Đọc hiểu bài Hoa vàng mùa thu - Bình Nguyên Trang (2 đề)

Đọc hiểu bài Hoa vàng mùa thu - Bình Nguyên Trang gồm 2 đề đọc hiểu khác nhau có đáp án chi tiết cho từng câu hỏi, giúp học sinh nâng cao kỹ năng đọc hiểu văn bản, dễ dàng tham khảo để chuẩn bị tốt cho kiểm tra sắp tới trong chương trình học Ngữ văn 9.

Đọc hiểu bài Hoa vàng mùa thu - Đề 1

Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi

HOA VÀNG MÙA THU

Lũ sẻ đồng tíu tít giục nhau đi
Thắp nắng ngọt cho ngày vàng thêm mãi
Thăm thẳm trời xanh, ngút ngàn bến bãi
Con đò bình yên nghe sóng giữa dòng trôi.

Mùa chín dần trên trái bưởi xinh tươi
Nghe rộn rã bầy ong đi tìm mật
Vàng ở trên trời và vàng ở dưới đất
Cúc bồi hồi khép cánh tinh khôi.

Loài hoa khiêm nhường đã thắm lòng tôi
Thuở chân đất mùa thu đến lớp
Vương bâng quơ trên sắc áo hoa vàng
Mơ ngọt ngào dép mới, cặp xinh.

Ta không quên bài hát tuổi thơ mình
Có hoa cúc như mặt trời mới thức
Lũ sẻ đồng gọi mùa thu đi học
Ngơ ngẩn buồn như nước giữa dòng sông.

Câu 1. Xác định thể thơ của đoạn thơ trên?

Hướng dẫn

Dựa vào đặc trưng thể loại

Trả lời

Thể thơ tự do

Câu 2. Ký ức tuổi thơ của nhân vật trữ tình được thể hiện qua các hình ảnh nào?

Hướng dẫn

Xác định các hình ảnh thể hiện kí ức tuổi thơ của nhân vật trữ tình

Trả lời

Ký ức tuổi thơ được thể hiện qua các hình ảnh:

- Lũ sẻ đồng tíu tít giục nhau đi

- Hoa cúc vàng giản dị, khép cánh tinh khôi

- Trái bưởi chín, bầy ong đi tìm mật

- Dép mới, cặp xinh, bài hát tuổi thơ,

- Sắc áo hoa vàng, con đò bình yên, sóng giữa dòng sông

Câu 3. Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong khổ thơ thứ nhất.

Hướng dẫn

Vận dụng kiến thức đã học về các biện pháp tu từ

Trả lời

- BPTT:

+ Nhân hóa: “lũ sẻ đồng tíu tít giục nhau đi”, “thắp nắng ngọt”, “con đò bình yên nghe sóng”

+ Ẩn dụ: “thắp nắng ngọt”, “ngày vàng thêm mãi”

- Tác dụng:

+ Làm cho cảnh vật mùa thu trở nên sinh động, gần gũi như có linh hồn.

+ Gợi không khí yên bình, thơ mộng và trong trẻo của mùa thu.

+ Thể hiện sự rung động tinh tế và tình cảm gắn bó của nhân vật trữ tình với thiên nhiên và tuổi thơ.

Câu 4. Từ nội dung của đoạn thơ trên em rút ra được bài học ý nghĩa nào?

Hướng dẫn

Từ nội dung rút ra bài học phù hợp

Trả lời

- Biết trân trọng những ký ức tuổi thơ trong sáng, đẹp đẽ vì đó là hành trang tinh thần quý giá nuôi dưỡng tâm hồn.

- Hãy luôn gìn giữ những cảm xúc trong trẻo, hồn nhiên trước thiên nhiên và cuộc sống quanh ta.

Câu 5. Từ nội dung của đoạn trên em hãy nêu ý nghĩa của những ký ức tuổi thơ đối với mỗi con người.

Hướng dẫn

Nêu suy nghĩ của em

Trả lời

Ký ức tuổi thơ có ý nghĩa thiêng liêng và sâu sắc đối với mỗi con người. Đó là nơi lưu giữ những khoảnh khắc hồn nhiên, những rung cảm đầu đời trong sáng. Những ký ức ấy không chỉ nuôi dưỡng tâm hồn, mà còn là nguồn động lực để con người vượt qua khó khăn trong cuộc sống, giúp ta giữ gìn những giá trị nhân văn và lòng yêu cuộc sống, yêu thiên nhiên.

Đọc hiểu bài Hoa vàng mùa thu - Đề 2

Đọc văn bản sau:

Hoa vàng mùa thu

Bình Nguyên Trang

Lũ sẻ đồng tíu tít giục nhau đi
Thắp nắng ngọt cho ngày vàng thêm mãi
Thăm thẳm trời xanh, ngút ngàn bến bãi
Con đò bình yên nghe sóng giữa dòng trôi.

Mùa chín dần trên trái bưởi xinh tươi
Nghe rộn rã bầy ong đi tìm mật
Vàng ở trên trời và vàng ở dưới đất
Cúc bồi hồi khép cánh tinh khôi.

Loài hoa khiêm nhường đã thắm lòng tôi
Thuở chân đất mùa thu đến lớp
Vương bâng quơ trên sắc áo hoa vàng
Mơ ngọt ngào dép mới, cặp xinh.

Ta không quên bài hát tuổi thơ mình
Có hoa cúc như mặt trời mới thức
Lũ sẻ đồng gọi mùa thu đi học
Ngơ ngẩn buồn như nước giữa dòng sông.
(Trích trong tập thơ “Bài hát ngày trở về”- NXB Văn học, năm 2024)

Chú thích: Bình Nguyên Trang tên thật là Vũ Thị Quỳnh Trang, sinh năm 1977. Bình Nguyên Trang là thành viên của Hội Nhà văn Việt Nam. Chị là tác giả của nhiều tập thơ, truyện ngắn, tản văn... Thơ Bình Nguyên Trang giàu nữ tính, đầy xúc cảm, đôi khi man mác nỗi buồn, gửi gắm những hoài niệm xa xôi, bày tỏ suy ngẫm trăn trở về tình yêu, về cõi người...

Thực hiện yêu cầu:

Câu 1. Văn bản được viết theo thể thơ gì?

Câu 2. Xác định nội dung của hai câu thơ sau:

Loài hoa khiêm nhường đã thắm lòng tôi

Thuở chân đất mùa thu đến lớp

Câu 3. Ghi lại những từ ngữ miêu tả hình ảnh thiên nhiên trong khổ thơ đầu tiên của văn bản? Qua những từ ngữ ấy, bức tranh thiên nhiên mùa thu hiện lên như thế nào?

Câu 4. Việc tác giả so sánh hoa cúc như mặt trời mới thức mang lại hiệu quả nghệ thuật gì?

Câu 5. Từ nội dung bài thơ hãy rút ra thông điệp có ý nghĩa nhất với em?

Gợi ý

1	- Văn bản được viết theo thể thơ : tự do
2	- Có thể giải thích cách hiểu của khổ thơ là: Sự trân trọng, níu giữ vẻ đẹp của hoa cúc, loài hoa khiêm nhường đã gắn bó sâu sắc với tuổi thơ của tác giả. (chấp nhận các cách diễn đạt hợp lý khác)
3	* Từ ngữ (1 từ ngữ đúng cho 0,25. Không cho điểm nếu HS chép cả câu thơ) - Lũ sẻ đồng - Ngày vàng - Trời xanh thăm thẳm - Bến bãi ngút ngàn - Con đò bình yên - Sóng giữa dòng trôi * Bức tranh thiên mùa thu đẹp, thơ mộng, thoáng đãng mà bình yên, thân thuộc… (chấp nhận các diễn đạt khác hợp lý– 1 ý cho 0.25)
4	- Hiệu quả nghệ thuật: + Câu thơ trở nên sinh động có hồn, diễn đạt uyển chuyển, mượt mà. + Gợi sắc màu của hoa cúc: vàng tươi, rực rỡ, ấm áp; dáng hình tròn xinh + Hoa cúc điểm tô thêm cho thiên nhiên mùa thu thêm đẹp, thơ mộng, gần gũi thân thuộc + Thể hiện sự quan sát tinh tế, trí tưởng tưởng phong phú,tình yêu, niềm say mê của thi nhân với hoa cúc, mùa thu Chấp nhận các diễn đạt khác hợp lý
5	-HS rút ra được thông điệp phù hợp sau khi đọc bài thơ ví dụ: + Trân trọng, nâng niu những kí ức tuổi thơ tươi đẹp. + Trân trọng những sắc màu bình dị, tươi đẹp của hoa cúc,thiên nhiên giản dị quanh ta. +…

...................