Luyện từ và câu lớp 4: Dấu ngoặc kép

Luyện từ và câu lớp 4: Dấu ngoặc kép là lời giải phần Luyện từ và câu SGK Tiếng Việt 4 trang 82, 83, 84 được VnDoc biên soạn bám sát chương trình SGK giúp các em học sinh củng cố các kiến thức phần luyện từ và câu. Mời các em cùng tham khảo chi tiết.

Để tiện trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm về giảng dạy và học tập các môn học lớp 4, VnDoc mời các thầy cô giáo, các bậc phụ huynh và các bạn học sinh truy cập nhóm riêng dành cho lớp 4 sau: Nhóm Tài liệu học tập lớp 4. Rất mong nhận được sự ủng hộ của các thầy cô và các bạn.

I. Dấu ngoặc kép Phần nhận xét

Câu 1 (trang 82 sgk Tiếng Việt 4)

Những từ ngữ và câu đặt trong dấu ngoặc kép dưới đây là lời của ai?

Nêu tác dụng của dấu ngoặc kép:

Bác tự cho mình là "người lính vâng lệnh quốc dân ra mặt trận", là "đầy tớ trung thành của nhân dân", ở Bác, lòng yêu mến nhân dân đã trở thành một sự say mê mãnh liệt. Bác nói: "Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành."

Theo TRƯỜNG CHINH

Đáp án

Những từ ngữ và câu đặt trong dấu ngoặc kép trên đây là lời của Bác Hồ.

Dấu ngoặc kép dùng để đánh dấu chỗ trích dẫn trực tiếp lời nói của nhân vật.

Đó có thể là:

- Một từ hay cụm từ: “người lính vâng lệnh quốc dân ra trận”, “đầy tớ trung thành của nhân dân”.

- Một câu, một đoạn: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành. ”

Câu 2 (trang 83 sgk Tiếng Việt 4)

Trong đoạn văn trên, khi nào dấu ngoặc kép được dùng độc lập? Khi nào dấu ngoặc kép được dùng phối hợp với dấu hai chấm?

Đáp án

Trong đoạn văn trên, dấu ngoặc kép được dùng độc lập khi dẫn lời dẫn trực tiếp chỉ là một từ hay cụm từ. Dấu ngoặc kép được dùng phối hợp với dấu hai chấm khi lời dẫn trực tiếp là một câu trọn vẹn hay một đoạn văn.

Câu 3 (trang 83 sgk Tiếng Việt 4)

Trong khổ thơ sau, từ lầu được dùng với ý nghĩa gì? Dấu ngoặc kép trong trường hợp này được dùng làm gì?

Có bạn tắc kè hoa

Xây "lầu" trên cây đa

Rét, chơi trò đi trốn

Đợi ấm trời mới ra.

Phạm Đình Ân

Gợi ý:

- Lầu (nghĩa gốc): Chỉ tầng trên của nhà.

- Đọc kĩ để xem từ "lầu" trong bài được dùng với ý nghĩa đặc biệt gì.

Đáp án

Trong khổ thơ trên từ “lầu” được tác giả sử dụng để chỉ cái tổ nhỏ của con tắc kè trên cây. Gọi cái tổ nhỏ của tác kè là “lầu”, tác giả nhằm đề cao giá trị của cái tổ ấy. Dấu ngoặc kép được dùng trong trường hợp này chính là để đánh dấu từ “lầu” được dùng với ý nghĩa đặc biệt như vừa nói.

II. Ghi nhớ Dấu ngoặc kép

1. Dấu ngoặc kép thường được dùng để dẫn lời nói trực tiếp của nhân vật hoặc của người nào đó. 

Nếu lời nói trực tiếp là một câu trọn vẹn hay một đoạn văn thì trước dấu ngoặc kép ta thường phải thêm dấu hai chấm.

2. Dấu ngoặc kép còn được dùng để đánh dấu những từ ngữ được dùng với ý nghĩa đặc biệt.

III. Dấu ngoặc kép Phần luyện tập

Câu 1 (trang 83 sgk Tiếng Việt 4)

Tìm lời nói trực tiếp trong đoạn văn sau:

Có lần, cô giáo ra cho chúng tôi một đề văn ở lớp: "Em đã làm gì để giúp đỡ mẹ?"

Tôi loay hoay mất một lúc, rồi cầm bút và bắt đầu viết: "Em luôn luôn giúp đỡ mẹ. Em quét nhà và rửa bát đĩa. Đôi khi em giặt khăn mùi soa."

Gợi ý:

Lời nói trực tiếp được đặt trong dấu ngoặc kép, trước dấu ngoặc kép người ta thường phải thêm vào dấu hai chấm.

Trả lời:

Đó là những lời

- "Em đã làm gì để giúp đỡ mẹ?"

- "Em luôn giúp đỡ mẹ. Em quét nhà và rửa chén bát đĩa. Đôi khi, em giặt khăn mùi soa".

Câu 2 (trang 83 sgk Tiếng Việt 4)

Có thể đặt những lời nói trực tiếp trong đoạn văn ở bài tập 1 xuống dòng sau dấu gạch ngang đầu dòng không? Vì sao

Trả lời:

Những lời đó không thể xuống dòng sau dấu gạch ngang được. Vì nó chỉ là trích lời của người khác hoặc lời của chính mình trước đây được kể lại. Chúng không phải là những lời đối thoại trực tiếp của các nhân vật

Câu 3 (trang 83 sgk Tiếng Việt 4)

Em đặt dấu ngoặc kép vào chỗ nào trong các câu đã cho (SKG TV4 tập 1 trang 83-84)

a) Cả bầy ong cùng nhau xây tổ. Con nào con nấy hết sức tiết kiệm vôi vữa. 

b) Trạng Quỳnh thấy có người dâng vua một mâm đào gọi là đào trường thọ thì thản nhiên lấy một quả mà ăn. Vua giận, ra lệnh chém đầu Quỳnh, Quỳnh bèn tâu:

- Tâu bệ hạ, thần thấy quả đào gọi là trường thọ mới lấy ăn, tưởng ăn vào thì được sống lâu thờ vua. Không ngờ, nuốt chưa khỏi miệng mà chết đã đến cổ. Vậy nên, xin đức vua đổi tên quả ấy là đoản thọ và trị tội kẻ xu nịnh dâng đào.

Vua nghe vậy bật cười, tha tội cho Trạng Quỳnh.

TRUYỆN DÂN GIAN VIỆT NAM

Dấu ngoặc kép lớp 4

Gợi ý:

Con đặt dấu ngoặc kép vào những chỗ dẫn lời nói trực tiếp của nhân vật hoặc của người nào đó. Đồng thời, dấu ngoặc kép cũng được dùng để đánh dấu những từ ngữ được dùng với ý nghĩa đặc biệt.

Trả lời:

Em đặt dấu ngoặc kép vào chỗ sau:

a) Cả bầy ong cùng nhau xây tổ. Con nào con nấy hết sức tiết kiệm “vôi vữa".

b) Trạng Quỳnh thấy có người dâng vua một mâm đào gọi là “đào trường thọ” thì thản nhiên lấy một quả mà ăn. Vua giận, ra lệnh chém đầu Quỳnh. Quỳnh bèn tâu:

- Tâu bệ hạ, thần thấy quả đào gọi là trường thọ mới lấy ăn, tưởng ăn vào thì được sống lâu thờ vua. Không ngờ, nuốt chưa khỏi miệng mà chết đã đến cổ. Vậy nên, xin đức vua đổi tên quả ấy là “đoàn thọ” và trị tội kẻ xu nịnh dâng đào.

Vua nghe vậy bật cười, tha tội cho Trạng Quỳnh.

>> Bài tiếp theo: Tập làm văn lớp 4 tuần 8: Luyện tập phát triển câu chuyện (tiếp theo)

Luyện từ và câu lớp 4: Dấu ngoặc kép được VnDoc sưu tầm, tổng hợp hướng dẫn giải các dạng bài tập về tác dụng của dấu ngoặc kép, cách đặt dấu ngoặc kép trong đoạn văn, câu văn cho các em học sinh tham khảo củng cố kỹ năng làm bài Luyện từ và câu lớp 4 chuẩn bị cho các bài kiểm tra trong năm học đạt kết quả cao.

Ngoài ra, các bạn luyện giải bài tập SGK Tiếng Việt 4 được VnDoc sưu tầm, chọn lọc. Đồng thời các dạng đề thi học kì 1 lớp 4, đề thi học kì 2 lớp 4 các môn Toán, Tiếng Việt, Tiếng Anh, Khoa học, Lịch sử, Địa Lý, Tin học mới nhất được cập nhật. Mời các em học sinh, các thầy cô cùng các bậc phụ huynh tham khảo đề thi, bài tập lớp 4 mới nhất.

Đánh giá bài viết
156 14.049
0 Bình luận
Sắp xếp theo
Luyện từ và câu lớp 4 Xem thêm