Phân tích đánh giá chủ đề và những nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật của truyện Sơn Tinh, Thủy Tinh

Phân tích đánh giá chủ đề và những nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật của truyện Sơn Tinh, Thủy Tinh được VnDoc.com sưu tầm và xin gửi tới bạn đọc cùng tham khảo để có thêm tài liệu học Ngữ văn 10 nhé. Mời các bạn cùng theo dõi chi tiết bài viết dưới đây.

1. Dàn ý phân tích đánh giá truyện Sơn Tinh Thủy Tinh

1. Mở bài

- Giới thiệu chung về sự việc, nhân vật.

2. Thân bài

- Tóm tắt diễn biến:

+ Vua Hùng tổ chức kén rể

+ Sơn Tinh và Thủy Tinh cùng đến tham dự

+ Vua Hùng đưa ra lễ vật thách cưới, ai mang lễ vật đến trước sẽ được gả Mị Nương.

+ Sơn Tinh đến trước lấy được Mị Nương, Thủy Tinh đến sau không lấy được vợ kéo quân chặn đánh Thủy Tinh.

+ Hai bên đánh nhau ròng rã suốt mấy tháng và cuối cùng Sơn Tinh là người chiến thắng.

+ Mỗi năm Thủy Tinh lại kéo quân giao chiến với Sơn Tinh.

– Ý nghĩa câu chuyện:

+ Giải thích cho hiện tượng bão lũ hàng năm của nước ta

+ Thể hiện sự tự hào trước thành tựu trị thủy của nhân dân

+ Khát khao đánh thắng được thiên tai bão lũ của người dân Việt xưa

- Nội dung, ý nghĩa truyền thuyết:

+ Viết theo kiểu thần thoại, có các yếu tố kì ảo

+ Bài học sâu sắc về công cuộc trị thủy, về sức mạnh và tinh thần đoàn kết của người Việt Nam ta.

3. Kết bài

- Khẳng định lại giá trị của chủ đề và sự đặc sắc của các nét nghệ thuật

- Tác động của truyện đối với bản thân và người đọc.

2. Phân tích đánh giá truyện Sơn Tinh Thủy Tinh mẫu 1

Trong kho tàng dân gian Việt Nam, có rất nhiều những câu chuyện truyền thuyết, những câu chuyện cổ tích hay là những câu ca dao thấm đượm chất trữ tình ... Tất cả đều chứa chan những nội dung, ý nghĩa nhân văn, nhân đạo vô cùng sâu sắc. Trong đó, ta không thể không kể đến “Sơn Tinh Thủy Tinh” – một câu chuyện gần gũi với tất cả mọi người dân Việt Nam. “Sơn Tinh Thủy Tinh” cũng là một câu chuyện có ý nghĩa vô cùng sâu sắc.

Trước hết, “Sơn Tinh Thủy Tinh” đã giúp người đọc khám phá ra được tình yêu mà Sơn Tinh, Thủy Tinh dành cho Mị Nương, đồng thời cũng cho chúng ta thấy được sức mạnh cũng như tài năng xuất chúng hơn người của hai vị thần này. Cả Sơn Tinh và Thủy Tinh đều muốn lấy được Mị Nương và sẵn sàng chấp nhận điều kiện thách cưới đầy khó khăn của vua Hùng. Cả Sơn Tinh và Thủy Tinh không ngần ngại, không quản gian lao mà tìm bằng đủ số vật lễ cưới do vua Hùng ban ra, toàn là những của hiếm trên trời dưới bể: voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao... Rồi sau khi Sơn Tinh lấy được Mị Nương vì nhanh chân hơn thì Thủy Tinh đã đuổi theo để cướp lại công chúa. Cuộc chiến ngang sức ngang đã phần nào thể hiện được sức mạnh và bản lĩnh của hai vị thần. Sơn Tinh và Thủy Tinh đều giỏi, kẻ tám lạng, người nửa cân. Người cho nước sông dâng lên cao, kẻ thì cho núi đá vươn tới tận trời xanh.

Nhưng, “Sơn Tinh Thủy Tinh” còn có ý nghĩa sâu sắc hơn như thế, bởi nó đã phản ánh được cuộc sống của nhân dân ta thời xưa khi phải chống chọi lại với những tai họa, thảm họa của thiên nhiên. Nhân dân ta từ thời xa xưa (thời của các vị vua Hùng) đã biết cách ra sức để chống lại sự khắc nghiệt của thiên nhiên. Họ đắp đê thật vững chắc để lũ lụt không thể ập vào đất liền, biết lên chỗ cao hơn mực nước biển để trú. Như vậy, qua trận chiến giữa Sơn Tinh và Thủy Tinh ta đã thấy rõ được sự thông minh và khéo léo, quả cảm của nhân dân ta từ thời xa xưa.

Như vậy, truyện “Sơn Tinh, Thủy Tinh” thực sự có rất nhiều ý nghĩa sâu sắc và gợi cho chúng ta ngày nay nhiều bài học có giá trị. Phải biết chăm lo đề điều để phòng chống lại những thiên tai bão lũ bất ngờ ập đến.

3. Phân tích đánh giá truyện Sơn Tinh Thủy Tinh mẫu 2

Thiên nhiên là người bạn đồng hành cùng con người thế nhưng nó cũng có sức hủy diệt rất lớn. Mưa gió lớn, bão bùng là kẻ thù ác liệt có thể phá hủy nhiều mùa vụ khiến cho cuộc sống của người nông dân gặp rất nhiều khó khăn. Người nông dân ta xưa khi chưa có được khoa học kỹ thuật hiện đại đã lý giải hiện tượng này bằng truyện cổ tích “Sơn Tinh, Thủy Tinh”.

Truyện “Sơn Tinh, Thủy Tinh” kể về cuộc tranh giành vợ giữa hai vị thần Sơn Tinh- thần núi, Thủy Tinh- thần biển. Trước sức mạnh của hai chàng trai, vua Hùng thứ mười tám không biết gả con cho ai đã đưa ra yêu cầu sính lễ nếu ai chuẩn bị xong trước sẽ gả con. Sơn Tinh đến sớm hơn, cưới được vợ về nhà thế nhưng Thủy Tinh không lấy được Mị Nương đã nổi giận đuổi đánh để giành lại. Thủy Tinh dâng nước đánh Sơn Tinh, làm ngập nhà cửa, ruộng đồng. Nhưng Sơn Tinh cũng không chịu thua, nước dâng tới đâu, chàng dâng núi cao tới đó. Cuối cùng Thủy Tinh thua nhưng hàng năm vẫn dâng nước đánh Sơn Tinh.

Từ cuộc chiến ác liệt giữa Sơn Tinh và Thủy Tinh, người nông dân đã tự lý giải nguyên nhân mưa lớn mỗi năm phá hoại mùa màng làm ngập nhà cửa, ruộng vườn trên vùng châu thổ sông Hồng ở miền Bắc nước ta. Thủy Tinh chính là đại diện cho sức mạnh của mưa gió, bão lũ khủng khiếp mỗi năm. Sơn Tinh thể hiện sức mạnh, tinh thần kiên trì của người dân luôn cố gắng đắp đê ngăn lũ lụt, đánh lùi thiên tai. Sơn Tinh chiến thắng được Thủy Tinh hay chính là ước mơ thầm kín mà người nông dân gửi gắm qua câu chuyện cổ tích về một sức mạnh siêu nhiên có thể đánh bay được thiên tai nhằm cải thiện cuộc sống tốt hơn. Tuy nhiên câu chuyện cổ tích này còn mang ý nghĩa sâu sắc hơn. Đó là tiếng ca huy hoàng ca ngợi công lao to lớn của các vua Hùng đã có công xây dựng đất nước, là sự biết ơn sâu sắc được nhân dân gửi gắm.

Sau câu chuyện ta như thấy được phần nào những khó khăn của người Việt xưa, luôn phải đối diện với thiên nhiên khắc nghiệt để cầu mong một cuộc sống tốt đẹp hơn. Trước khó khăn, họ không khuất phục, bằng ý chí nghị lực của mình đã luôn cố gắng khắc phục thiên tai bão lũ, đắp đê ngăn lũ, phòng ngừa thiên tai, gia cố nhà cửa.

Truyện cổ tích “Sơn Tinh, Thủy Tinh” tuy rằng chỉ là một câu chuyện do người nông dân xưa tưởng tượng ra để lý giải hiện tượng mưa lớn bão lũ hàng năm phá hủy ruộng vườn nhưng lại có nhiều ý nghĩa sâu sắc. Từ đó chúng ta cũng rút ra bài học cần phải có biện pháp phù hợp để ngăn chặn bão lũ, bảo vệ mùa màng.

4. Phân tích đánh giá truyện Sơn Tinh Thủy Tinh mẫu 3

Sơn Tinh Thủy Tinh là truyền thuyết nổi tiếng gắn bó với tuổi thơ mỗi người. Tác phẩm đã cho thấy người anh hùng Sơn Tinh tài năng, dũng cảm đã chiến đấu chống lại sự đánh trả quyết liệt của Thủy Tinh. Sơn Tinh đã để lại những dấu ấn sâu sắc trong lòng bạn đọc.

Nếu như Thủy Tinh đại diện cho sức mạnh thiên nhiên hung bạo, dữ dội thì Sơn Tinh lại là đại diện sức mạnh của nhân dân, cộng đồng. Tác phẩm được bắt đầu bằng câu chuyện kén rể của vua Hùng. Nhà vua có một người con gái tên là Mị Nương đã đến tuổi lấy chồng, bởi vậy vua cha muốn kén cho con gái yêu của mình một người chồng thật xứng đáng cả về tài năng lẫn phẩm chất. Trong vô vàn những người đến cầu hôn, có hai chàng một người là Sơn Tinh, một người là Thủy Tinh khiến nhà vua ưng ý hơn cả.

Thủy Tinh đến từ vùng biển cả có tài hô mưa gọi gió; Sơn Tinh lại là chúa vùng non cao có tài vẫy tay về phía đông, phía đông nổi cồn bãi, vẫy tay về phía tây phía tây mọc lên từng dãy núi đồi. Tài năng của hai chàng chẳng ai kém ai khiến nhà vua vô cùng băn khoăn. Trước tình thế đó, vua Hùng đã đưa ra yêu cầu sính lễ, ai đem đến trước sẽ được rước Mị Nương về làm vợ. Sính lễ bên cạnh những sản vật bình dị như cơm nếp, bánh chưng còn có những sản vật kì dị, quý hiếm “voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao”. Ngay từ sính lễ ta đã thấy phần nào chiến thắng nghiêng về phía Sơn Tinh.

Và quả đúng như vậy, hôm sau, Sơn Tinh mang sính lễ đến sớm, rước nàng Mị Nương về làm vợ. Thủy Tinh vô cùng tức giận, đến sau không lấy được Mị Nương, chàng đã đem quân đánh trả. Trước sự hung hãn của Thủy Tinh, để bảo vệ vợ yêu, bảo vệ người dân Sơn Tinh đã bốc từng quả đồi, dời từng dãy núi ngăn chặn dòng nước lũ. Trận chiến kéo dài hàng tháng trời, sau Thủy Tinh đuối sức đành phải bỏ về. Nhưng hàng năm Thủy Tinh vẫn quay lại báo thù Sơn Tinh.

Với việc xây dựng nhân vật Sơn Tinh nhân dân ta đã thể hiện truyền thống đoàn kết, tương trợ giúp đỡ lẫn nhau trong những hoàn cảnh khó khăn của cuộc sống. Đồng thời với nhân vật này, cùng với sự việc hàng năm Thủy Tinh vẫn tiến đánh Sơn Tinh là cách dân gian giải thích về hiện tượng mưa bão hàng năm. Ngoài ra, Thủy Tinh chỉ nhận lại sự thất bại trong cuộc chiến với Sơn Tinh đã phản ánh ước mơ, khát vọng chiến thắng thiên tai, bão lũ của nhân dân ta.

Để xây dựng nhân vật Sơn Tinh các tác giả đã vận dụng trí tưởng tượng tài hoa tạo nên xuất thân thần kì, những chiến công vĩ đại của nhân vật (thần núi Tản Viên, có nhiều phép lạ: bốc từng quả đồi, dời từng dãy núi,…). Cùng với đó là việc xây dựng cốt truyện kịch tính, sự kiện sinh động đã góp phần tạo nên thành công của tác phẩm.

Qua truyền thuyết Sơn Tinh Thủy Tinh, đặc biệt là qua nhân vật Sơn Tinh các tác giả dân gian đã gửi gắm niềm mơ ước, khát vọng chế ngự thiên nhiên của nhân dân ta. Sơn Tinh là một hình tượng đẹp đẽ trong lòng người đọc.

Mời các bạn cùng tải về bản PDF để xem đầy đủ nội dung