Bài toán về số nghiệm của phương trình
Xác định số nghiệm bằng hàm số liên tục
Trong chương trình Toán 11, bài toán về số nghiệm của phương trình gắn liền với tính liên tục của hàm số và định lý giá trị trung gian. Đây là dạng toán quan trọng giúp học sinh hiểu rõ mối quan hệ giữa đồ thị hàm số và nghiệm của phương trình, thường xuất hiện trong các đề kiểm tra và đề thi.
A. Bài tập minh họa ứng dụng hàm liên tục xác định nghiệm phương trình
Ví dụ 1. Cho hàm số
liên tục trên đoạn
sao cho
. Có thể nói gì về số nghiệm của phương trình
trên đoạn
.
Hướng dẫn giải
Ta có :
. Đặt
. Khi đó
.
Vậy phương trình
có ít nhất một nghiệm thuộc khoảng
hay phương trình
có ít nhất một nghiệm thuộc khoảng
.
Ví dụ 2. Chứng minh rằng với mọi
thì phương trình sau có nghiệm
.
Hướng dẫn giải
Đặt
.
Tập xác định:
nên hàm số liên tục trên
.
Ta có:
.
Vậy phương trình đã cho có nghiệm với mọi
.
Ví dụ 3. Cho hàm số
thỏa mãn
. Chứng minh rằng phương trình
có nghiệm trong
.
Hướng dẫn giải
Hàm số
liên tục với mọi
.
Ta có
,
.
Suy ra
.
Nếu
thì
, suy ra phương trình có nghiệm trong
.
Nếu
khác
thì
phương trình có nghiệm thuộc
.
Vậy phương trình
có nghiệm trong
.
B. Bài tập tự rèn luyện có đáp án chi tiết
Câu 1: Cho hàm số
. Mệnh đề nào sau đây là sai?
A. Hàm số đã cho liên tục trên
.
B. Phương trình
không có nghiệm trên khoảng
.
C. Phương trình
có nghiệm trên khoảng
.
D. Phương trình
có ít nhất hai nghiệm trên khoảng
.
Câu 2: Cho phương trình
. Mệnh đề nào sau đây là đúng?
A. Phương trình không có nghiệm trong khoảng
.
B. Phương trình không có nghiệm trong khoảng
.
C. Phương trình chỉ có một nghiệm trong khoảng
.
D. Phương trình có ít nhất hai nghiệm trong khoảng
.
Câu 3. Cho hàm số
. Phương trình
có bao nhiêu nghiệm?
A. 0 . B. 1 . C. 2 . D. 3 .
Câu 4. Có tất cả bao nhiêu giá trị nguyên của tham số
thuộc khoảng
để phương trình
có ba nghiệm phân biệt
thỏa mãn
.
A.
. B.
. C.
. D.
.
📥 Để xem trọn vẹn nội dung và ví dụ minh họa, bạn vui lòng tải tài liệu tham khảo tại đây.
--------------------------------------------------
Nắm vững phương pháp xác định số nghiệm của phương trình bằng hàm số liên tục sẽ giúp bạn giải quyết hiệu quả nhiều bài toán Toán 11. Luyện tập thường xuyên với các dạng bài có đáp án sẽ giúp nâng cao tư duy và kỹ năng giải toán.