Trình bày hệ quả chuyển động xung quanh Mặt Trời của Trái Đất
Trình bày hệ quả chuyển động xung quanh Mặt Trời của Trái Đất được VnDoc sưu tầm và xin gửi tới bạn đọc cùng tham khảo. Bài viết tổng hợp lí thuyết trong chương trình giảng dạy môn Địa lý lớp 10. Hi vọng rằng đây sẽ là những tài liệu hữu ích trong công tác giảng dạy và học tập của quý thầy cô và các bạn học sinh. Mời các bạn cùng theo dõi chi tiết bài viết dưới đây.
Hệ quả chuyển động xung quanh Mặt Trời của Trái Đất
Câu hỏi: Trình bày hệ quả chuyển động xung quanh Mặt Trời của Trái Đất.
Lời giải
– Chuyển động biểu kiến hằng năm của Mặt Trời
+ Hiện tượng Mặt Trời ở đúng đỉnh đầu lúc 12 giờ trưa (tia sáng mặt trời chiếu thẳng góc với tiếp tuyến bề mặt đất) được gọi là Mặt Trời lên thiên đỉnh.
+ Ở Trái Đất, ta thấy hiện tượng Mặt Trời lên thiên đỉnh chỉ lần lượt xảy ra tại các địa điểm từ vĩ tuyến 23°27 N (ngày 22-12) cho tới 23°27 B (ngày 22-6) rồi lại xuống vĩ tuyến 23°27 N. Điều này làm ta có ảo giác là Mặt Trời di chuyển. Nhưng trong thực tế, không phải Mặt Trời di chuyển mà là Trái Đất chuyển động tịnh tiến xung quanh Mặt Trời. Chuyển động không có thực đó của Mặt Trời được gọi là chuyển động biểu kiến hằng năm của Mặt Trời.
– Hiện tượng mùa
+ Mùa là một phần thời gian của năm, nhưng có những đặc điểm riêng về
+ Nguyên nhân sinh ra các mùa là do trục Trái Đất nghiêng với mặt phẳng quỹ đạo của Trái Đất và trong suốt năm, trục Trái Đất không đổi phương trong không gian, nên có thời kì bán cầu Bắc ngả về phía Mặt Trời, có thời kì bán cầu Nam ngả về phía Mặt Trời. Điều đó làm cho thời gian chiếu sáng và sự thu nhận lượng bức xạ Mặt Trời ở mỗi bán cầu có sự thay đổi luân phiên trong năm.
+ Người ta chia một năm ra bốn mùa: xuân, hạ thu, đông.
+ Các nước theo dương lịch ở bán cầu bắc lấy bốn ngày: xuân phân (21-3), hạ chí (22-6), thu phân (23-9) và đông chí (22-12) là bốn ngày khởi đầu của bốn mùa. Ở bán cầu Nam, bốn mùa diễn ra ngược với bán cầu bắc.
+ Nước ta và một số nước châu Á quen dùng âm – dương lịch, thời gian bắt đầu của các mùa được tính sớm hơn khoảng 45 ngày.
- Mùa xuân từ ngày 4 hoặc ngày 5 tháng 2 (lập xuân) đến ngày 5 hoặc ngày 6 tháng 5 (lập hạ).
- Mùa hạ từ ngày 5 hoặc 6 tháng 5 (lập hạ) đến ngày 7 hoặc ngày 8 tháng 8 (lập thu).
- Mùa thu từ ngày 7 hoặc ngày 8 tháng 8 (lập thu) đến ngày 7 hoặc ngày
8 tháng 8 (lập đông). - Mùa đồng từ ngày 7 hoặc ngày 8 tháng 8 (lập đông) đến ngày 4 hoặc ngày 5 tháng 2 (lập xuân).
– Hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo mùa và theo vĩ độ
+ Trong khoảng thời gian từ ngày 21-3 đến ngày 23-9, bán cầu Bắc ngả về phía Mặt Trời, nên bán cầu Bắc có góc chiếu sáng lớn, diện tích được chiếu sáng lớn hơn diện tích khuất trong bóng tối; đó là mùa xuân và mùa hạ của bán cầu Bắc, ngày dài hơn đêm. ở bán cầu Nam thì ngược lại, đó là mùa thu và mùa đông, đêm dài hơn ngày.
+ Trong khoảng thời gian từ ngày 23-9 đến ngày 21-3, bán cầu Nam ngả về phía Mặt Trời, nên bán cầu này có góc chiếu sáng lớn, diện tích được chiếu sáng lớn hơn diện tích khuất trong bóng tối; đó là mùa xuân và mùa hạ của bán cầu Nam, ngày dài hơn đêm. ở bán cầu Bắc thì ngược lại, thời gian này là mùa thu và mùa đông, đêm dài hơn ngày.
+ Riêng hai ngày 21-3 và ngày 23-9, Mặt Trời chiếu thẳng góc xuống Xích đạo lúc 12 giờ trưa nên thời gian chiếu sáng cho hai bán cầu là như nhau; vì thế ngày dài bằng đêm trên toàn thế giới.
+ Ở Xích đạo, quanh năm có độ dài ngày và đêm bằng nhau. Càng xa Xích đạo, độ dài ngày và đêm càng chênh lệch nhiều. Từ vòng cực về phía cực, có hiện tượng ngày hoặc đêm dài suốt 24 giờ (ngày địa cực, đêm địa cực). Càng gần cực, số ngày, đêm địa cực càng tăng, ở hai cực, số ngày hoặc đêm dài 24 giờ kéo dài suốt sáu tháng.
Một số câu hỏi bài tập có liên quan
Câu hỏi số 1: hãy cho chúng tôi biết rằng trong quá trình chuyển động tự quay và chuyển động xung quanh Mặt trời thì trục Trái đất có đặc điểm là:
A. Luôn tự điều chỉnh hướng nghiên sao cho phù hợp
B. Luôn giữ nguyên độ nghiên và không đổi hướng
C. Luôn luôn giữ hướng nghiên nhưng độ nghiêng có sự thay đổi
D. Hướng nghiêng và độ nghiêng thay đổi theo mùa
Hướng dẫn giải:
Đáp án B là chính xác. Trong quá trình chuyển động tự quay và chuyển động xung quanh Mặt Trời, trục quay của Trái Đất giữ nguyên độ nghiêng và không đổi hướng. Điều này dẫn đến hiện tượng mùa vụ và các biến động khác trong thời tiết trên hành tinh.
Câu hỏi số 2: Hãy cho chúng tôi biết rằng thời gian bán cầu Nam ngả về phía mặt trời. Lúc đó thì Việt Nam là mua nào?
Hướng dẫn giải:
Khi bán cầu Nam ngả về phía Mặt Trời, ở Việt Nam đó là mùa đông. Khi bán cầu Bắc ngả về phía Mặt Trời, ở Việt Nam đó là mùa hạ.
Khi bán cầu Bắc ngả về phía Mặt Trời, Việt Nam sẽ trải qua mùa hè. Ngược lại, khi bán cầu Nam ngả về phía Mặt Trời, Việt Nam sẽ trải qua mùa đông. Do Việt Nam ở Bắc Bán cầu
Câu hỏi số 3: hãy phân tích hiện tượng địa lý trong câu" đêm tháng năm chưa nằm đã sáng, ngày tháng mười chưa cười đã tối"
Hướng dẫn giải:
Chuyển động tịnh tiến và hiện tượng ngày đêm: Chuyển động tịnh tiến của Trái Đất xung quanh Mặt Trời tạo ra các mùa vụ và ảnh hưởng đến ngày đêm. Trục Trái Đất không nghiêng thẳng đứng, mà có một góc nghiêng, tạo ra hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo mùa.
Mùa hè và mùa đông: Vào mùa hè của bán cầu Bắc, trục Trái Đất nghiêng về phía Mặt Trời. Do đó, tại các vùng ở bán cầu Bắc, ngày có thể kéo dài hơn đêm, tạo ra hiện tượng ngày dài. Ngược lại, vào mùa đông của bán cầu Bắc, trục Trái Đất ngả ra xa Mặt Trời, làm cho ngày ngắn hơn đêm, tạo ra hiện tượng ngày ngắn.
