Công thức chuyển động thẳng biến đổi đều đầy đủ
Công thức Lý 10: Chuyển động nhanh dần đều, chuyển động chậm dần đều
Bài viết Công thức chuyển động thẳng biến đổi đều đầy đủ hệ thống toàn bộ công thức trọng tâm, cách dùng ngắn gọn, dễ nhớ, phù hợp cho ôn tập nhanh và làm bài tập Vật lý 10.
1. Khái niệm Chuyển động thẳng biến đổi đều
Chuyển động thẳng biến đổi đều là chuyển động có quỹ đạo là đường thẳng và có tốc độ tăng hoặc giảm đều theo thời gian.
- Chuyển động thẳng nhanh dần đều: là chuyển động có tốc độ tăng đều theo thời gian.
- Chuyển động thẳng chậm dần đều: là chuyển động thẳng có tốc độ giảm dần theo thời gian.
2. Vận tốc trong chuyển động thẳng biến đổi đều
- Vận tốc trung bình:

- Vận tốc tức thời:
( với
rất nhỏ)
Nhận xét:
- Độ lớn của vận tốc tức thời bằng
, với
là quãng đường dịch chuyển trong khoảng thời gian rất nhỏ
.
- Vectơ vận tốc tức thời có gốc tại vật chuyển động, có hướng của chuyển động và có độ dài tỉ lệ với độ lớn của vận tốc tức thời theo một tỉ lệ xích nào đó.
- Vận tốc tức thời tại một điểm cho biết chuyển động của vật tại thời điểm đó nhanh hay chậm.
3. Gia tốc trong chuyển động thẳng biến đổi đều
Gia tốc không đổi ![]()
- Có gốc đặt ở vật chuyển động, có cùng phương chiều với
và độ lớn bằng 
- Đơn vị: m/s2
- Chuyển động thẳng nhanh dần đều
cùng chiều với 
- Chuyển động thẳng chậm dần đều
ngược chiều với 
4. Các phương trình trong chuyển động biến đổi đều
Minh họa bằng hình vẽ:

Khi vật chuyển động dọc theo Ox và chỉ theo một chiều xác định, nếu chọn gốc thời gian
thì:
- Gia tốc: a = hằng số
- Vận tốc:

- Tọa độ (phương trình chuyển động):

- Độ dời trong thời gian t:

- Hệ thức độc lập thời gian:

Trường hợp chiều dương
được chọn là chiều chuyển động của vật (
hoặc
) thì (s là quãng đường vật đi được từ
đến t) khi đó:
5. Đồ thị biểu diễn trong chuyển động biến đổi đều
a. Nhắc lại khái niệm
Đồ thị gia tốc – thời gian: là đường thẳng song song với trục thời gian
Đồ thị vận tốc – thời gian: là đường thẳng xiên góc, tạo với trục thời gian góc α
Đồ thị tọa độ - thời gian: là một phần đường parabol.
b. Đồ thị biểu diễn
Đồ thị
và
của một chuyển động thẳng biến đổi đều được thể hiện ở hình dưới với:
- Chuyển động nhanh dần đều
- Gốc thời gian ![]()
- Chuyển động theo chiều dương ![]()
- Vận tốc đầu ![]()
- Tọa độ ban đầu ![]()

6. Bài toán gặp nhau
- Lập phương trình toạ độ của mỗi chuyển động:
; ![]()
- Khi hai chuyển động gặp nhau: x1 = x2. Giải phương trình này để đưa ra các ẩn của bài toán.
Khoảng cách giữa hai chất điểm tại thời điểm t:
![]()
8. Công thức giải nhanh một số bài toán thường gặp
Bài toán 1: Một vật chuyển động thẳng nhanh dần đều đi được những đoạn đường s1và s2 trong hai khoảng thời gian liên tiếp bằng nhau là t. Xác định vận tốc đầu và gia tốc của vật.
Giải hệ phương trình 
Bài toán 2: Một vật bắt đầu chuyển động thẳng nhanh dần đều. Sau khi đi được quãng đường s1 thì vật đạt vận tốc v1. Tính vận tốc của vật khi đi được quãng đường s2 kể từ khi vật bắt đầu chuyển động.
![]()
📚 Phần tiếp theo của tài liệu đã được tổng hợp trong file đính kèm, mời bạn tải về để đọc tiếp.
--------------------------------------------------------------------
Nắm chắc công thức chuyển động thẳng biến đổi đều giúp học sinh xử lý nhanh các bài toán cơ bản và nâng cao trong Vật lý 10. Đây là tài liệu cần thiết để ôn tập hiệu quả và củng cố kiến thức nền tảng cơ học.