Bên kia sông Đuống

Đề đọc hiểu Ngữ Văn 12 có đáp án do VnDoc biên soạn bám sát thể loại Đọc hiểu văn bản trong chương trình Ngữ Văn 12 sẽ giúp các em học sinh có thêm tài liệu ôn thi học kì cũng như củng cố kỹ năng đọc hiểu văn bản.

Đọc hiểu Bên kia sông Đuống - Đề 1

Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi:

Bên kia sông Đuống

Quê hương ta lúa nếp thơm nồng
Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong
Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp
Quê hương ta từ ngày khủng khiếp
Giặc kéo lên ngùn ngụt lửa hung tàn Ruộng ta khô
Nhà ta cháy
Chó ngộ một đàn
Lưỡi dài lê sắc máu
Kiệt cùng ngõ thẳm bờ hoang

(Bên kia sông Đuống – Hoàng Cầm, SGK Ngữ văn 12, Nâng cao, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2013, tr.17)

Câu 1 (0,5 điểm): Xác định các phương thức biểu đạt sử dụng trong đoạn thơ.

Câu 2 (0,5 điểm): Tìm những từ ngữ, hình ảnh thể hiện lòng căm thù giặc của tác giả.

Câu 3 (1,0 điểm): Đoạn thơ thể hiện tâm tư, tình cảm gì của nhà thơ?

Câu 4 (1,0 điểm): Từ đoạn thơ trên, hãy viết một đoạn văn ngắn về tình yêu quê hương của thanh niên hiện nay.

Đáp án đọc hiểu văn bản Bên kia sông Đuống

Câu 1 (0,5 điểm):

Các phương thức biểu đạt sử dụng trong đoạn thơ: Miêu tả, tự sự, biểu cảm.

Câu 2 (0,5 điểm):

Những từ ngữ, hình ảnh thể hiện lòng căm thù giặc của tác giả: khủng khiếp, ngùn ngụt lửa hung tàn, ruộng ta khô, nhà ta cháy, chó ngộ một đàn, lưỡi dài lê sắc máu.

Câu 3 (1,0 điểm):

Tâm tư, tình cảm gì của nhà thơ:

- Niềm tự hào về truyền thống văn hóa và tình yêu thiết tha với quê hương.

- Nỗi đau xót khi quê hương bị giặc xâm chiếm.

- Lòng căm thù quân xâm lược.

Câu 4 (1,0 điểm):

Thí sinh có thể trình bàu suy nghĩ theo những hướng khác nhau, nhưng cần làm rõ các nội dung:

Ý thức trách nhiệm của mỗi người với quê hương (hiện nay: thời bình)

Phê phán những biểu hiện của thái độ ích kỉ, bàng quan trước những vấn đề của quê hương; những biểu hiện của tình yêu quê hương chưa đúng đắn.

Đọc hiểu Bên kia sông Đuống - Đề 2

Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:

Em ơi buồn làm chi

Anh đưa em về sông Đuống

Ngày xưa cát trắng phẳng lì

Sông Đuống trôi đi

Một dòng lấp lánh

Nằm nghiêng nghiêng trong khảng chiến trường kì

Xanh xanh bãi mía bờ dâu

Ngô khoai biêng biếc

Đứng bên này sông sao nhớ tiếc

Sao xót xa như rụng bàn tay

(Bên kia sông Đuống – Hoàng cầm, Ngữ văn 12 năng cao,Tập một, NXB Giáo đục, 2008? tr. 72)

Thực hiện các yêu cầu sau:

Câu 1: Xác định những phương thức biểu đạt chủ yếu của đoạn thơ.

Câu 2: Vẻ đẹp của quê hương tác giả được gợi lên từ những từ ngữ, hình ảnh nào?

Câu 3: Cảm nhận của anh (chị) về hình ảnh con sông Đuống “Nằm nghiêng nghiêng trong kháng chiên trường kì”?

Trả lời câu hỏi đọc hiểu

Câu 1:

Phương thức biểu đạt chủ yếu của đoạn thơ trên là miêu tả và biểu cảm.

Câu 2:

Vẻ đẹp quê hương của tác giả được gợi lên qua những từ ngữ, hình ảnh như: cát trắng phẳng lì, dòng sông lấp lánh, dòng sông nằm nghiêng nghiêng, bờ dâu bãi mía xanh xanh, ngô khoai biêng biếc.

Câu 3:

Hình ảnh con sông Đuống "Nằm nghiêng nghiêng trong kháng chiến trường kì" nhằm miêu tả cho con sông như một sinh mạng như con người. Ngoài ra, việc miêu tả như trên còn muốn nhấn mạnh rằng sông Đuống như một chứng nhân của lịch sử, đã chứng kiến những thăng trầm của quê hương.

Đọc hiểu Bên kia sông Đuống - Đề 3

Đọc bài thơ sau và trả lời câu hỏi:

“Sông Đuống trôi đi

Một dòng lấp lánh

Nằm nghiêng nghiêng trong kháng chiến trường kì

 

Xanh xanh bãi mía bờ dâu Ngô khoai biêng biếc

Đứng bên này sông sao nhớ tiếc

Sao xót xa như rụng bàn tay”

(Trích “Bên kia sông Đuống” – Hoàng Cầm)

Thực hiện các yêu cầu sau:

Câu 1: Chủ đề đoạn thơ trên là gì?

Câu 2: Phân tích giá trị biện pháp tu từ trong đoạn thơ

Câu 3: Theo anh/chị, thể thơ mà nhà thơ sử dụng có ý nghĩa như thế nào trong việc biểu đạt nội dung tư tưởng của đoạn thơ trên?

Trả lời câu hỏi đọc hiểu

Câu 1. Chủ đề đoạn thơ: Niềm tự hào về vẻ đẹp của quê hương và nỗi đau khi quê hương yêu dấu bị giày xéo

Câu 2.

* Biện pháp tu từ:

- Biện pháp đảo ngữ: “Xanh xanh bãi mía bờ dâu Ngô khoai biêng biếc”: nhấn mạnh vào màu sắc và vẻ đẹp của cảnh vật bên bờ sông.

- Biện pháp so sánh: “Sao xót xa như rụng bàn tay”: thể hiện sự tiếc nuối, xót xa cho những vẻ đẹp bì tàn phá bởi chiến tranh.

- Sử dụng các từ láy: “lấp lánh”,“xanh xanh”, “biêng biếc", “nghiêng nghiêng” nhấn mạnh vẻ đẹp của quê hương bên dòng sông Đuống.

Câu 3.

Bài thơ được tác giả sử dụng thể thơ tự do giúp cho cách tác giả thể hiện tư tưởng, tình cảm của mình không bị gò bó, mà cảnh đẹp quê hương cũng hiện lên tự nhiên, sống động.

Đọc hiểu Bên kia sông Đuống - Đề 4

Em ơi buồn làm chi

Anh đưa em về sông Đuống

Ngày xưa cát trắng phẳng lì

Sông Đuống trôi đi

Một dòng lấp lánh

Năm nghiêng nghiêng trong kháng chiến trường kì

Xanh xanh bãi mía bờ dâu

Ngô khoai biêng biếc

Đứng bên này sông sao nhớ tiếc

Sao xót xa như rụng bàn tay

(Trích Bên kia sông Đuống – Hoàng cầm, Dẫn theo Ngữ văn 12 Nâng cao, tập một, Sđd)

Thực hiện các yêu cầu sau:

Câu 1. Đoạn thơ trên được viết theo thể thơ nào? Nêu tác dụng của thể thơ đó.

Câu 2. Hãy chỉ ra những từ láy được tác giả sử dụng trong đoạn thơ. Cảm nhận từ láy “nghiêng nghiêng”.

Câu 3. Nêu nội dung chính của đoạn thơ trên.

Câu 4. Xác định và nêu ngắn gọn giá trị của biện pháp tu từ trong dòng thơ cuối.

Trả lời câu hỏi đọc hiểu

Câu 1:

- Đoạn thơ trên được viết theo thể thơ tự do.

→ Tác dụng: làm cho các câu thơ và các dòng cảm xúc không bị gò bó.

Câu 2:

- Những từ láy được tác giả sử dụng trong đoạn thơ là: Lấp lánh, nghiêng nghiêng, xanh xanh, biêng biếc, xót xa.

- Từ láy “nghiêng nghiêng” là cách nhân hóa con sông Đuống như một sinh thể, vừa duyên dáng vừa tâm trạng trong suốt chiều dài của kháng chiến.

Câu 3: Nội dung chính của đoạn thơ trên thể hiện vẻ đẹp trữ tình, thơ mộng của bên kia dòng sông Đuống, đồng thời thể hiện nỗi xót xa của tác giả khi quê hương bị tàn phá bởi chiến tranh.

Câu 4:

- “Sao xót xa như rụng bàn tay”: Câu thơ được tác giả sử dụng biện pháp so sánh nhàm thể hiện nỗi đau xót của bản thân trước tình cảnh quê hương bị tàn phá bởi chiến tranh.

Đọc hiểu Bên kia sông Đuống - Đề 5

Đọc đoạn trích:

Em ơi! Buồn làm chi

Anh đưa em về sông Đuống

Ngày xưa cát trắng phẳng lì

Sông Đuống trôi đi

Một dòng lấp lánh

Nằm nghiêng nghiêng trong kháng chiến trường kỳ

Xanh xanh bãi mía bờ dâu

Ngô khoai biêng biếc

Đứng bên này sông sao nhớ tiếc

Sao xót xa như rụng bàn tay

(Bên kia sông Đuống – Hoàng Cầm, Những áng thơ một thời để nhớ)

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1. (0,5 điểm) Đoạn trích trên được viết theo thể thơ nào?

Câu 2. (1,0 điểm) Tìm những từ ngữ, hình ảnh góp phần thể hiện vẻ đẹp cảnh vật sông Đuống trong đoạn thơ trên.

Câu 3. (1,0 điểm) Xác định và nêu hiệu quả của biện pháp tu từ được sử dụng ở những câu thơ sau:

Sông Đuống trôi đi

Một dòng lấp lánh

Nằm nghiêng nghiêng trong kháng chiến trường kỳ

Câu 4. (0,5 điểm) Anh/chị suy nghĩ gì về tình cảm, tâm trạng của tác giả trong hai câu thơ: Đứng bên này sông sao nhớ tiếc

Sao xót xa như rụng bàn tay

Lời giải:

Câu 1: Thể thơ: tự do

Câu 2: Những từ ngữ, hình ảnh góp phần thể hiện vẻ đẹp cảnh vật sông Đuống trong đoạn thơ trên: cát trắng phẳng lì

+ dòng lấp lánh

+Xanh xanh bãi mía bờ dâu

+Ngô khoai biêng biếc

Câu 3: Biện pháp tu từ: Nhân hóa “Dòng sông nằm nghiêng nghiêng”

->Nhấn mạnh vẻ đẹp của dòng sông Đuống.

Dòng sông cũng có những cử chỉ hoạt động như con người, khiến câu thơ sinh động, hấp dẫn hơn.

Câu 4: Tâm trạng: đau đớn, buồn thương, xót xa về vẻ đẹp của dòng sông trước kia nay đã bị giặc phá hủy.

Đọc hiểu Bên kia sông Đuống - Đề 6

Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi bên dưới:

Bên kia sông Đuống
Mẹ già nua còm cõi gánh hàng rong
Dăm miếng cau khô
Mấy lọ phẩm hồng
Vài thếp giấy đầm hoen sương sớm
Chợt lũ quỷ mắt xanh trừng trợn
Khua giầy đinh đạp gẫy quán gầy teo
Xì xồ cướp bóc
Tan phiên chợ nghèo
Lá đa lác đác trước lều
Vài ba vết máu loang chiều mùa đông

(Trích “Bên kia sông Đuống – Hoàng Cầm)

Câu 1: Xác định thể thơ của đoạn thơ trên?

Xem lời giải

Thể thơ: tự do

Câu 2: Trong đoạn thơ, hình ảnh người mẹ được hiện lên bằng những từ ngữ nào?

Xem lời giải

Hình ảnh người mẹ hiện lên thông qua các từ ngữ: già nua, còm cõi

Câu 3: Xác định nội dung của những câu thơ sau:

Chợt lũ quỷ mắt xanh trừng trợn

Khua giầy đinh đạp gẫy quán gầy teo

Xì xồ cướp bóc

Tan phiên chợ nghèo

Lá đa lác đác trước lều

Vài ba vết máu loang chiều mùa đông

Xem lời giải

Nội dung của những câu thơ sau

Chợt lũ quỷ mắt xanh trừng trợn

Khua giầy đinh đạp gẫy quán gầy teo

Xì xồ cướp bóc

Tan phiên chợ nghèo

Lá đa lác đác trước lều

Vài ba vết máu loang chiều mùa đông

– Những câu thơ tái hiện lại khung cảnh của quê hương trong ngày giặc đến: quán xá bị đập phá, khung cảnh ngày chợ tiêu điều, xơ xác, thậm chí còn có cả sự chết chóc vì súng đạn giặc.

– Đoạn thơ thể hiện lòng căm tức cao độ cũng như lòng đau xót của tác giả trước cảnh quê hương bị tàn phá

Câu 4: Phân tích tác dụng của phép tu từ ẩn dụ trong hai câu câu thơ

Chợt lũ quỷ mắt xanh trừng trợn

Khua giầy đinh đạp gẫy quán gầy teo

Xem lời giải

– Nghệ thuật được sử dụng trong câu thơ Chợt lũ quỷ mắt xanh trừng trợn/Khua giầy đinh đạp gẫy quán gầy teo : ẩn dụ (lũ quỷ- bọn giặc; quán gầy teo: quán hàng nhỏ, liêu xiêu)

– Tác dụng:

+ Nhấn mạnh tội ác khủng khiếp của giặc đã cướp bóc, tàn phá, đốt cháy những giá trị tốt đẹp nhất của quê hương. Đồng thời còn góp phần thể hiện thái độ căm phẫn của tác giả trước bọn giặc cướp nước

+ Làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt

Câu 5: Qua đoạn thơ, tác giả muốn bày tỏ thái độ, tình cảm gì?

Xem lời giải

Thái độ, tình cảm của tác giả thể hiện trong đoạn thơ:

– Tác giả thể hiện lòng căm phẫn tột độ trước những tội ác của giặc đã tàn phá, cướp bóc trên quê hương mình.

– Đoạn thơ còn cho thấy nỗi đau đớn, xót xa của tác giả trước tình cảnh của quê hương.