Giao diện mới của VnDoc Pro: Dễ sử dụng hơn - chỉ tập trung vào lớp bạn quan tâm. Vui lòng chọn lớp mà bạn quan tâm: Lưu và trải nghiệm
Đóng
Điểm danh hàng ngày
  • Hôm nay +3
  • Ngày 2 +3
  • Ngày 3 +3
  • Ngày 4 +3
  • Ngày 5 +3
  • Ngày 6 +3
  • Ngày 7 +5
Bạn đã điểm danh Hôm nay và nhận 3 điểm!
Nhắn tin Zalo VNDOC để nhận tư vấn mua gói Thành viên hoặc tải tài liệu Hotline hỗ trợ: 0936 120 169

Xác định tổng động lượng, độ biến thiên động lượng và lực tác dụng

Lớp: Lớp 10
Môn: Vật Lý
Dạng tài liệu: Chuyên đề
Loại: Tài liệu Lẻ
Loại File: Word + PDF
Phân loại: Tài liệu Tính phí

Phương pháp giải nhanh bài toán động lượng Vật lý 10

Trong Vật lý 10, việc xác định tổng động lượng, độ biến thiên động lượng và lực tác dụng là nền tảng để giải các bài toán va chạm, phản lực và hệ vật. Nếu không hiểu rõ mối liên hệ giữa các đại lượng này, học sinh rất dễ nhầm lẫn khi áp dụng công thức.

Bài viết Xác định tổng động lượng, độ biến thiên động lượng và lực tác dụng trình bày phương pháp làm nhanh – logic, kèm bài tập Vật lý 10 có đáp án, giúp học sinh vận dụng chính xác trong mọi dạng bài.

A. Phương pháp giải

- Độ lớn của động lượng: p = m.v

- Khi có hai động lượng {\overrightarrow{p}}_{1},{\overrightarrow{p}}_{2}

Ta có : \overrightarrow{p} =
{\overrightarrow{p}}_{1} + {\overrightarrow{p}}_{2}

+ Trường hợp 1: {\overrightarrow{p}}_{1},{\overrightarrow{p}}_{2}cùng phương, cùng chiều\Rightarrow p = p_{1} +
p_{2}

+ Trường hợp 2: {\overrightarrow{p}}_{1},{\overrightarrow{p}}_{2}cùng phương, ngược chiều\Rightarrow p = p_{1} -
p_{2}\begin{matrix}
& (p_{1} > p_{2})
\end{matrix}

+ Trường hợp 3: {\overrightarrow{p}}_{1},{\overrightarrow{p}}_{2} vuông góc \Rightarrow p = \sqrt{p_{1}^{2} +
p_{2}^{2}}

+ Trường hợp 4: {\overrightarrow{p}}_{1},{\overrightarrow{p}}_{2} tạo với nhau một góc \alpha

\begin{matrix}
\Rightarrow p^{2} = p_{1}^{2} + p_{2}^{2} - 2p_{1}p_{2}cos(\pi - \alpha)
\\
\Rightarrow p^{2} = p_{1}^{2} + p_{2}^{2} + 2p_{1}p_{2}\cos\alpha
\end{matrix}

+ Trường hợp 4: {\overrightarrow{p}}_{1},{\overrightarrow{p}}_{2} tạo với nhau một góc \alphap_{1} = p_{2}\Rightarrow p =
2p_{1}\cos\frac{\alpha}{2}

- Độ biến thiên động lượng là : \Delta\overrightarrow{p} =
{\overrightarrow{p}}_{2} - {\overrightarrow{p}}_{1} =
\overrightarrow{F}.\Delta t

B. Bài tập minh họa

Ví dụ 1: Cho một hệ gồm 2 vật chuyển động .Vật 1 có khối lượng 2 kg có vận tốc có độ lớn 4 m/s. Vật 2 có khối lượng 3 kg có vận tốc độ lớn là 2 m/s. Tính tổng động lượng của hệ trong các trường hợp sau:

a. {\overset{\rightarrow}{v}}_{2} cùng hướng với \overset{\rightarrow}{v_{1}}

b.{\overset{\rightarrow}{v}}_{2} ngược hướng với \overset{\rightarrow}{v_{1}}

c. {\overset{\rightarrow}{v}}_{2} hướng chếch lên trên,hợp với \overset{\rightarrow}{v_{1}} góc 900

d.{\overset{\rightarrow}{v}}_{2} hướng chếch lên trên, hợp với \overset{\rightarrow}{v_{1}} góc 600

Hướng dẫn giải

Ta có: \overrightarrow{p} =
{\overrightarrow{p}}_{1} + {\overrightarrow{p}}_{2}

p_{1} = m_{1}.v_{1} = 2.4 =
8(kg.m/s);p_{2} = m_{2}.v_{2} = 3.2 = 6(kg.m/s)

a. Vì {\overset{\rightarrow}{v}}_{2} cùng hướng với \overset{\rightarrow}{v_{1}} \Rightarrow
{\overrightarrow{p}}_{1},{\overrightarrow{p}}_{2}cùng phương, cùng chiều:

\Rightarrow p = p_{1} + p_{2} = 8 + 6 =
14(kg.m/s)

b. Vì {\overset{\rightarrow}{v}}_{2} ngược hướng với \overset{\rightarrow}{v_{1}} \Rightarrow
{\overrightarrow{p}}_{1},{\overrightarrow{p}}_{2}cùng phương, ngược chiều

\Rightarrow p = p_{1} - p_{2} = 8 - 6 =
2(kg.m/s)

c. Vì {\overset{\rightarrow}{v}}_{2} hướng chếch lên trên, hợp với \overset{\rightarrow}{v_{1}} góc 900 \Rightarrow
{\overrightarrow{p}}_{1},{\overrightarrow{p}}_{2} vuông góc

\Rightarrow p = \sqrt{p_{1}^{2} +
p_{2}^{2}} = \sqrt{8^{2} + 6^{2}} = 10(kg.m/s)

d. Vì {\overset{\rightarrow}{v}}_{2} hướng chếch lên trên, hợp với \overset{\rightarrow}{v_{1}} góc 600

\Rightarrow
{\overrightarrow{p}}_{1},{\overrightarrow{p}}_{2} tạo với nhau một góc 60^{0}

\Rightarrow p^{2} = p_{1}^{2} +
p_{2}^{2} + 2p_{1}p_{2}\cos\alpha

\Rightarrow p = \sqrt{8^{2} + 6^{2} +
2.8.6cos60^{0}} = 2\sqrt{37}(kg.m/s)

Ví dụ 2: Một xạ thủ bắn tỉa từ xa với viên đạn có khối lượng 20g, khi viên đạn bay gần chạm tường thì có vận tốc 600 (m/s), sau khi xuyên thủng bức tường vận tốc của viên đạn chỉ còn 200 (m/s). Tính độ biến thiên động lượng của viên đạn và lực cản trung bình mà tường tác dụng lên viên đạn biết thời gian đạn xuyên qua tường 10^{- 3}(s)

Hướng dẫn giải

Chọn chiều dương là chiều chuyển động của viên đạn

Độ biến thiên động lượng của viên đạn là

\Delta p = m.v_{2} - m.v_{1} = 0,02(200 -
600) = - 8(kg.m/s)

Áp dụng công thức \Delta p = F.\Delta t
\Rightarrow F = \frac{\Delta p}{\Delta t} = \frac{- 8}{10^{- 3}} = -
8000(N)

Ví dụ 3: Một người khối lượng 60 kg thả mình rơi tự do từ 1 cầu nhảy ở độ cao 4,5 m xuống nước và sau khi chạm mặt nước được 0,5s thì dừng chuyển động.Tìm lực cản mà nước tác dụng lên người. Lấy g = 10m/s2

Hướng dẫn giải

Vận tốc rơi tự do của vật khi đến mặt nước:

v = \sqrt{2.g.s} = \sqrt{2.10.4,5} =
3\sqrt{10}(m/s)

Lực cản do nước tác dụng lên học sinh.

Áp dụng công thức

\Delta p = F.\Delta t \Rightarrow F =
\frac{m.0 - mv}{\Delta t} = \frac{- 60.3.\sqrt{10}}{0,5} = -
1138,42(N)

C. Bài tập tự rèn luyện

Bài tập 1: Tìm tổng động lượng hướng và độ lớn của hệ hai vật có cùng khối lượng bằng 1kg. Vận tốc của vật 1 có độ lơn 4(m/s) và có hướng không đổi, vận tốc của vật hai là 3(m/s) và

a. Cùng phương cùng chiều với vận tốc vật một.

b. Cùng phương ngược chiều vận tốc vật một.

c. Có hướng nghiêng góc 60o so với vận tốc vật một.

d. Có hương vuông góc với vận tốc vật một.

Bài tập 2: Cho một bình chưa không khí, một phân tử khí có khối lượng 4,65.10-26kg đang bay với vận tốc 600m/s va chạm vuông góc với thành bình và bật trở lại với vận tốc cũ. Tính xung lượng của lực tác dụng vào thành bình.

Bài tập 3: Một đoàn tàu có khối lượng 10 tấn đang chuyển động trên đường ray nằm ngang với vận tốc 54km/h. Thì người lái tầu nhìn từ xa thấy một chướng ngại vật, liền hãm phanh. Tính độ lớn lực hãm để tàu dừng lại sau sau 10 giây.

🔍 Để thuận tiện cho việc học tập và lưu trữ, mời bạn tải tài liệu tham khảo bên dưới.

---------------------------------------------------------

Nắm chắc cách tính tổng động lượng và độ biến thiên động lượng sẽ giúp học sinh xử lý hiệu quả các bài toán lực trong Vật lý 10. Hệ thống bài tập có đáp án là công cụ cần thiết để rèn kỹ năng và nâng cao kết quả học tập.

Xem thử Tải về
Chọn file muốn tải về:
Đóng Chỉ thành viên VnDoc PRO/PROPLUS tải được nội dung này!
Đóng
79.000 / tháng
Đặc quyền các gói Thành viên
PRO
Phổ biến nhất
PRO+
Tải tài liệu Cao cấp 1 Lớp
30 lượt tải tài liệu
Xem nội dung bài viết
Trải nghiệm Không quảng cáo
Làm bài trắc nghiệm không giới hạn
Mua cả năm Tiết kiệm tới 48%

Có thể bạn quan tâm

Xác thực tài khoản!

Theo Nghị định 147/2024/ND-CP, bạn cần xác thực tài khoản trước khi sử dụng tính năng này. Chúng tôi sẽ gửi mã xác thực qua SMS hoặc Zalo tới số điện thoại mà bạn nhập dưới đây:

Số điện thoại chưa đúng định dạng!
Số điện thoại này đã được xác thực!
Bạn có thể dùng Sđt này đăng nhập tại đây!
Lỗi gửi SMS, liên hệ Admin
Sắp xếp theo
🖼️

Chuyên đề Vật lý 10

Xem thêm
🖼️

Gợi ý cho bạn

Xem thêm