Soạn bài Trình bày ý kiến về một vấn đề đời sống (được gợi ra từ một nhân vật văn học) lớp 7

A. Hướng dẫn Các bước Trình bày ý kiến về một vấn đề đời sống (được gợi ra từ một nhân vật văn học)

Bước 1: Trước khi nói

a/ Chuẩn bị nội dung nói:

- Lựa chọn một vấn đề đời sống có ý nghĩa được gợi ra từ một nhân vật văn học trong tác phẩm mà em đã đọc. Tham khảo một số đề tài sau:

• Các vấn đề được gợi ra từ nhân vật mèo Gióc-ba (Chuyện con mèo dạy hải âu bay): sự trân trọng lời hứa, sức mạnh kì diệu của tình yêu thương, niềm tin vào cuộc sống, vẻ đẹp của lòng can đảm, tôn trọng sự khác biệt,...
• Các vấn đề được gợi ra từ nhân vật Hiên, Hoài (Bồng chanh đỏ); An, Cò (Đi lấy mật); nhân vật “tôi”, người cha (Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ): tình yêu thiên nhiên, trân trọng sự sống, tình yêu thương loài vật,...

Ngoài những đề tài gợi ý trên, em cũng có thể tự tìm thêm một vấn đề đời sống khác được gợi ra từ một nhân vật văn học mà em yêu thích. Những vấn đề này có thể được thể hiện qua những chi tiết cụ thể như một câu nói, một hành vi ứng xử, một suy nghĩ của nhân vật trong truyện.

- Thu thập tư liệu cho nội dung trình bày:

• Tìm ý tưởng cho bài trình bày từ chính những chi tiết trong văn bản truyện được chọn.
• Tìm thêm thông tin liên quan đến vấn đề đời sống em muốn trình bày từ sách báo hoặc các phương tiện nghe nhìn để có được cái nhìn toàn diện hơn về đề tài muốn trao đổi.

- Lập dàn ý cho bài nói. Ghi ngắn gọn ra giấy một số ý quan trọng không thể bỏ qua khi trình bày như: vấn đề đời sống được gợi ra từ một nhân vật văn học, ý kiến của em về vấn đề đó, bài học rút ra từ vấn đề bàn luận.

b/ Tập luyện:

- Để có bài nói tốt, em cần tập luyện trước khi trình bày trước lớp.

• Tập nói một mình để nắm chắc nội dung trình bày. Nếu có thể, hãy tập luyện với người nghe cụ thể để tự tin hơn khi nói trước nhiều người. Mặt khác, người nghe sẽ trao đổi, góp ý cho em để em rút kinh nghiệm và hoàn thiện bài nói.
• Quản lí thời gian khi nói để bảo đảm thời gian khi trình bày chính thức.

- Cần nắm rõ các tiêu chí đánh giá bài nói. Hiểu được việc trình bày của mình được người nghe đánh giá như thế nào sẽ giúp em tập luyện tốt hơn. Bài nói của em có thể được đánh giá trên một số yêu cầu như:

• Giới thiệu được vấn đề đời sống được gợi ra từ một nhân vật văn học.
• Thể hiện ý kiến của người nói về vấn đề.
• Đưa ra được các lí lẽ và bằng chứng thuyết phục.
• Nói rõ và truyền cảm.
• Sử dụng phù hợp các yếu tố phi ngôn ngữ (điệu bộ, cử chỉ, nét mặt, ánh mắt,...).
• Mở đầu và kết thúc bài nói hợp lí. Có thể tạo sự chú ý với người nghe bằng cách mở đầu theo cách riêng của em như kể một câu chuyện ngắn, dẫn một câu nói nổi tiếng, nêu một kết quả khảo sát hay nghiên cứu,...

Bước 2: Trình bày nói

- Với tư cách người nói:

• Lần lượt trình bày các ý theo nội dung đã chuẩn bị
• Nhấn mạnh ý kiến riêng của mình về vấn đề đời sống
• Điều chỉnh giọng nói, tốc độ nói; sử dụng cử chỉ, điệu bộ phù hợp với nội dung trình bày và thể hiện sự tương tác với người nghe

- Với tư cách người nghe:

• Tập trung lắng nghe để nắm được nội dung trình bày của bạn
• Chú ý cách trình bày và thái độ của người nói
• Ghi lại một số nội dung dự kiến sẽ thảo luận với người nói

Bước 3: Sau khi nói

Trao đổi về bài nói theo một số gợi ý sau:

Người nghe	Người nói
Kiểm tra lại các thông tin đã nghe được, trảo đổi với người nói trên tinh thần xây dựng và tôn trọng. Có thể trao đổi bằng cách: Đặt câu hỏi để thu thập thêm thông tin về vấn đề thảo luận Đưa ra lí do thể hiện sự đồng tình hay không đồng tình với ý kiến của người nói Nhận xét về lí lẽ và bằng chứng mà người nói sử dụng	Lắng nghe, phản hồi ý kiến của người nghe với tinh thần cầu thị: Trả lời câu hỏi, bổ sung thông tin cho những nội dung mà người nghe chưa rõ Bổ sung lí lẽ, bằng chứng để bảo vệ ý kiến của mình nếu nhận thấy ý kiến đó đúng Tiếp thu những ý kiến góp ý mà em cho là xác đáng