Soạn Bài học đường đời đầu tiên - Chân trời sáng tạo

Soạn văn 6 Bài học đường đời đầu tiên gồm có phần yêu cầu, phần đáp án chuẩn và phần giải thích, hướng dẫn chi tiết cho từng câu hỏi có trong cuốn sách giáo khoa Ngữ văn lớp 6 tập 1 thuộc bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống.

>> Xem thêm: Soạn Bài học đường đời đầu tiên siêu ngắn

Bản quyền tài liệu thuộc về VnDoc. Nghiêm cấm mọi hành vi sao chép với mục đích thương mại.

Chuẩn bị đọc

Câu 1 trang 83 Ngữ văn 6 tập 1 Chân trời sáng tạo

Hãy chia sẻ với bạn về một chuyện đáng nhớ mà em từng trải qua.

Xem đáp án

Gợi ý:

  • Giả vờ ốm để không phải đi học, nhưng bị mẹ phát hiện
  • Tan học không về nhà mà đi chơi đến muộn, không xin phép khiến bố mẹ lo lắng
  • Mải chơi mà quên làm bài tập về nhà cô giáo dặn
  • Lỡ tay làm vỡ bình hoa quý của bà
  • Lúc chơi đùa lỡ tay làm bạn ngã bị thương ở chân…

Câu 2 trang 83 Ngữ văn 6 tập 1 Chân trời sáng tạo

Dựa vào nhan đề và ấn tượng ban đầu của bản thân khi đọc lướt qua văn bản, em đoán xem “bài học đường đời đầu tiên” được nhân vật kể lại sau đây là bài học gì?

Xem đáp án
Em đoán rằng bài học đường đời đầu tiên được nhân vật kể là một bài học được rút ra từ lỗi lầm dẫn đến hậu quả đáng buồn của nhân vật. Từ đó, nhân vật hiểu được khuyết điểm của mình và thay đổi bản thân tốt hơn để không phạm phải sai lầm đó nữa.

Trải nghiệm cùng văn bản

Suy luận 1 trang 84 Ngữ văn 6 tập 1 Chân trời sáng tạo

Những chi tiết miêu tả ngoại hình nhân vật “tôi” trong đoạn này là lời của ai? Điều này giúp em biết được gì về tính cách nhân vật?

Xem đáp án
  • Những chi tiết miêu tả ngoại hình nhân vật “tôi” là lời của Dế Mèn.
  • Điều này giúp em hiểu được Dế Mèn là nhân vật vô cùng tự tin và tự hào về bản thân mình.

Suy luận 2 trang 84 Ngữ văn 6 tập 1 Chân trời sáng tạo

Qua cách nhân vật “tôi” tự miêu tả hành động của mình ở đoạn này, em biết thêm điều gì ở đặc điểm nhân vật?

Xem đáp án
Qua cách nhân vật “tôi” tự miêu tả hành động của mình, em thấy rằng Dế Mèn rất kiêu căng, ngạo mạn, hống hách, thích giở trò bắt nạt kẻ yếu.

Suy luận 3 trang 84 Ngữ văn 6 tập 1 Chân trời sáng tạo

Những từ ngữ “hung hăng”, “hống hách”, “ngu dại”, “ân hận” cho thấy nhân vật “tôi” có thái độ và đánh giá như thế nào về trải nghiệm sắp kể ra dưới đây?

Xem đáp án
  • Từ “hung hăng”, “hống hách”, “ngu dại” thể hiện sự tự đánh giá, tự nhận thức của nhân vật “tôi” về hành động của mình trong trải nghiệm sắp kể.
  • Từ “ân hận” thể hiện thái độ hối lỗi, ân hận, dằn vặt của nhân vật “tôi” về điều mình đã trót làm trong trải nghiệm sắp kể.

Suy luận 4 trang 86 Ngữ văn 6 tập 1 Chân trời sáng tạo

Việc Dế Choắt muốn đào một cái ngách sang nhà nhân vật “tôi” phòng khi có kẻ nào bắt nạt cho thấy Dế Choắt suy nghĩ, đánh giá như thế nào về nhân vật “tôi”?

Xem đáp án
Việc đó cho thấy Dế Choắt rất tin tưởng, ngưỡng mộ về sức mạnh, khả năng của nhân vật “tôi”. Đồng thời, còn thể hiện rằng Dế Choắt cho rằng nhân vật “tôi” là một người tốt bụng, có lòng giúp kẻ yếu thế.

Suy luận 5 trang 88 Ngữ văn 6 tập 1 Chân trời sáng tạo

Cụm từ “đứa ích kỉ” thể hiện sự tự nhận thức của ai? Tự nhận thức về điều gì?

Xem đáp án
  • Cụm từ “đứa ích kỉ” thể hiện sự tự nhận thức của Dế Mèn.
  • Dế Mèn đã tự nhận thức được về tính cách, phẩm chất của mình - một kẻ ích kỉ, chỉ biết nghĩ cho bản thân mình, và không biết quan tâm, giúp đỡ kẻ khác.

Suy ngẫm và phản hồi

Câu 1 trang 89 Ngữ văn 6 tập 1 Chân trời sáng tạo

Thời điểm Dế Mèn kể lại cho chúng ta nghe bài học đường đời đầu tiên là trước hay sau cái chết của Dế Choắt? Dựa vào chi tiết nào mà em cho là như vậy?

Xem đáp án

- Thời điểm Dế Mèn kể lại cho chúng ta nghe là sau cái chết của Dế Choắt.

- Dựa vào chi tiết "Tôi đem xác Dế Choắt đến chôn vào một vùng cỏ bùm tum. Tôi đắp thành nấm mộ to. Tôi đứng lặng giờ lâu, nghĩ về bài học đường đời đầu tiên"

Câu 2 trang 89 Ngữ văn 6 tập 1 Chân trời sáng tạo

Dựa vào gợi ý trong bảng dưới đây, em hãy tìm một vài câu thể hiện lời kể của Dế mèn (lời kể xưng “tôi”) và lời đối thoại của Dế Mèn với nhân vật khác:

Lời kể và đối thoại của Dế Mèn

Lời kể của Dế Mèn

Lời đối thoại của Dế Mèn

Một tai họa đến mà đứa ích kỉ thì không biết trước được. Đó là không trông thấy tôi, nhưng chị Cốc đã trông thấy Dế Choắt…

- Sợ gì? Mày bảo tao sợ cái gì? Mảy bảo tao còn biết sợ ai hơn tao nữa!

(Dế Mèn nói với Dế Choắt)

...

...
Xem đáp án

Lời kể của Dế Mèn

Lời đối thoại của Dế Mèn

Một tai họa đến mà đứa ích kỉ thì không biết trước được. Đó là không trông thấy tôi, nhưng chị Cốc đã trông thấy Dế Choắt…

Tôi tợn lắm. Dám cà khịa với tất cả mọi bà con trong xóm.

Ngẫm ra thì tôi chỉ nói lấy sướng miệng thôi. Còn Dế Choắt than thở thế nào, tôi không để tai. Hồi ấy, tôi có tính tự đắc, cứ miệng mình nói tai mình nghe chứ không biết ai nghe, thậm chí cũng chẳng để ý có ai nghe mình không.

- Sợ gì? Mày bảo tao sợ cái gì? Mảy bảo tao còn biết sợ ai hơn tao nữa!

(Dế Mèn nói với Dế Choắt)

- Đùa chơi một tí nhé.

(Dế Mèn nói với Dế Choắt)

- Chú mình có muốn cùng tớ đùa vui không?

(Dế Mèn nói với Dế Choắt)

- Sợ gì? Mày bảo tao sợ cái gì? Mày bảo tao còn biết sợ ai hơn tao nữa?

(Dế Mèn nói với Dế Choắt)

Câu 3 trang 89 Ngữ văn 6 tập 1 Chân trời sáng tạo

Tìm những chi tiết thể hiện ngoại hình, hành động, ngôn ngữ và tâm trạng của nhân vật Dế Mèn. Trên cơ sở đó, nhận xét về tính cách của Dế Mèn.

Xem đáp án

Các chi tiết khắc họa nhân vật Dế Mèn là:

  • Ngoại hình: đôi càng mẫm bóng, vuốt cứng, nhọn hoắt, cánh dài, răng đen nhánh, râu dài uốn cong, hùng dũng
  • Hành động: co cẳng lên, đạp phanh phách vào các ngọn cỏ; đi đứng oai vệ; quát mấy chị Cào Cào ngụ ngoài đầu bờ; ngứa chân đá một cái, ghẹo anh Gọng Vó lấm láp vừa ngơ ngác dưới đầm lên
  • Ngôn ngữ: xưng tao, gọi Dế Choắt là mày, gọi chị Cốc là con mụ
  • Tâm trạng: hãnh hiện với bà con về cặp râu; tợn lắm; cho là tôi giỏi; thoát nạn rồi mà còn ân hận quá, ân hận mãi

⇒ Nhận xét: Dế Mèn là một chàng dế khỏe mạnh, cường tráng rất hiểu và yêu quý bản thân, sức khỏe của mình. Nhưng cậu ta có thói kiêu căng, hợm hĩnh, thích chọc phá và coi thường người khác.

Câu 4 trang 89 Ngữ văn 6 tập 1 Chân trời sáng tạo

Bài học đường đời đầu tiên mà Dế Mèn rút ra sau sự việc xảy ra với Dế Choắt là gì? Theo em, việc tác giả để cho Dế Mèn tự kể lại câu chuyện của mình bằng ngôi thứ nhất có tác dụng thế nào trong việc thể hiện bài học ấy?

Xem đáp án

- Bài học đường đời đầu tiên Dế Mèn rút ra là: sống ở đời nếu có thói kiêu căng, hợm hĩnh, thích chọc phá, bày trò mà không suy nghĩ, thì sẽ phải gánh hậu quả nặng nề

- Tác giả để Dế Mèn tự kể lại câu chuyện bằng ngôi thứ nhất, giúp tạo sự chân thực, khách quan cho câu chuyện, vì nhân vật đang tự kể về những gì mình đã trải qua và cảm nhận được

Câu 5 trang 90 Ngữ văn 6 tập 1 Chân trời sáng tạo

Có thể xem cái chết của Dế Choắt là một bước ngoặt khiến Dế Mèn thay đổi cách nhìn về bản thân và về người khác không? Vì sao?

Xem đáp án

- Có thể xem cái chết của Dế Choắt là một bước ngoặt khiến Dế Mèn thay đổi cách nhìn về bản thân và về người khác.

- Bởi vì sau cái chết của Dế Choắt, Dế Mèn đã nhận ra sai lầm của bản thân (về hành động xốc nổi và tính cách kiêu căng, hợm hĩnh), và quyết tâm thay đổi, trở thành con người khác

Câu 6 trang 90 Ngữ văn 6 tập 1 Chân trời sáng tạo

Những dấu hiệu nào giúp em nhận biết Bài học đường đời đầu tiên là truyện đồng thoại?

Xem đáp án

Những dấu hiệu giúp em nhận biết Bài học đường đời đầu tiên là truyện đồng thoại là:

  • Nhân vật chính trong câu chuyện là các loài vật đã được nhân hóa, có tính cách, suy nghĩ, hành động như con người
  • Câu chuyện được viết dành cho lứa tuổi thiếu nhi, giúp hướng các em đến những điều tốt đẹp, cũng như cung cấp các thông tin về thế giới tự nhiên

Câu 7 trang 90 Ngữ văn 6 tập 1 Chân trời sáng tạo

Từ trải nghiệm và bài học của Dế Mèn, em hiểu thêm điều gì về lỗi lầm của những người ở tuổi mới lớn và về thái độ cần có trước những lỗi lầm có thể mắc phải trong cuộc sống?

Xem đáp án

Qua trải nghiệm và bài học của Dế Mèn, em hiểu thêm rằng:

- Những người ở lứa tuổi mới lớn thường dễ phạm phải những sai lầm, tuy nhiên chúng ta nên có cái nhìn bao dung, và sẵn sàng chia sẻ, giúp đỡ và tha thứ để họ bước qua lỗi lầm

- Trước những lỗi lầm mắc phải trong cuộc sống, chúng ta cần phải tích cực nhận sai và sửa sai, đồng thời không tái phạm

-------------------------------------------------

>> Tiếp theo: Soạn Giọt sương đêm

Ngoài bài Soạn văn 6 Bài học đường đời đầu tiên trên đây, chúng tôi còn biên soạn và sưu tầm chọn lọc nhiều đề thi KSCL đầu năm lớp 6, đề thi giữa kì 1 lớp 6, đề thi học kì 1 lớp 6, đề thi giữa kì 2 lớp 6đề thi học kì 2 lớp 6 tất cả các môn. Mời quý thầy cô, phụ huynh và các em học sinh tham khảo.

Để tiện trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm về giảng dạy và học tập các môn học lớp 6, cùng các tài liệu học tập hay lớp 6, VnDoc mời các thầy cô giáo, các bậc phụ huynh và các bạn học sinh truy cập nhóm dành riêng cho lớp 6:

Rất mong nhận được sự ủng hộ, đóng góp tài liệu của các thầy cô và các bạn.

Đánh giá bài viết
77 15.990
1 Bình luận
Sắp xếp theo
  • Thái Nghĩa
    Thái Nghĩa

    Tốt quá tốt 😀

    Thích Phản hồi 17:55 17/12
    Ngữ Văn 6 sách Chân Trời Sáng Tạo tập 1 Xem thêm