Đề minh họa môn Ngữ Văn thi vào 10 tỉnh Ninh Bình năm 2026 - 2027
Đề tham khảo tuyển sinh lớp 10 năm 2026 – 2027 môn Ngữ Văn sở GD&ĐT Ninh Bình
Đề tham khảo tuyển sinh lớp 10 năm 2026 – 2027 môn Ngữ Văn sở GD&ĐT Ninh Bình được biên soạn với cấu trúc Đọc hiểu (4 điểm) và Viết (6 điểm). Tài liệu giúp các em tham khảo, ôn tập và làm quen với nhiều dạng câu hỏi môn Văn, chuẩn bị cho kì thi vào lớp 10 sắp tới đạt kết quả cao. Mời thầy cô và các em tải về xem trọn bộ tài liệu.
1. Cấu trúc đề thi
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NINH BÌNH
CẤU TRÚC ĐỀ THI TUYỂN SINH LỚP 10 THPT
Môn: Ngữ văn - Đề thi không chuyên
(Ban hành kèm theo Công văn số 1229/SGDĐT-QLCL ngày 20/10/2025 của Sở GDĐT Ninh Bình)
I. Quy định chung
Thời gian làm bài:120 phút.
Hình thức thi:tự luận.
Điểm toàn bài:10,0 điểm.
Phạm vi kiến thức:Nội dung kiến thức của đề thi nằm trong chương trình môn Ngữvăn cấp THCS ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, chủ yếu là lớp 9.
Cấp độ nhận thức:Nhận biết khoảng40%; Thông hiểu khoảng 30%; Vận dụng khoảng 20%, Vận dụng cao khoảng 10%
II. Cấu trúc đề thi
Phần I. Đọc hiểu (4,0 điểm)
Đọc hiểu một trong các loại văn bản sau:
- Văn bản văn học;
- Văn bản nghị luận;
- Văn bản thông tin.
Phần II. Viết (6,0 điểm)
Câu 1: Viết đoạn văn nghị luận.
Câu 2: Viết bài văn nghị luận.
* Lưu ý:
- Ngữ liệu sử dụng trong đề thi nằm ngoài sách giáo khoa Ngữ văn của Chương trình GDPT 2018;
- Trong phần Viết: nếu câu 1 yêu cầu viết đoạn văn nghị luận xã hội thì câu 2 viết bài văn nghị luận văn học; nếu câu 1 yêu cầu viết đoạn văn nghị luận văn học thì câu 2 viết bài văn nghị luận xã hội.
-------------------------
2. Đề tham khảo tuyển sinh lớp 10 năm 2026 môn Ngữ Văn sở GD&ĐT Ninh Bình
|
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NINH BÌNH
|
KỲ THI TUYỂN SINH LỚP 10 THPT Môn: Ngữ văn - Đề thi không chuyên Thời gian làm bài: 120 phút (Đề thi gồm: 02 trang) |
ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản:
CÂY BÀNG CỦA CHA
Khi xây căn nhà này
Cha tôi dành một khoảng sân
Gieo vào đó một mầm xanh
Cây bàng là cả khu vườn của cha
Cây bàng mang tuổi thơ tôi
Vươn vào vòm trời rộng mát
Những đàn chim thành phố về đây ca hát
Cho riêng cha và cho riêng tôi
Tôi lớn lên
Khói bụi bời bời
Những tòa nhà hầm hập chen nhau
Những tham vọng hầm hập đẩy xô nhau
Những đàn chim gãy cánh
Không bao giờ về đây được nữa
Cha tôi nhỏ bé giữa những tòa nhà
Cây bàng đơn độc giữa những tòa nhà
Cây bàng là cả khu vườn của cha
Bàn tay trổ đồi mồi của cha quét lá
Cha tưới cây bằng tiếng hát của mình
Cây bàng hóa cuộc đời cha
Tôi đi xa
Giữa những tầng mây
Tôi nhìn xuống thấy một đốm lửa xanh
Cây bàng của cha tôi đang lách mình qua thành phố
Vươn lên vươn lên.
(Tuyển tập thơ Tổ quốc gọi tên mình, Nguyễn Phan Quế Mai,
NXB Phụ nữ, 2015, tr.97-98)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1 (1,0 điểm). Xác định thể thơ được sử dụng trong văn bản.
Câu 2 (1,0 điểm). Trong bài thơ, những hình ảnh nào của thành phố được miêu tả đối lập với sự hiện diện của cây bàng và người cha?
Câu 3 (1,0 điểm). Phân tích hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ ẩn dụ trong hai dòng thơ:
Cha tưới cây bằng tiếng hát của mình
Cây bàng hóa cuộc đời cha
Câu 4 (1,0 điểm). Từ hình ảnh cây bàng lách mình qua thành phố - vươn lên vươn lên, em hãy nêu suy nghĩ về vai trò của ý chí, nghị lực của con người trong cuộc sống. (Trả lời trong khoảng 5 - 7 dòng).
VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích hình ảnh cây bàng của cha qua đoạn thơ:
Cây bàng là cả khu vườn của cha
Cây bàng mang tuổi thơ tôi
Vươn vào vòm trời rộng mát
Những đàn chim thành phố về đây ca hát
Cho riêng cha và cho riêng tôi
(Trích Cây bàng của cha, Tuyển tập thơ Tổ quốc gọi tên mình,
Nguyễn Phan Quế Mai, NXB Phụ nữ, 2015, tr.97-98)
Câu 2 (4,0 điểm)
Trong thời đại 4.0, các thiết bị điện tử và mạng xã hội dần chiếm lĩnh thời gian của các thành viên trong gia đình dẫn đến sự xa cách và ảnh hưởng tiêu cực đến mối quan hệ .
Viết bài văn nghị luận trình bày suy nghĩ của em về vấn đề nuôi dưỡng tình cảm gia đình trong xã hội hiện đại.
-------HẾT-------
Họ và tên thí sinh:.................................................................
Số báo danh:.......................................
Họ và tên, chữ ký của Giám thị 1:...............................................................................
Họ và tên, chữ ký của Giám thị 2:..............................
3. Đề tham khảo tuyển sinh lớp 10 năm 2025 môn Ngữ Văn sở GD&ĐT Ninh Bình
|
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NINH BÌNH |
KỲ THI TUYỂN SINH LỚP 10 THPT Năm học 2025 - 2026 Bài thi: NGỮ VĂN Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian phát đề) |
I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản sau:
LẼ SỐNG CỦA THANH NIÊN, SINH VIÊN
(1) Đỉnh núi cao không dành cho những người hèn nhát và lười vận động, đỉnh tri thức không có chỗ cho kẻ chỉ rong chơi. Nếu không có sự miệt mài, tìm tòi khám phá và dốc lòng cho những đam mê thì làm sao có một Edison vĩ đại và bóng đèn chiếu sáng hôm nay. Đi đến tận cùng đam mê là điều không dễ, vì có lúc tuổi trẻ nóng vội, khao khát nhanh chóng thành công nên vội vàng đốt cháy giai đoạn khiến những dự định trở thành dang dở. Giữ được lửa nhiệt huyết trong tâm hồn và kiên trì trong ý nghĩ đúng là điều rất quan trọng. Nếu cháy bùng lên rồi vụt tắt thì đó chỉ là một ánh sao băng giữa thiên hà vô tận.
(2) Đừng sợ! Nỗi sợ hãi sẽ giết chết mọi manh nha của bao ý nghĩ táo bạo, và sợ hãi sẽ là ngục tù của trí tuệ. Khi cái đầu vẫn bị đóng khung trong giới hạn thì ý tưởng có chăng cũng chỉ dừng lại những cái đã có rồi. Tự do chỉ có được khi nắm được và dự báo được quy luật, ý tưởng tốt đẹp phải được nảy mầm từ những khát khao chính đáng, mọi mơ hồ cùng lắm là ánh trăng suông. Nếu mải miết trên đất liền và lo cuồng phong, bão tố thì làm sao Chiristopher Columbus có cuộc phiêu lưu để tìm ra châu Mĩ bao la?
(3) Đất mãi mãi là đất, rừng mãi mãi là rừng, biển cả bao la vẫn quanh năm sóng vỗ, phố xá vẫn quen từng bước chân về. Ta nghĩ gì và làm gì trên đất, ta nghĩ gì để rừng mãi xanh tươi, ta nghĩ gì để biển khơi không chỉ đem về tôm cá mà cả những vần thơ làm dịu mát tâm hồn? Vẫn là đất, vẫn là rừng, vẫn là biển cả, vẫn là phố xưa nhưng no ấm đủ đầy? Phải làm sao? Các bạn hãy dành nhiều thời gian để nghĩ về điều đó và ra tay vì năm tháng chẳng đợi chờ, tuổi xuân trôi qua nhanh lắm.
(Trích Những lời chia sẻ, Nguyễn Văn Minh, NXB Đại học Sư phạm, 2023, tr.239-240)
Trả lời các câu hỏi sau:
Câu 1. Theo tác giả, nỗi sợ hãi có tác hại gì?
Câu 2. Để tăng sức thuyết phục cho lập luận, tác giả đã đưa ra những dẫn chứng nào?
Câu 3. Những câu hỏi tu từ được sử dụng trong đoạn văn (3) có tác dụng gì?
Câu 4. Theo em, thế hệ trẻ cần làm gì để tạo dựng một cuộc sống no ấm đủ đầy cho bản thân và có đóng góp cho sự phát triển của cộng đồng?
II. PHẦN VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1. (2,0 điểm)
Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của em về sự cần thiết của suy nghĩ tích cực đối với tuổi trẻ trong cuộc sống hiện nay.
Câu 2. (4,0 điểm)
Viết một bài văn nghị luận (khoảng 500 chữ), phân tích chủ đề và đặc sắc nghệ thuật của bài thơ sau:
NHÀ EM Ở LƯNG ĐỒI
(Lê Tự Minh)
|
Nhà em ở lưng đồi Nơi chim rừng thánh thót Bầu trời xanh dịu ngọt Gió tràn về mênh mang.
Nhà em giữa nắng vàng Con suối tràn bờ đá Hương rừng thơm mùa hạ Đường chiều về quanh co.
Nhà em ở nơi đó Theo cha bẫy gà rừng Cùng lũ bạn tới trường Tuổi thơ xanh vời vợi. |
Nhà em ở lưng đồi Mẹ cười bên nương ngô Mừng năm nay được mùa Theo tiếng khèn xuống phố.
Nhà em ở nơi đó Hoa nở trắng cánh rừng Bầy ong theo mùi hương Về bên kia khe núi…
Nhà của em nơi đó Chập chờn những giấc mơ Nơi dâng trào thương nhớ Em về nơi lưng đồi… (Trích Trở về, Lê Tự Minh, NXB Thông tin và truyền thông, 2019, tr.12-13) |
Chú thích:
- Tác giả: Nhà thơ Lê Tự Minh sinh năm 1959 tại Nghệ An, quê Thừa Thiên Huế. Từng sinh sống và học tập ở Liên bang Nga. Hiện ông sinh sống và làm việc tại thành phố Hồ Chí Minh. Lê Tự Minh sáng tác thơ và dịch lời cho nhạc nước ngoài. Ông được biết đến không chỉ với những bài thơ giàu nhạc tính mà còn bởi những bài hát đậm chất thơ. Tác phẩm của ông là sự trang trải nỗi lòng,chứa đựng tình cảm đối với gia đình, bạn bè, đồng đội và rộng hơn là tình yêu Tổ quốc Việt Nam và tình yêu nước Nga.
- Bài thơ Nhà em ở lưng đồi viết năm 1980, sau đó được nhạc sĩ Đức Trịnh phổ nhạc thành bài hát cùng tên.
----- HẾT -----
ĐÁP ÁN ĐỀ THI VÀO 10 THAM KHẢO SỐ 1 – SỞ GD NINH BÌNH
MÔN NGỮ VĂN
Năm học: 2025 - 2026
I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Câu 1.
- Tác hại: Nỗi sợ hãi sẽ giết chết mọi manh nha của bao ý nghĩ táo bạo, và sợ hãi sẽ là ngục tù của trí tuệ. Khi cái đầu vẫn bị đóng khung trong giới hạn thì ý tưởng có chăng cũng chỉ dừng lại những cái đã có rồi.
Câu 2.
- Các dẫn chứng được sử dụng: Edison, Chiristopher Columbus.
Câu 3.
- Câu hỏi tu từ: Ta nghĩ gì và làm gì trên đất, ta nghĩ gì để rừng mãi xanh tươi, ta nghĩ gì để biển khơi không chỉ đem về tôm cá mà cả những vần thơ làm dịu mát tâm hồn? Vẫn là đất, vẫn là rừng, vẫn là biển cả, vẫn là phố xưa nhưng no ấm đủ đầy? Phải làm sao?
- Tác dụng:
+ Tạo nên nhịp điệu, lời nhắn gửi đầy thiết tha đến với thế hệ trẻ hãy suy nghĩ và hành động.
+ Nhấn mạnh để thành công ta không được lười biếng mà phải có suy nghĩ và hành động thiết thực để biến mọi khát khao thành hiện thực.
Câu 4.
HS đưa ra hành động phù hợp.
Gợi ý:
- Có phương hướng, mục tiêu rõ ràng.
- Luôn phấn đấu, không chùn bước trước những khó khăn để đạt mục tiêu mình đã đề ra.
- Trau dồi tri thức.
- …
Mời các bạn xem toàn bộ đáp án trong file tải
