Thể tích khối chóp đều
Công thức thể tích hình chóp đều
Trong chương trình Toán 11, dạng toán thể tích hình chóp đều là nội dung quan trọng của hình học không gian, thường xuất hiện trong các bài kiểm tra và đề thi. Việc nắm vững công thức và phương pháp tính thể tích hình chóp đều giúp học sinh giải toán nhanh và chính xác hơn.
Hình chóp đều
Một hình chóp được gọi là hình chóp đều nếu có đáy là một đa giác đều và có chân đường cao trùng với tâm của đa giác đáy.
Nhận xét:
-
Hình chóp đều có các mặt bên là những tam giác cân bằng nhau. Các mặt bên tạo với đáy các góc bằng nhau.
-
Các cạnh bên của hình chóp đều tạo với mặt đáy các góc bằng nhau.
Hình chóp tam giác đều
Cho hình chóp tam giác đều
.

Khi đó:
- Đáy
là tam giác đều. - Các mặt bên là các tam giác cân tại
. - Chiều cao:
. - Góc giữa cạnh bên và mặt đáy:
. - Góc giữa mặt bên và mặt đáy:
. - Tính chất:
.
Lưu ý: Hình chóp tam giác đều khác với tứ diện đều.
-
Tứ diện đều có các mặt là các tam giác đều.
-
Tứ diện đều là hình chóp tam giác đều có cạnh bên bằng cạnh đáy.
Hình chóp tứ giác đều
Cho hình chóp tam giác đều
.

-
Đáy
là hình vuông. -
Các mặt bên là các tam giác cân tại
. -
Chiều cao:
. -
Góc giữa cạnh bên và mặt đáy:
. -
Góc giữa mặt bên và mặt đáy:
.
Công thức tính thể tích khối chóp đều
![]()
B là diện tích đáy khối chóp
h là chiều cao khối chóp
Ví dụ minh họa tính thể tích khối chóp đều
Bài tập 1. Cho
là hình chóp đều. Tính thể tích khối chóp
biết
,
.
A.
B.
C.
. D. ![]()
Hướng dẫn giải
Hình vẽ minh họa:

Gọi
là hình chiếu của
lên ![]()
Ta có: ![]()
![]()
![]()
Bài tập 2. Cho hình chóp đều
, góc giữa mặt bên và mặt phẳng đáy
bằng
, khoảng cách giữa hai đường thẳng
và
bằng
. Thể tích của khối chóp
theo
bằng
A.
. B.
. C.
. D.
.
Hướng dẫn giải
Gọi
là trung điểm của
.

Trong mp(SAM), Kẻ
.
Ta có:
.
Do đó
là đường vuông góc chung của
và
.
Suy ra
.
Ta có:
.
Đặt
.
và
.
Trong
ta có: ![]()
![]()
![]()
Khi đó:
.
![]()
Bài tập 3. Cho hình chóp đều
có đáy
là hình thoi tâm
,
,
, hai mặt phẳng
và
cùng vuông góc với mặt phẳng
. Biết khoảng cách từ điểm
đến mặt phẳng
bằng
. Tính thể tích của khối chóp
theo
.
A.
. B.
. C.
. D.
.
Hướng dẫn giải
Hình vẽ minh họa:

Ta có tam giác ABO vuông tại O và
,
. Do đó
.
Suy ra
đều.
Ta có:
.
Trong tam giác đều
, gọi H là trung điểm AB,
K là trung điểm BH,
Suy ra
và
;
và
.
Suy ra
.
Gọi I là hình chiếu của O lên SK, ta có:
.
.
Tam giác SOK vuông tại O, OI là đường cao:
.
![]()
.
📥 Để xem trọn vẹn nội dung và ví dụ minh họa, bạn vui lòng tải tài liệu tham khảo tại đây.
------------------------------------------------------
Chuyên đề thể tích hình chóp đều giúp học sinh hiểu rõ công thức và cách áp dụng trong Toán 11. Luyện tập thường xuyên dạng toán này sẽ giúp bạn nâng cao kỹ năng giải toán hình học không gian và đạt kết quả tốt trong học tập.