Chuyên đề Dãy số bị chặn Toán 11 – Bài tập có đáp án
Cách chứng minh dãy số bị chặn dễ hiểu
Trong chương Dãy số Toán 11, nội dung dãy số bị chặn là kiến thức nền tảng, thường xuất hiện trong bài kiểm tra và các đề ôn luyện nâng cao. Việc chứng minh dãy bị chặn trên hoặc bị chặn dưới đòi hỏi học sinh hiểu rõ bản chất và lựa chọn phương pháp phù hợp. Bài viết này xây dựng chuyên đề dãy số bị chặn, hệ thống bài tập Toán 11 có đáp án cùng hướng dẫn trình bày rõ ràng, giúp người học tiếp cận vấn đề một cách dễ hiểu và hiệu quả.
A. Cách xét tính bị chặn của dãy số
Phương pháp: Sử dụng kiến thức về dãy số bị chặn
- Dãy số (un) được gọi là bị chặn trên nếu tồn tại một số M sao cho un ≤ M với mọi
. - Dãy số (un) được gọi là bị chặn dưới nếu tồn tại một số m sao cho un ≥ m với mọi
. - Dãy số (un) được gọi là bị chặn nếu nó vừa bị chặn trên vừa bị chặn dưới, tức là tồn tại các số m, M sao cho m ≤ un ≤ M với mọi
.
B. Bài tập minh họa về dãy số bị chặn
Ví dụ 1: Trong các dãy số (Un) sau, dãy số nào bị chặn dưới, bị chặn trên, bị chặn?
a) un = n - 1 b)
c) un = sin n d) ![]()
Hướng dẫn giải
a) Ta có: un = n - 1 ≥ 0; (
) suy ra un bị chặn dưới.
b) Ta có:
suy ra un bị chặn.
c) un = sin n do đó
suy ra un bị chặn.
d) Ta có:
nếu n là số tự nhiên lẻ.
nếu n là số tự nhiên chẵn.
Dãy không bị chặn trên cũng không bị chăn dưới.
Ví dụ 2: Xét tính tăng, giảm và bị chặn của dãy số (un) với
a)
b) ![]()
Hướng dẫn giải
a) Ta có
![]()
suy ra
.
Vậy (un) là dãy số tăng.
Mặt khác ta có:
suy ra (un) bị chặn dưới.
bị chặn trên.
Ta thấy dãy số (un) vừa bị chặn trên vừa bị chặn dưới, suy ra dãy số (un) bị chặn.
Vậy (un) là dãy số tăng và bị chặn.
b) Ta có:
![]()
![]()
Do đó (un) là dãy số giảm.
Do
, nên dãy (un) bị chặn dưới.
Dãy (un) cũng bị chặn trên vì
.
Do đó (un) là dãy số bị chặn.
Ví dụ 3: Chứng minh rằng dãy số (un) với
bị chặn.
Hướng dẫn giải
Ta có: un>0 với mọi
nên dãy số (un) bị chặn dưới.
Do
với mọi
nên
với mọi
suy ra dãy số (un) bị chặn trên.
Vậy dãy số (un) bị chặn.
Ví dụ 4: Xét tính bị chặn của các dãy số (un) cho bởi
a)
.
b) ![]()
Hướng dẫn giải
a) Ta có
![]()
![]()

Do đó :
. Vậy (un) là dãy số bị chặn.
b) Ta có:

![]()
Do đó:
. Vậy (un) là dãy số bị chặn.
C. Bài tập vận dụng có hướng dẫn chi tiết
Bài tập 1. Cho dãy số (un), biết
Dãy số (un) bị chặn dưới và chặn trên lần lượt bởi các số m và M. Tính m + M.
Bài tập 2. Cho dãy số (un). Dãy số (un) bị chặn dưới bởi số nào?
a) Biết un = sin n - cos n b) Biết un = cos n + sin n. c) Biết ![]()
Bài tập 3. Xét tính bị chặn của các dãy số (un) cho bởi:
a)
b) ![]()
c)
d) ![]()
Bài tập 4. Vi khuẩn E. Coli sinh sản thông qua một quá trình gọi là quá trình phân đôi. Vi khuẩn E. Coli phân chia làm đôi cứ sau 20 phút. Giả sử tốc độ phân chia này được duy trì trong 12 giờ kể tử khi vi khuẩn ban đầu xâm nhập vào cơ thể. Hỏi sau 12 giờ sẽ có bao nhiêu vi khuẩn E. Coli trong cơ thể? Giả sử có một nguồn dinh dưỡng vô hạn để vi khuẩn E. Coli duy trì tốc độ phân chia như cũ trong 48 giờ kể từ khi vi khuẩn ban đầu xâm nhập vào cơ thẻ. Hỏi sau 48 giờ sẽ có bao nhiêu vi khuẩn E. Coli trong cơ thể?
📘 Nội dung tài liệu còn tiếp tục, mời bạn tải bản đầy đủ để tham khảo chi tiết hơn.
------------------------------
❓ FAQ – Chuyên đề Dãy số bị chặn Toán 11
1. Dãy số bị chặn là gì?
Dãy số bị chặn là: 👉 Dãy số có tất cả các số hạng nằm trong một khoảng xác định.
2. Dãy số bị chặn trên là gì?
Dãy bị chặn trên khi:👉 Tồn tại số MM M sao cho mọi số hạng của dãy đều nhỏ hơn hoặc bằng MM M .
3. Dãy số bị chặn dưới là gì?
Dãy bị chặn dưới khi: 👉 Tồn tại số mm m sao cho mọi số hạng của dãy đều lớn hơn hoặc bằng mm m .