Tốc độ trung bình Vật lý 10: Công thức và cách tính
Cách tính tốc độ trung bình trong chuyển động
Tốc độ trung bình là khái niệm nền tảng trong chương Động học – Vật lý 10, thường xuất hiện trong các bài kiểm tra và đề thi. Bài viết này trình bày công thức tốc độ trung bình cùng cách tính rõ ràng, dễ hiểu, kết hợp lý thuyết và bài tập Vật lý 10, giúp học sinh nắm chắc kiến thức và vận dụng chính xác khi giải bài toán chuyển động.
A. Tốc độ trung bình là gì?
Tốc độ trung bình trong khoảng thời gian
đến
được đo bằng thương số của quãng đường đi được
và khoảng thời gian chuyển động ![]()
![]()
Tại sao chỉ có thể nói tốc độ trung bình trên một quãng đường đi nhất định?
Trả lời: Chỉ có thể nói tốc độ trung bình trên một quãng đường đi nhất định vì tốc độ trung bình tính trên những quãng đường khác nhau có thể có giá trị khác nhau.
B. Công thức tốc độ trung bình
Tốc độ trung bình khi vật chuyển động thẳng trên các đoạn đường với các tốc độ khác nhau:
![]()
C. Bài tập minh họa tính tốc độ trung bình.
Ví dụ 1: Một ô tô chạy liên tục, trong 2 giờ đầu với tốc độ 80 km/h, trong giờ sau chạy với tốc độ 50km/h. Tính tốc độ trung bình của xe trong cả quá trình?
Hướng dẫn giải
Tốc độ trung bình của xe trong cả quá trình chuyển động là:
![]()
Đáp án A.
Ví dụ 2: Một ca chuyển động thẳng từ A đến B, trong một nửa thời gian đầu xe chuyển động với tốc độ
, trong nữa thời gian còn lại xe chuyển động với tốc độ
. Tốc độ trung bình của xe trong cả quá trình là
A.
B.
C.
D. ![]()
Hướng dẫn giải
Tốc độ trung bình của xe trong cả quá trình là:
![]()
Chú ý: Nếu thời gian chuyển động của vật trên các đoạn đường bằng nhau, và tốc độ trên các đoạn đường này tương ứng bằng
thì tốc độ trung bình trên cả quãng đường:
.
Đáp án A.
D. Bài tập vận dụng Tốc độ trung bình có hướng dẫn chi tiết
Bài tập 1: Một xe ca chuyển động thẳng từ A đến B, trong nữa quãng đường đầu xe chuyển động với tốc độ
, trong nữa quãng đường còn lại xe chuyển động với tốc độ
. Tốc độ trung bình của xe trong cả quá trình là
A.
B.
C.
D. ![]()
Bài tập 2. Một em học sinh đi bộ trên một đường thẳng từ nhà tới trường học cách đó 2,5km với tốc độ 5km/h. Tới nơi do trường học đã đóng cửa nên học sinh này đã đi về nhà với tốc độ 7,5km/h. Tốc độ trung binh của học sinh này trong 40 phút tính từ lúc bắt đầu đi là
A.5kmh B.
km/h C.
km/h D.
km/h
Bài tập 3: Một đoàn tàu dài 200m đi qua một cây cầu dài 400m. Thời gian để đoàn tàu chuyển động với vận tốc không đổi 36km/h đi qua hoàn toàn cây cầu là
A. 20s B. 40s C. 60s D. 80s
📚 Phần tiếp theo của tài liệu đã được tổng hợp trong file đính kèm, mời bạn tải về để đọc tiếp.
--------------------------------------------------------
Việc hiểu đúng tốc độ trung bình và cách áp dụng công thức tính sẽ giúp học sinh Vật lý 10 tránh nhầm lẫn khi giải các bài toán chuyển động. Hãy luyện tập thêm với hệ thống lý thuyết và bài tập để ghi nhớ lâu và nâng cao hiệu quả học tập.