Soạn Chùm ca dao về quê hương đất nước

Soạn Ngữ văn 6 Chùm ca dao về quê hương đất nước gồm có phần yêu cầu, phần đáp án chuẩn và phần giải thích, hướng dẫn chi tiết cho từng câu hỏi có trong cuốn sách giáo khoa Ngữ văn lớp 6 tập 1 thuộc bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống.

>> Xem thêm: Soạn bài Chùm ca dao về quê hương đất nước ngắn gọn

Bản quyền tài liệu thuộc về VnDoc. Nghiêm cấm mọi hành vi sao chép với mục đích thương mại.

Trước khi đọc

Câu 1 trang 90 Ngữ văn 6 tập 1 Kết nối tri thức

Với em nơi đâu là quê hương yêu dấu? Nếu có thể nói về những ấn tượng đẹp đẽ và sâu sắc nhất về quê hương, em sẽ nói điều gì?

Xem đáp án

- Với em, quê hương yêu dấu là nơi em sinh ra và lớn lên, là nơi có bố mẹ, ông bà và người thân cùng em sinh sống, là nơi chứa đựng những kỉ niệm quý giá của tuổi thơ, tuổi học trò.

- Những ấn tượng đẹp đẽ và sâu sắc nhất về quê hương. Gợi ý:

  • Quê hương em có dòng sông rộng lớn. Suốt bốn mùa nước luôn trong xanh, đầy ăm ắp. Vào những buổi chiều mùa hè, em thường cùng bạn bè rủ nhau ra sông tắm mát, và ngắm nhìn những chiếc thuyền tấp nập ngược xuôi chở đầy hàng hóa.
  • Quê hương em có cánh đồng lúa rộng mênh mông cò bay mỏi cánh. Vào những ngày lúa chín, cả cánh đồng là một màu vàng ươm như nghê, tỏa mùi hương thơm phức. Chúng em sẽ kéo nhau ra đồng chơi, chờ lúa được gặt là tha hồ chạy nhảy bên những gốc rạ cũ.

Câu 2 trang 90 Ngữ văn 6 tập 1 Kết nối tri thức

Em thích bài thơ nào viết về quê hương? Hãy đọc diễn cảm một vài câu trong bài thơ đó.

Xem đáp án

Gợi ý các bài thơ viết về quê hương:

Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới:
Nước bao vây cách biển nửa ngày sông.
Khi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng,
Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá...

(Quê hương - Tế Hanh)

Quê hương là gì hở mẹ
Mà cô giáo dạy phải yêu
Quê hương là gì hở mẹ
Ai đi xa cũng nhớ nhiều...

(Bài học đầu cho con - Đỗ Trung Quân)

Quê hương tôi có con sông xanh biếc
Nước gương trong soi tóc những hàng tre
Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè
Toả nắng xuống lòng sông lấp loáng
Chẳng biết nước có giữ ngày, giữ tháng
Giữ bao nhiêu kỷ niệm giữa dòng trôi?

(Nhớ con sông quê hương - Tế Hanh)

Trả lời câu hỏi

Câu 1 trang 92 Ngữ văn 6 tập 1 Kết nối tri thức

Đọc các bài ca dao 1,2 và cho biết: Mỗi bài ca dao có mấy dòng? Cách phân bổ số tiếng trong mỗi dòng cho thấy đặc điểm gì của thơ lục bát?

Xem đáp án

- Mỗi bài ca dao gồm có 4 dòng

- Cách phân bổ số tiếng trong mỗi dòng:

  • Dòng lục gồm 6 tiếng, dòng bát có 8 tiếng
  • Dòng lục ở trên dòng bát ở dưới tạo thành 1 cặp lục bát

Câu 2 trang 92 Ngữ văn 6 tập 1 Kết nối tri thức

Đối chiếu với những điều được nêu trong mục Tri thức ngữ văn ở đầu bài học, hãy xác định cách gieo vần, ngắt nhịp và phối hợp thanh điệu trong các bài ca dao 1,2.

Xem đáp án

(1) Bài ca dao 1:

- Cách gieo vần:

  • Tiếng thứ 6 câu lục vần với tiếng thứ 6 câu 8 (đà - gà; sương - gương)
  • Tiếng thứ 8 câu bát vần với tiếng thứ 6 câu lục (Xương- sương)

- Cách ngắt nhịp: ngắt nhịp chẵn:

Gió đưa/ cành trúc/ la đà
Tiếng chuông Trấn Vũ/, canh gà Thọ Xương
Mịt mù/ khói tỏa/ ngàn sương
Nhịp chày Yên Thái/, mặt gương Tây Hồ.

- Thanh điệu:

Gió

T

đưa

B

cành

B

trúc

T

la

B

đà

B

Tiếng

T

chuông

B

Trấn

T

T

canh

B

B

Thọ

T

Xương

B

Mịt

T

B

khói

T

tỏa

T

ngàn

B

sương

B

Nhịp

T

chày

B

Yên

B

Thái

T

mặt

T

gương

B

Tây

B

Hồ

B

(2) Bài ca dao 2:

- Cách gieo vần:

  • Tiếng thứ 6 câu lục vần với tiếng thứ 6 câu 8 (xa - ba; trông - sông)
  • Tiếng thứ 8 câu bát vần với tiếng thứ 6 câu lục (đồng - trông)

- Cách ngắt nhịp: ngắt nhịp chẵn:

Đường lên/ xứ Lạng/ bao xa?
Cách một trái núi/ với ba quãng đồng
Ai ơi/, đứng lại mà trông
Kìa núi thành Lạng/, kìa sông Tam Cờ.

- Thanh điệu:

Đường

B

lên

B

xứ

T

Lạng

T

bao

B

xa

B

Cách

T

một

T

trái

T

núi

T

với

T

ba

B

quãng

T

đồng

B

Ai

B

ơi

B

đứng

T

lại

T

B

trông

B

Kìa

T

núi

T

thành

B

Lạng

T

kìa

B

sông

B

Tam

B

Cờ

B

Câu 3 trang 92 Ngữ văn 6 tập 1 Kết nối tri thức

So với hai bài ca dao đầu, bài ca dao 3 là bài lục bát biến thể. Hãy chỉ ra tính chất biến thể của thơ lục bát trong bài ca dao này trên các phương diện: số tiếng trong mỗi dòng, cách gieo vần, cách phối hợp thanh điệu,...

Xem đáp án

Tính chất biến thể của thơ lục bát trong bài ca dao 3:

- Số tiếng trong mỗi dòng: cả 2 dòng đầu đều là câu bát (8 chữ), trong khi vốn phải là 1 câu lục và 1 câu bát

- Cách gieo vần: tiếng thứ 6 của câu lục không vần với tiếng thứ 6 của câu bát (chênh - tình)

- Thanh điệu: tiếng thứ 8 của dòng 1 và tiếng thứ 6 của dòng 2 là âm Trắc nhưng theo quy luật thì phải là thanh Bằng.

Câu 4 trang 92 Ngữ văn 6 tập 1 Kết nối tri thức

Trong cụm từ mặt gương Tây Hồ, tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ nào? Hãy nêu tác dụng của biện pháp tu từ đó.

Xem đáp án

- Biện pháp tu từ: ẩn dụ

- Tác dụng: giúp khắc họa vẻ đẹp nên thơ, mộng mơ, mờ ảo, sắc màu trắng bàng bạc, phẳng lặng của mặt hồ, tựa như tấm gương khổng lồ.

Câu 5 trang 92 Ngữ văn 6 tập 1 Kết nối tri thức

Nêu cảm nhận của em về tình cảm tác giả dân gian gửi gắm trong lời nhắn gửi: Ai ơi đứng lại mà trông. Hãy tìm một số câu ca dao, tục ngữ có sử dụng từ ai hoặc có lời nhắn Ai ơi…

Xem đáp án

- Tình cảm của tác giả dân gian gửi gắm trong lời nhắn gửi "Ai ơi" tình yêu quê hương tha thiết, lòng yêu quý, tự hào, muốn được kể ra, chia sẻ với mọi người về quê hương tuyệt vời của mình

- Những câu ca dao có lời nhắn Ai ơi:

Ai về Bình Định mà coi
Đàn bà cũng biết múa roi, đi quyền.

Ai ơi giữ chí cho bền
Du ai xoay hướng đổi nền mặc ai.

Cày đồng đang buổi ban trưa
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày
Ai ơi bưng bát cơm đầy
Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần.

Ai ơi chớ nghĩ mình hèn
Nước kia dù đục lóng phèn cũng trong .

Ai ơi chớ vội cười nhau
Cây nào mà chẳng có sâu chạm cành.

>> Xem thêm: Hãy tìm một số câu ca dao, tục ngữ có sử dụng từ ai hoặc có lời nhắn Ai ơi…

Câu 6 trang 92 Ngữ văn 6 tập 1 Kết nối tri thức

Bài ca dao 3 đã sử dụng những ngôn từ, hình ảnh nào để miêu tả thiên nhiên xứ Huế? Những từ ngữ, hình ảnh đó giúp em hình dung như thế nào về cảnh sông nước nơi đây.

Xem đáp án

- Những ngôn từ, hình ảnh miêu tả thiên nhiên xứ Huế:

  • Địa danh nổi tiếng: Đông Ba, Đập Đá, Vĩ Dạ, Ba Sình
  • Từ láy tượng hình: lờ đờ
  • Hình ảnh thiên nhiên: bóng ngả trăng chênh
  • Âm thanh: tiêng hò xa vọng

- Những hình ảnh đó giúp em hình dung một khung cảnh thiên nhiên xứ Huế tươi đẹp, mơ mộng, đậm chất trữ tình và hoài cổ.

Câu 7 trang 92 Ngữ văn 6 tập 1 Kết nối tri thức

Các bài ca dao trữ tình thường bộc lộ trực tiếp tình cảm, cảm xúc của con người. Qua chùm ca dao trên, em cảm nhận được gì về tình cảm của tác giả dân gian đối với quê hương đất nước?

Xem đáp án
Qua chùm ca dao, em cảm nhận được tình yêu quê hương tha thiết, lòng quý mến, tự hào của người dân nơi đó. Đó có thể là tình yêu thầm lặng, giữ cho riêng mình (bài 1). Nhưng cũng có thể là tình yêu nồng nhiệt, muốn phô bày ra, kể hết với mọi người (bài 2)

Viết kết nối với đọc

Viết đoạn văn (khoảng 5 - 7 câu) nêu cảm nghĩ của em về một danh lam thắng cảnh của quê hương đất nước.

>> Xem các đoạn văn mẫu tại đây: Cảm nghĩ của em về một danh lam thắng cảnh của quê hương đất nước

-------------------------------------------------

>> Tiếp theo: Soạn Thực hành tiếng Việt trang 92

Ngoài bài Soạn Ngữ văn 6 Chùm ca dao về quê hương đất nước trên đây, chúng tôi còn biên soạn và sưu tầm chọn lọc nhiều đề thi KSCL đầu năm lớp 6, đề thi giữa kì 1 lớp 6, đề thi học kì 1 lớp 6, đề thi giữa kì 2 lớp 6đề thi học kì 2 lớp 6 tất cả các môn. Mời quý thầy cô, phụ huynh và các em học sinh tham khảo.

Để tiện trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm về giảng dạy và học tập các môn học lớp 6, cùng các tài liệu học tập hay lớp 6, VnDoc mời các thầy cô giáo, các bậc phụ huynh và các bạn học sinh truy cập nhóm dành riêng cho lớp 6:

Rất mong nhận được sự ủng hộ, đóng góp tài liệu của các thầy cô và các bạn.

Đánh giá bài viết
133 18.811
0 Bình luận
Sắp xếp theo
Ngữ văn lớp 6 Kết nối tri thức Xem thêm