Tìm hiểu loại virus ZIKA "ăn não người" đặc biệt nguy hiểm

1 611

Tìm hiểu loại virus ZIKA "ăn não người" đặc biệt nguy hiểm

Nhiều trường hợp tử vong nghi do virus ZIKA gây hội chứng não nhỏ ở Brazil đã làm dấy lên lo lắng khi rất có thể virus này xuất hiện ở Việt Nam. Vậy chính xác loại virus này nguy hiểm như thế nào? Chúng ta hãy cùng tìm hiểu xem.

Bí quyết bảo vệ bạn khi dịch sốt xuất huyết bùng phát

Những bệnh dễ nhầm lẫn với sốt xuất huyết

Phòng và chống bệnh sốt xuất huyết hiệu quả.

Virus ZIKA gần tương tự với bệnh sốt xuất huyết

Virus ZIKA thuộc họ flavivirus - rất gần với các virus gây nên bệnh sốt xuất huyết.

Tìm hiểu loại virus Zika "ăn não người" đặc biệt nguy hiểm

Các loài flavivirus có cấu tạo gần như tương đồng

Bệnh do virus ZIKA được ghi nhận đầu tiên vào năm 1947 tại khu rừng ZIKA của Uganda (một quốc gia tại châu Phi).

Cũng giống như sốt xuất huyết, bệnh được lây truyền qua vật chủ trung gian là muỗi, hay cụ thể hơn là muỗi Aedes (muỗi lan truyền bệnh sốt xuất huyết). Chính vì vậy, qua thời gian căn bệnh này đã xuất hiện ở nhiều nước trên thế giới.

Tìm hiểu loại virus Zika "ăn não người" đặc biệt nguy hiểm

Muỗi Aedes - vật chủ trung gian của virus ZIKA

Thực chất, virus này không được xếp vào dạng nguy hiểm với người trưởng thành. Người mắc bệnh cũng sẽ có những triệu chứng tương tự như khi mắc sốt xuất huyết: sốt, xuất huyết nội, đau mỏi cơ, đau mắt... nhưng với mức độ nhẹ hơn.

Tuy một số trường hợp có thể chuyển biến nặng do thể trạng yếu, nhưng thường thì bệnh nhân sẽ khỏi bệnh trong khoảng 4 ngày đến 1 tuần.

Dấu hiệu của bệnh do virus ZIKA

Bệnh thường có biểu hiện sốt, nổi mẩn và một số triệu chứng khác như đau cơ, nhức đầu, đau mắt.

Phương thức lây truyền chủ yếu của virus ZIKA là qua muỗi Aedes (loại muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết), có một số bằng chứng có thể gợi ý virus có thể lây truyền qua đường máu, từ mẹ sang con khi sinh và qua đường tình dục, tuy nhiên sự ghi nhận là rất hiếm. Thời gian ủ bệnh từ 3-12 ngày.

Tìm hiểu loại virus Zika "ăn não người" đặc biệt nguy hiểm

Một số triệu chứng khi bệnh nặng, có thể nhầm lẫn với các căn bệnh nguy hiểm hơn như sốt xuất huyết hoặc bệnh chikungunya

Hầu hết các trường hợp nhiễm virus ZIKA có biểu hiện triệu chứng nhẹ và vừa hoặc không có biểu hiện triệu chứng do đó nhiều trường hợp mắc bệnh có thể không phát hiện được; hầu hết các trường hợp mắc bệnh đều có khả năng hồi phục hoàn toàn và chưa ghi nhận trường hợp tử vong do virus ZIKA. Tuy nhiên, một số thông tin về dịch tễ học liên quan đến bệnh do virus ZIKA tại Brazil gần đây đã dấy lên sự quan tâm của các quốc gia trên thế giới về ảnh hưởng của virus ZIKA đối với thai nhi.

Bệnh do virus ZIKA chưa có tại Việt Nam

Tại Việt Nam hiện nay chưa phát hiện trường hợp nào nhiễm virus ZIKA. Tuy nhiên nước ta lưu hành bệnh sốt xuất huyết cùng với sự lưu hành của loại muỗi Aedes, đây là muỗi truyền virus ZIKA, đồng thời hiện nay virus ZIKA đã ghi nhận tại một số nước trong khu vực Đông Nam Á, nơi có sự giao lưu du lịch, thương mại, lao động rất lớn nên nguy cơ virus ZIKA có thể xâm nhập và lan truyền tại nước ta.

Hiện Bộ Y tế đang phối hợp chặt chẽ với Tổ chức Y tế thế giới để theo dõi sát diễn biến và các nguy cơ của bệnh cũng như tăng cường các biện pháp giám sát, phòng chống dịch bệnh ở nước ta.

Bệnh do virus ZIKA hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cũng như chưa có vaccine phòng bệnh. Vì vậy, việc triển khai các biện pháp nhằm hạn chế sự lây truyền của bệnh bằng cách diệt muỗi truyền bệnh và các ổ chứa của muỗi, bọ gậy là biện pháp hiệu quả để phòng bệnh.

Loài virus "ăn não" trẻ sơ sinh cực kỳ nguy hiểm

Câu chuyện này bắt nguồn khi Bộ Y tế Brazil thông báo trong năm 2015 có tới 2.782 trường hợp trẻ em sinh ra tại Brazil mắc "chứng não nhỏ" - một căn bệnh theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đánh giá là không thể chữa được. Con số này trong năm 2014 chỉ là 147 trẻ.

Tìm hiểu loại virus Zika "ăn não người" đặc biệt nguy hiểm

Trẻ mắc phải hội chứng này não bộ sẽ không phát triển bình thường khi còn ở trong bụng mẹ. Kết quả, đứa trẻ ra đời với một cái đầu nhỏ bất thường.

Hầu hết những em bé kém may mắn như vậy đều không sống được lâu. Và dù có may mắn sống sót, sự phát triển của các em cũng gặp rất nhiều trở ngại.

Nhưng như vậy thì sao? Vấn đề là ở chỗ các chuyên gia cho rằng, nguyên nhân của hội chứng này là vì virus ZIKA.

Theo như ghi nhận từ Trung tâm phòng chống dịch bệnh Châu Âu (ECDC), có mối liên hệ rất rõ ràng từ việc thai phụ mắc phải ZIKA virus trong quá trình mang thai, đến việc con cái sinh ra mắc phải hội chứng nhỏ đầu.

Tại hầu hết các địa điểm dịch sốt ZIKA bùng phát (như Brazil gần đây) đều có sự gia tăng đột biến của hội chứng này.

Dù vậy hiện các chuyên gia cần nhiều thời gian hơn đánh giá chính xác được mối quan hệ này, vì còn có nhiều nguyên nhân khác gây nên hội chứng não nhỏ như nhiễm trùng, nhiễm độc tố trong quá trình mang thai, lỗi gene....

Thế nhưng rõ ràng sự nguy hiểm tiềm ẩn của virus ZIKA là không thể phủ nhận, khi thậm chí chính phủ Brazil còn khuyên người dân không nên mang thai vào thời gian này, khi dịch bệnh đang bùng phát.

Phòng tránh bệnh virus ZIKA

Tìm hiểu loại virus Zika "ăn não người" đặc biệt nguy hiểm

Để chủ động phòng chống bệnh do virus ZIKA xâm nhập và lây lan tại nước ta, Bộ Y tế khuyến cáo mạnh mẽ người dân thực hiện các biện pháp phòng bệnh sau:

  • Đậy kín tất cả các dụng cụ chứa nước để muỗi không vào đẻ trứng.
  • Hàng tuần thực hiện các biện pháp diệt loăng quăng/bọ gậy bằng cách thả cá vào dụng cụ chứa nước lớn; thau rửa dụng cụ chứa nước vừa và nhỏ, lật úp các dụng cụ không chứa nước; thay nước bình hoa/bình bông; bỏ muối hoặc dầu vào bát nước kê chân chạn.
  • Hàng tuần loại bỏ các vật liệu phế thải, các hốc nước tự nhiên không cho muỗi đẻ trứng như chai, lọ, mảnh chai, vỏ dừa, mảnh lu vỡ, lốp/vỏ xe cũ, hốc tre, bẹ lá...
  • Ngủ màn, mặc quần áo dài phòng muỗi đốt ngay cả ban ngày.
  • Tích cực phối hợp với ngành y tế trong các đợt phun hóa chất diệt muỗi để phòng, chống dịch.
  • Khi bị sốt đến ngay cơ sở y tế để được khám và tư vấn điều trị. Không tự ý điều trị tại nhà.
Đánh giá bài viết
1 611
Truyền nhiễm, ký sinh trùng Xem thêm