân:

+ Sống có chính kiến, biết phân biệt đúng sai.

+ Biết cảm thông, động viên , chia sẻ

+ Ủng hộ điều tốt…

+ Kiên quyết lên án, ngăn chặn cái xấu và sự thờ ơ trước cái xấu…

-Bản thân:…

0,25

0,25

0,5