Đọc hiểu bài Hiu hiu gió bấc - Nguyễn Ngọc Tư

Đọc hiểu bài Hiu hiu gió bấc - Nguyễn Ngọc Tư gồm 2 đề đọc hiểu có đáp án chi tiết giúp học sinh dễ dàng tham khảo, nâng cao kỹ năng đọc hiểu văn bản để chuẩn bị tốt cho kiểm tra sắp tới trong chương trình học Ngữ văn 9.

Đọc hiểu bài Hiu hiu gió bấc - Đề số 1

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

Ở cái xóm nhỏ ven thành phố này, người ta nhắc tới anh Hết còn nhiều hơn chủ tịch tỉnh đi họp. Ðứa nào hỗn hào, lười biếng, má nó biểu: “Lại coi thằng Hết kìa! Ba mươi mấy tuổi đầu rồi, ngày đi làm thuê, làm mướn, không có chuyện gì nó chê, chiều về lụi hụi chui vô bếp nấu cơm, giặt giũ cho cha già, hiếu thảo thấy mà thương”.

[..] Tía anh Hết năm nay 72 tuổi. Tuổi này, người ta hay đau yếu nhưng ông vẫn còn sỏi lắm. Ông già khó tính, thêm tật lãng tai. [..] Chừng năm năm trước, ông còn vô bếp nấu cơm, mắt mũi tèm nhèm để lửa táp vô vách lá, nhà cháy rụi. Anh Hết cất lại nhà trên nền cũ đầy tro.

[..] Bữa nào anh Hết cũng chổng mông thổi lửa, rồi dọn cơm sẵn, ngồi dựa cửa trước chờ tía anh về. Có bữa chờ tới mỏi mòn, để bụng đói ngồi ngủ gà gật. Người ở xóm biểu cứ ăn trước đi chớ chờ gì, anh cười, mâm cơm có ấm cúng, tía tôi mới vui miệng, ăn nhiều. Nhưng có bữa, anh mới vừa giở cửa chui vô nhà, ông già đã ngồi nhai cơm cháy, bị nghẹn, mắt ầng ậng nước. Anh thương tía quá chừng vội vàng chạy đi vo gạo.

Anh Hết mồ côi má từ mới lọt lòng. [..] . Tía anh không đi bước nữa, ngày ngày cột sợi dây võng dài từ nhà trên xuống bếp, vừa đưa vừa nấu nước cháo, hát vọng lên, “Chớ ầu ơ. Cây khô đâu dễ mọc chồi”. Chừng này tuổi rồi, mỗi khi anh đặt lưng xuống bộ vạc, lại nhớ ngơ nhớ ngẩn lời hát của tía anh ngày xưa. Buồn lắm, nghe đứt ruột lắm. Càng nhớ anh càng thương ông. Câu được vài ba con cá rô, anh bắc cái ơ lên kho quẹt, tỉ mẩn lọc phần thịt dành cho tía, phần xương xẩu phần mình. Những trưa nắng tốt, tranh thủ giờ cơm trưa anh xin phép chạy về, dắt tía anh ra ngoài hè tắm rửa, kỳ cọ. Những tối trời mưa, anh lúp xúp cầm cái nón mê đi đón ông già. Ði cạnh, che đầu cho ba, nghiêm trang như đang chở che cho sinh linh nào đó nhỏ bé lắm, yếu ớt lắm.

Nhưng ông già đâu có yếu, ông xách gậy rượt đánh anh hoài đó chớ. Tía đầu bạc rượt thằng con đầu xanh chạy cà tưng đuổi nhau lòng vòng quanh mấy cây me già ngoài mé lộ. Ðám trẻ xúm lại, vỗ tay như coi hát bội. Hỏi anh Hết sao không chịu chạy nhanh để bị dính đòn, anh bảo, chạy thì được, nhưng càng nhanh thì tía anh càng mệt, chịu có mấy roi nhẹ hều, nhằm gì [..]

(Trích “Hiu hiu gió bấc”, Nguyễn Ngọc Tư, theo fanpage Nguyễn Ngọc Tư đăng ngày 13/08/2015)

Câu 1. Xác định thể loại của văn bản trên.

Phương pháp giải

Dựa vào đặc trưng thể loại

Lời giải chi tiết

Thể loại: truyện ngắn

Câu 2. Văn bản trên được kể theo ngôi thứ mấy?

Phương pháp giải

Chú ý lời của người kể chuyện

Lời giải chi tiết

Ngôi kể thứ ba

Câu 3. Nêu chủ đề của văn bản.

Phương pháp giải

Từ nội dung rút ra chủ đề

Lời giải chi tiết

Chủ đề: Tình phụ tử

Câu 4. Em hãy nêu cảm nhận của mình về nhân vật anh Hết được miêu tả trong văn bản.

Phương pháp giải

Chú ý các chi tiết miêu tả anh Hết

Lời giải chi tiết

Anh Hết là người con hiếu thảo, yêu và kính trọng cha, luôn làm tròn bổn phận làm con, luôn quan tâm, chăm sóc cha một cách chu đáo và ân cần, không bao giờ nề hà việc gì khi chăm sóc và ở bên cha, người chăm chỉ, cần cù, được mọi người yêu quý

Câu 5. Qua văn bản, tác giả muốn gửi tới người đọc thông điệp gì?

Phương pháp giải

Từ nội dung rút ra thông điệp phù hợp

Lời giải chi tiết

- Hãy luôn biết ơn, kính trọng, chăm sóc, quan tâm những người thân bên cạnh mình.

- Cha mẹ là đấng sinh thành vĩ đại và ta cần làm tròn chữ Hiếu với họ.

Đọc hiểu bài Hiu hiu gió bấc - Đề số 2

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1.

a. Xác định ngôi kể của người kể chuyện.

b. Xác định kiểu văn bản/thể loại văn bản của đoạn trích.

Câu 2. Chỉ ra lí do anh Hết không chịu chạy nhanh để bị dính đòn.

Câu 3.

a. Phân tích hiệu quả của từ tượng hình được sử dụng trong câu văn sau: Bữa nào anh Hết cũng chổng mông thổi lửa, rồi dọn cơm sẵn, ngồi dựa cửa trước chờ tía anh về. Có bữa chờ tới mỏi mòn, để bụng đói ngồi ngủ gà gật

b. Phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ được sử dụng trong các câu văn sau: Những tối trời mưa, anh lúp xúp cầm cái nón mê đi đón ông già. Đi cạnh, che đầu cho ba, nghiêm trang như đang chở che cho sinh linh nào đó nhỏ bé lắm, yếu ớt lắm.

Câu 4. Nhận xét một phẩm chất nổi bật của nhân vật anh Hết được thể hiện trong văn bản.

Câu 5. Qua văn bản, hãy nêu một thông điệp mà anh/chị thấy có ý nghĩa nhất với cuộc sống hôm nay và giải thích lí do.

Trả lời

Câu 1

a. Ngôi kể của người kể chuyện: Ngôi thứ 3

b. Kiểu văn bản nghệ thuật/thể loại văn bản là truyện ngắn. 0,5

Câu 2. Lí do anh Hết không chịu chạy nhanh để bị dính đòn: "chạy thì được, nhưng càng nhanh thì tía anh càng mệt, chịu có mấy roi nhẹ hều, nhằm gì"

Câu 3

a. Hiệu quả của từ tượng hình

- Từ tượng hình: chổng mông, mỏi mòn, gà gật

- Tác dụng:

+ Tạo hình ảnh sống động, tăng tính biểu cảm, tạo nhịp điệu cho câu văn

+ Mô tả ấn tượng dáng vẻ anh Hết khi hết lòng chăm sóc, chờ đợi cha. Qua đó tác giả nhấn mạnh vẻ đẹp của lòng hiếu thảo của con với cha.

b. Hiệu quả của biện pháp tu từ:

- Biện pháp so sánh: Đi cạnh, che đầu cho ba, nghiêm trang được so sánh với đang chở che cho sinh linh nào đó nhỏ bé lắm, yếu ớt lắm qua từ như

- Tác dụng

+ Làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho câu văn, giúp người đọc hình dung rõ nét hình dáng nhân vật miêu tả, tạo ra những liên tưởng bất ngờ, thú vị, góp phần làm cho câu văn trở nên sinh động, hấp dẫn.

+ Nhấn mạnh hình dáng và tâm thế của anh Hết khi chăm sóc cha. Qua đó thể hiện tình yêu thương, sự nâng niu, chăm sóc cha hết mực của anh Hết. Đó là tình cảm đáng quý, giàu ý nghĩa nhân văn, có giá trị giáo dục sâu sắc.

Câu 4. Nhận xét một phẩm chất nổi bật của nhân vật anh Hết:

- Chỉ ra được một phẩm chất nổi bật của anh Hết:

+ Hoặc chịu thương chịu khó: Không chê việc gì, ngày đi làm thuê, làm mướn, chiều về lụi hụi chui vô bếp nấu cơm, giặt giũ cho cha già.

+ Hoặc rất mực yêu thương cha: Chăm sóc cha chu đáo, luôn muốn làm cha vui, phần cá nạc cho cha...

- Nhận xét về phẩm chất nổi bật của nhân vật đã chỉ ra: Đó là phẩm chất đáng quý, giàu ý nghĩa nhân văn, có giá trị giáo dục sâu sắc.

+ Ý nghĩa, vai trò của phẩm chất ấy đối với cộng đồng…

+ Tác động của phẩm chất ấy đối với bản thân học sinh...

Câu 5. HS nêu một thông điệp có ý nghĩa nhất với cuộc sống hôm nay và lí giải hợp lí.

Ví dụ:

- Thông điệp có ý nghĩa sâu sắc nhất đối với em là: Hãy yêu thương, quan tâm, chăm sóc cha mẹ.

- Sở dĩ em chọn thông điệp trên là bởi vì:

+ Cha mẹ là những người đã sinh thành, nuôi dưỡng, dành trọn tình thương, công sức và cả tuổi trẻ để chăm lo cho con cái.

+ Yêu thương, quan tâm và chăm sóc cha mẹ là cách con cái báo đáp công ơn, thể hiện đạo hiếu – một giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta.

+ Khi cha mẹ về già, sức khỏe và tinh thần dần yếu đi, sự quan tâm của con cái chính là nguồn động viên lớn nhất giúp cha mẹ an lòng và hạnh phúc.