Đọc sách báo về các phát minh, sáng chế trang 102 lớp 4 Tập 2 Cánh Diều

Học sinh làm sạch nước thải từ pin cũ

Tại cuộc thi Khoa học kỹ thuật quốc tế 2025 (ISEF), dự án tái sử dụng chất Lithium trong pin để làm sạch nước thải nhuộm màu của Đỗ Hà Phương (lớp 12) và Nguyễn Đức Thái (lớp 10) trường THPT Việt Đức, Hà Nội, được trao giải nhì cho lĩnh vực Hóa học. Đây là một trong hai giải nhì, cao nhất đoàn Việt Nam năm nay.

Đầu tiên, các em cạo lấy Lithium từ bên trong pin thải, đeo găng tay, kính bảo hộ và thực hiện trên các bề mặt an toàn với lửa để tránh Lithium phản ứng với độ ẩm và tự bốc cháy. Sau khi trải qua phản ứng khử để thu hồi Lithium tinh, cả hai trộn với Vanadium, thành vật liệu Li3V6O16 (LVO) để khử màu nước nhuộm. Mất ba tháng, Phương và Thái mới làm được thí nghiệm đầu tiên. Cả hai thấy sau khoảng 15 phút, nước nhuộm giảm màu đáng kể. Đánh giá Lithium và Vanadium có khả năng xử lý màu vượt trội, hai học sinh tổng hợp kết quả nghiên cứu và đề xuất thầy cô cho tham gia cuộc thi khoa học kỹ thuật.

Các em lần lượt trải qua vòng cấp cụm, thành phố, quốc gia, quốc tế. Giành giải nhất ở mỗi vòng, học sinh mới được dự thi vòng sau. Phương nói "lo và hồi hộp nhất" với vòng cụm, vì đây là vòng đầu tiên, cả hai đều chưa có kinh nghiệm gì.

Sau những kết quả tích cực, Phương và Thái tự tin hơn, dần mở rộng và phát triển nghiên cứu. Từ việc xử lý một mẫu nước nhuộm (được tạo từ cách pha chế các chất hóa học), các em đi thực địa, trực tiếp lấy nước thải thực tế từ làng Lụa Vạn Phúc, Hà Nội. Kết quả thí nghiệm vẫn cho thấy hiệu quả, đạt 87% về hiệu suất xử lý.

Theo các em, khó khăn nhất trong quá trình nghiên cứu là tìm tài liệu. Thái cho biết ít bài báo khoa học viết về chất LVO trong ứng dụng xử lý nước nhuộm, lại bằng tiếng Anh, nên các em phải tra cứu và tìm rất nhiều. Ngoài ra, vì trường không đủ thiết bị, hai học sinh phải mượn phòng thí nghiệm của Đại học Khoa học Tự nhiên, và nhờ trường hỗ trợ chạy kết quả của một số phản ứng cần máy móc phức tạp, như máy đo cấu trúc bề mặt của vật liệu, máy XRD xác định phổ tinh thể.

theo Thanh Hằng

Ánh sáng của yêu thương

Hôm ấy, bố vắng nhà, mẹ bị đau bụng dữ dội. Ê-đi-xơn liền chạy đi mời bác sĩ.

Bác sĩ đến khám bệnh và cho biết mẹ của Ê-đi-xơn đau ruột thừa, phải mổ gấp. Nhưng trời cứ tối dần, với ánh đèn dầu tù mù, chẳng thể làm gì được. Ê-đi-xơn lo lắng. Thấy mẹ đau đớn, cậu mếu máo: “Xin bác sĩ cứu mẹ cháu!”. Bác sĩ ái ngại nói: “Đủ ánh sáng, bác mới mổ được cháu ạ!”.

Thương mẹ, Ê-đi-xon ôm đầu suy nghĩ. Làm thế nào để cứu mẹ bây giờ? Đột nhiên, cậu trông thấy ánh sáng của ngọn đèn hắt lại từ mảnh sắt tây trên tủ. Nét mặt cậu rạng rỡ hẳn lên. Ê-đi-xơn vội chạy sang nhà hàng xóm, mượn về một tấm gương. Lát sau, đèn nến trong nhà được cậu thắp lên và đặt trước gương. Căn phòng bỗng ngập tràn ánh sáng.

Nhìn căn phòng sang trọng, bác sĩ rất ngạc nhiên, bắt tay ngay vào việc. Ca mổ thành công, mẹ của Ê-đi-xon đã được cứu sống.

Nhà phát minh và bà cụ

Ê – đi- xơn là một nhà bác học nổi tiếng người Mĩ. Khi ông chế ra đèn điện, người từ khắp nơi ùn ùn kéo đến xem. Có một bà cụ phải đi bộ mười hai cây số. Đến nơi, cụ mỏi quá, ngồi xuống vệ đường bóp chân, đấm lưng thùm thụp.

Lúc ấy, Ê-đi-xơn chợt đi qua. Ông dừng lại hỏi chuyện. Bà cụ nói :

- Già đã phải đi bộ gần ba giờ đồng hồ để được nhìn tận mắt cái đèn điện. Giá ông Ê – đi- xơn làm được cái xe chở người già đi nơi này nơi khác có phải may mắn cho già không?

- Thưa cụ, tôi tưởng vẫn có xe ngựa chở khách chứ ?

- Đi xe đấy thì ốm mất. Già chỉ muốn có một thứ xe không cần ngựa kéo mà lại thật êm.

Nghe bà cụ nói vậy, bỗng một ý nghĩ lóe lên trong đầu Ê – đi- xơn. Ông reo lên:

- Cụ ơi ! Tôi là Ê – đi- xơn đây. Nhờ cụ mà tôi nảy ra ý định làm một cái xe chạy bằng dòng điện đấy.

Bà cụ vô cùng ngạc nhiên khi thấy nhà bác học cũng bình thường như mọi người khác. Lúc chia tay, Ê – đi- xơn bảo:

- Tôi sẽ mời cụ đi chuyến xe điện đầu tiên.

Từ lần gặp bà cụ, Ê – đi- xơn miệt mài với công việc chế tạo xe điện và đã thành công. Hôm chạy thử xe điện, người ta xếp hàng dài để mua vé. Ê-đi-xơn mời bà cụ dạo nọ đi chuyến đầu tiên. Đến ga, ông bảo :

- Tôi giữ đúng lời hứa với cụ rồi nhé !

Bà cụ cười móm mém :

- Cảm ơn ông. Giờ thì già có thể đi chơi cả ngày với chiếc xe này rồi !