Cảm nhận về bài thơ Mùa xuân nho nhỏ - Thanh Hải

Nhằm giúp các bạn học sinh có thêm nhiều tư liệu tham khảo trong quá trình học môn Ngữ văn lớp 9 bài Mùa xuân nho nhỏ, VnDoc đã sưu tầm và xin được gửi tới các bạn học sinh: Cảm nhận về bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải. Mời các bạn tham khảo.

I. Dàn ý cảm nhận về Mùa xuân nho nhỏ

Dàn ý cảm nhận về Mùa xuân nho nhỏ - Bài mẫu 1

1. Mở bài

Giới thiệu tác giả Thanh Hải và bài thơ Mùa xuân nho nhỏ.

2. Thân bài

a. Khổ thơ thứ nhất

Vẻ đẹp mùa xuân qua cảm nhận của tác giả:

Bông hoa tím biếc, con chim chiền chiện hót vang trời, tác giả cô đọng giọng hót của con chiền chiện thành giọt long lanh và giơ tay ra để cảm nhận.

→ Vẻ đẹp mùa xuân qua cách cảm của tác giả trở nên đẹp đẽ, nhiều màu sắc và đáng yêu, đáng mến.

b. Khổ thơ thứ hai

Ở khổ thơ này, tác giả cảm nhận về vẻ đẹp của con người lao động:

Hình ảnh con người lao động trong mùa xuân gắn liền với với màu xanh của chồi lộc, một màu sắc tràn đầy sức sống, cả đất trời như được sinh sôi nảy nở.

c. Khổ thơ thứ ba

Sau khi cảm nhận về mùa xuân của thiên nhiên và con người, tác giả cảm nhận về mùa xuân của cả đất nước.

Đất nước tuy còn nhiều gian lao, khổ cực nhưng vẫn hướng về phía trước với niềm phấn khởi, hào hứng.

d. Ba khổ thơ cuối - Ước nguyện của nhà thơ

Ước muốn của tác giả: trở thành con chim, làm cành hoa để nhập vào bản hòa tấu chung của đất nước, của dân tộc một giai điệu trầm ấm.

Khao khát cống hiến của tác giả: muốn được dâng hiến tuổi trẻ của mình cho đất nước dù là khi còn trẻ hay lúc về già.

Tâm trạng của tác giả vào mùa xuân: hát vang câu hát Nam ai, Nam bình để hòa chung không khí vui vẻ cho cả dân tộc.

3. Kết bài

Khái quát lại giá trị nội dung, nghệ thuật của tác phẩm.

Dàn ý cảm nhận về Mùa xuân nho nhỏ - Bài mẫu 2

1. Mở bài

Giới thiệu tác giả.

Giới thiệu bài thơ Mùa xuân nho nhỏ: là thi phẩm đặc sắc của nhà thơ Thanh Hải nói lên niềm yêu mến tha thiết với cuộc đời, đất nước mong muốn cống hiến góp mùa xuân nho nhỏ của mình vào mùa xuân của đất nước, dân tộc

2. Thân bài

a. Cảm xúc của tác giả trước mùa xuân của thiên nhiên

Bức tranh thiên nhiên tươi đẹp trong tưởng tượng của tác giả

+ Các hình ảnh: hoa tím, sông xanh, bầu trời cao rộng

+ Âm thanh tiếng chim chiền chiện

+ Giọt long lanh

→ Tác giả say đắm trong mùa xuân của thiên nhiên đất trời với tâm thế đón nhận trân trọng

b. Cảm xúc của tác giả trước mùa xuân của đất nước

Hình ảnh lộc xuân trên “nương mạ”: cuộc sống lao động xây dựng đất nước của lực lượng sản xuất.

Hình ảnh người cầm súng: niềm tin vào ngày mai hòa bình.

→ Từ láy “hối hả” và “xôn xao” chỉ nhịp sống lao động khẩn trương vội vã nhưng nhộn nhịp, vui vẻ kết hợp hài hòa với nhau.

Đất nước được so sánh với những hình ảnh đẹp đẽ, kì vĩ.

Nhắc nhở mọi người nhớ về những tháng ngày gian khổ trong chiến đấu, cách mạng.

Phụ từ “cứ” kết hợp với động từ “đi lên” thể hiện quyết tâm cao độ, hiên ngang tiến lên phía trước dù khó khăn gian khổ.

→ Sự lạc quan tin tưởng của nhà thơ ca ngợi sức sống, sự vươn lên mạnh mẽ của đất nước, dân tộc cho dù trước mắt trải qua nhiều khó khăn, gian khổ.

c. Ước nguyện chân thành, giản dị được cống hiến của tác giả

Tác giả thể hiện tâm nguyện tha thiết muốn cống hiến qua những hình ảnh đẹp, thuần phác: con chim, cành hoa,...

Hình ảnh ẩn dụ mùa xuân nho nhỏ: khát vọng được cống hiến và sống ý nghĩa được thể hiện một cách thiết tha

3. Kết bài

Bài thơ là tiếng lòng của tác giả trước cuộc đời, đất nước.

Với giọng trầm lắng có lúc nhộn nhịp, hối hả, bài thơ không những diễn đạt được vẻ đẹp của thiên nhiên, đất nước mà còn thể hiện được sự mê say với cuộc sống và khát vọng chân thành đẹp đẽ của tác giả.

II. Văn mẫu Cảm nhận về bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải

Cảm nhận về bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải - Bài tham khảo 1

Thanh Hải sinh năm 1930, quê ở Thanh Điền, Thừa Thiên Huế. Ông sinh ra trong một gia đình tri thức nghèo, từ nhỏ gắn bó với cuộc sống của những người nông dân nên ông dành một tình yêu đặc biệt cho quê hương, đất nước của mình. Là một nhà thơ hiện đại của Văn học Việt Nam, ông ghi dấu ấn trên văn đàn thơ ca bằng những tác phẩm nhẹ nhàng nhưng duyên dáng, thể hiện được ước muốn lớn lao và ý nghĩa. Có thể kể đến Những đồng chí trung kiên; bài thơ Ánh mắt hay tập thơ Huế mùa xuân. Và không thể không nhắc đến thi phẩm Mùa xuân nho nhỏ được Thanh Hải viết vào những ngày cuối đời mình trên giường bệnh, bài thơ thật đẹp không chỉ bởi ngôn từ mà còn bởi những thông điệp tích cực mà nó mang lại:

" Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời"

Bức tranh xuân trên miền đất Huế thật đẹp, thật tình. Nơi dòng Hương Giang êm đềm trong trẻo ấy, một bông hoa lục bình tím biếc đang khoe sắc rực rỡ. Động từ "mọc" được đặt đầu câu thơ càng thể hiện được sức sống đầy mạnh mẽ của sự vật. Nhành lục bình nhỏ bé vẫn kiên cường trỗi dậy giữa dòng, mang vẻ đẹp thơ mộng của mình góp vui, tô điểm cho không gian mùa xuân tuyệt đẹp. Màu tím biếc của hoa, màu xanh trong của dòng nước hài hoà, duyên dáng mà đầy quyến rũ khiến người nghệ sĩ không khỏi bị cuốn hút, xao lòng. Xuân trên đất Huế không có “mơ nở trắng rừng" như mùa xuân trong Việt Bắc, cũng không có "cỏ đồng nội xanh rì" như trong thơ Xuân Diệu, xuân Huế mang nét tươi mới của hoa lục bình, của nước sông Hương thơ mộng, của đất trời vùng đất kinh kỳ cổ kính, trầm mặc, bình yên đến lạ thường.

Xuân trên Huế không chỉ mang sắc màu, xuân trên Huế còn mang cả những âm thanh gần gũi mà đầy mê hoặc. Đó là tiếng hót trong trẻo của chú chim chiền chiện trên cao, khúc hót chào xuân xưa đi vẻ tĩnh lặng, mang đến niềm vui cho vạn vật. những tiếng "chi", "ơi" nghe sao mà ngọt ngào đến thế, tiếng nói thân thương của người Huế ấy khiến ai cũng phải xao lòng bởi sự gần gũi mà thân thương.

"Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng"

“Từng giọt long lanh rơi” gợi cho ta nhiều liên tưởng thú mị, là nàng xuân kiêu kiêu kì mang giọt xuân đến cho đời hay là những giọt mưa xuân, cũng có thể là những giọt sương đêm còn vương nơi lá cành, những giọt âm thanh của chim chiền chiện. Nhưng dù là giọt gì đi nữa thì nó cũng được người thi nhân trân trọng, nâng niu, cảm nhận bằng cả trái tim mình. Dù đang nằm trên giường bệnh, mà sức xuân dạt dào đã làm cho người thi nhân không khỏi háo hức, hoà quyện trong vẻ đẹp của tự nhiên, trong không khí ngọt ngào của mùa xuân xứ Huế.

Bước sang khổ thơ thứ hai, ta được cảm nhận về bức tranh sinh hoạt và chiến đấu của con người trong những ngày xuân tươi.

" Mùa xuân người cầm súng
Lộc trải đầy trên lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương lúa
Đất nước bốn nghìn năm
Vất vả và gian lao
Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao"

Đất nước ta đi lên từ nghèo khổ, chiến đấu để giành độc lập và dựng xây đời bằng bàn tay lao động. Hiểu thấu được những hy sinh và công lao của dân tộc, Thanh Hải đã lựa chọn những hình ảnh tiêu biểu nhất để bày tỏ. Mùa xuân - Người cầm súng, đó là những ngày chiến đấu, mang trên đôi vai quyết tâm và ý chí kiên cường, mang trên đôi vai cả niềm tin của dân tộc. Mùa xuân - người ra đồng, đó là vẻ đẹp của nhân dân lao động, chịu thương chịu khó, một nắng hai sương tăng gia sản xuất phục vụ kháng chiến, khi hoà bình người dân lại tiếp tục hăng hái trên ruộng nương để phát triển kinh tế, dựng xây cho đời. "Lộc" xuân không chỉ là lộc non xanh biếc của lá cành, lúa nương mà nó còn là lộc của thắng lợi chiến đấu, của những thành quả trong sản xuất tăng gia.

Các từ "hối hả"; "xôn xao", càng làm nổi bật không khí thi đua, thúc giục nhau lao động dựng xây đời.

Trong khí thế sục sôi ấy, tác giả không khỏi tự hào, không khỏi xúc động khi nghĩ về những vất vả để làm nên đất nước ngày nay. Và hơn thế nữa là một niềm tin bất diệt về một tương lai đầy tươi sáng của dân tộc:

" Đất nước bốn nghìn năm
Vất vả và gian lao
Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước"

Trong đoạn thơ này, ta như bắt gặp một cảm xúc chung của Thanh Hải với Nguyễn Đình Thi khi dựng lên một tượng đài đất nước bất tử và hiên ngang, kiên cường và bất khuất:

"Súng nổ rung trời giận dữ
Người lên như nước vỡ bờ
Nước Việt Nam từ máu lửa
Rũ bùn đứng dậy sáng lòa!"

Từ niềm say đắm và tự hào ấy, nhà thơ cũng muốn góp chút sức nhỏ bé của mình vào dựng xây đời, góp mùa xuân của đời mình vào tô điểm mùa xuân dân tộc:

" Ta làm con chim hót
...
Dù là tuổi đôi mươi
Dù là khi tóc bạc"

Tiếng "ta" cất lên cũng là lúc nhà thơ nói hộ tấm lòng của những con người đất Việt. Ai ai cũng muốn đóng góp sức mình cho sự phát triển chung. Có thể là cành hoa nhỏ bé, có thể là một nàng chim xanh, cũng có thể là một nốt trầm lặng trong khúc ca cuộc đời. Dù là ai, dù làm gì thì cũng đều phải sống một cuộc đời ý nghĩa để mang đến cho cộng đồng, cho dân tộc những điều tốt đẹp mà mình có thể làm. Ước nguyện thật chân thành, ý nguyện thật lớn lao. Phải chăng nhà thơ Thanh Hải cũng như chàng thanh niên trẻ trên đỉnh núi Sa Pa trong tác phẩm của Nguyễn Thành Long, cống hiến tuổi xuân xanh thầm lặng để làm việc giúp ích cho chiến đấu, giúp ích cho cuộc đời. Dù đã sắp lìa xa cõi đời mà nhà thơ vẫn không ngừng khát khao được cống hiến thì có gì khi còn trẻ mà chúng ta lại chần chừ do dự. Hãy sống một cuộc đời như chưa từng sông:

" Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc"

Bài thơ khép lại bằng cây thơ tựa như lời hát nhẹ nhàng:

" Mùa xuân ta xin hát
Câu Nằm ai Nắm bình
Nước non ngàn dặm tình
Nước non ngàn dặm mình
Nhịp phách tiền đất Huế"

Mùa xuân ta xin dâng cho đời lời ca tiếng hát, lời hát mang tâm tình của một người con thủy chung gắn bó với cội nguồn xứ Huế. Nơi đất Việt, đâu cũng là nhà, chốn đất Việt, ta nặng lòng son sắt với Huế.

Bài thơ "Mùa xuân nho nhỏ" được viết nên bởi một ngòi bút đầy tài năng. Hình ảnh quen thuộc, bình dị, tứ thơ nhẹ nhàng, chân thành, ngôn ngữ trong sáng, đậm chất Huế,...tất cả góp phần làm nên một tác phẩm xuất sắc góp vào thành tựu của thơ văn nước nhà.

Cảm nhận về bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải - Bài tham khảo 2

Mùa xuân luôn là nguồn cảm hứng sáng tác bất tận cho nghệ thuật từ cổ chí kim. Xuân đâu chỉ là biểu tượng cho vẻ đẹp thiên nhiên mà còn ẩn chứa những khát vọng bỏng cháy của con người. Và Thanh Hải – nhà thơ của xứ Huế mộng mơ đã có cho mình một “Mùa xuân nho nhỏ”, khiêm nhường mà tươi thắm vô ngần…

Bài thơ "Mùa xuân nho nhỏ" được Thanh Hải viết vào tháng 11 năm 1980. Lúc này, nhà thơ đang nằm trên giường bệnh. Trong những ngày tháng cuối cùng của cuộc đời, ông vẫn miệt mài sáng tạo nghệ thuật.

Mở đầu tác phẩm, Thanh Hải vẽ nên bức tranh xuân với những gam màu thật ấm áp:

"Mọc giữa dòng sông xanh

Một bông hoa tím biếc."

"Mọc" là động từ chỉ sự vươn lên trỗi dậy mạnh mẽ. Thanh Hải đã sử dụng nghệ thuật đảo ngữ, chữ "Mọc" đặt ở đầu câu thơ gợi ấn tượng đậm nét về vẻ đẹp và sức sống mãnh liệt đến bất ngờ của thiên nhiên, tạo vật. Bông hoa đang nở rộ, phô màu tím khoe sắc thắm trên dòng sông xanh biếc. Thanh Hải sử dụng những gam màu dịu dàng, nên thơ, gợi nhắc đến đặc trưng của Huế. Xuân miền Nam là hoa mai nhuộm màu vàng rạo rực của nắng. Xuân miền Bắc là cành đào e thẹn nép sau chiếc váy màu hồng nhạt. Còn mùa xuân của Huế, mùa xuân của Thanh Hải là một màu tím biếc thủy chung, mộng mơ, dịu dàng. Trong không gian tĩnh lặng của mùa xuân bị khuấy động bởi âm thanh ngân vang chất chứa niềm vui rộn rã:

"Ơi con chim chiền chiện

Hót chi mà vang trời."

Từ "Ơi" được đặt ở đầu câu như một lời thốt lên thích thú, mộc mạc, gần gũi. "Hót chi mà" như một lời trách yêu đầy thân thương, trìu mến, dù trách là vậy nhưng vẫn đắm say vào âm thanh trong trẻo ấy. Con chim chiền chiện qua góc nhìn của Huy Cận cũng có sự tương đồng với Thanh Hải:

“Con chim chiền chiện

Bay vút, vút cao

Lòng đầy yêu mến

Khúc hát ngọt ngào.”

Nếu Huy Cận gợi âm thanh bằng độ cao chót vót thì Thanh Hải lại cụ thể hóa tiếng chim thành từng “giọt” hữu hình:

"Từng giọt long lanh rơi

Tôi đưa tay tôi hứng.”

"giọt long lanh" là hình ảnh giàu sức gợi. Hình ảnh này có thể hiểu theo nhiều cách. Đó là hình ảnh thực, là những giọt sương đêm hay những giọt mưa mùa xuân vẫn còn đọng lại trên nhành cây, kẽ lá. Nhưng đó cũng là hình ảnh ẩn dụ. Từ việc giọt sương đêm hay giọt mưa xuân được cảm nhận bằng thị giác tác giả đã chuyển hóa thành giọt âm thanh của tiếng chim chiền chiện, giọt ngọc tinh túy và đẹp đẽ của đất trời và được cảm nhận bằng thính giác. Đó chính là nghệ thuật ẩn dụ chuyển đổi cảm giác được Thanh Hải sử dụng một cách tài tình. Thi nhân vội vàng đưa đôi bàn tay để "hứng" lấy thứ quà tặng của thiên nhiên xứ Huế với một sự đón nhận, nâng niu, trân quý như sợ rằng, nếu không làm như vậy thứ âm thanh ngọt lành kia sẽ chìm vào thinh vắng. Đại từ "Tôi" được điệp hai lần đã gợi nên khát khao được ôm trọn vào lòng tất cả tinh hoa của cuộc sống, được tận hưởng, chiếm lĩnh và giao hòa với bản hoà tấu mùa xuân.

Vẻ đẹp của mùa xuân kinh thành Huế chính là một nét hoạ thần tình tô đậm cho vẻ đẹp của chốn thiên đường mang tên "mùa xuân con người, mùa xuân đất nước". Đối tượng hướng đến không chỉ dừng lại là các sự vật hiện tượng mà còn hướng đến những con người gây dựng lên mùa xuân:

“Mùa xuân người cầm súng

Lộc giắt đầy trên lưng

Mùa xuân người ra đồng

Lộc trải dài nương mạ"

Nói về mùa xuân của đất nước, của con người tác giả lựa chọn hai hình ảnh: "người cầm súng” và “người ra đồng”. Họ là những người đại diện cho sức mạnh dân tộc. Đồng thời, biểu trưng cho hai nhiệm vụ chiến lược quan trọng của đất nước ta là chiến đấu ở tiền tuyến và lao động xây dựng hậu phương vững chắc. Những người cầm súng ra trận mang theo những cành lá ngụy trang như mang theo cả mùa xuân “Lộc giắt đầy trên lưng”. Cách miêu tả của nhà thơ khiến ta cảm giác những nhành lá ngụy trang như đang đâm chồi nảy lộc, tươi xanh suốt con đường ra trận. Hình ảnh “người ra đồng” gợi liên tưởng đến không khí tấp nập, đông vui của những con người tay tạo dựng cuộc sống mới. Dường như bước chân họ đi tới đâu là màu xanh bát ngát trải theo tới đó. Nét đặc sắc của đoạn thơ là việc sáng tạo hình ảnh ẩn dụ “lộc”. Lộc biếc rũ bỏ quá khứ điêu tàn, cũ kĩ để vươn lên sau những cơn mưa xuân rét mướt, những ngày đông giá lạnh trong kén lá đang ngỡ ngàng nhìn vạn vật. Và từ "lộc" cũng biểu hiện cho một niềm tin, một thành quả do cách mạng đem lại, là kết quả. Tất cả "như hối hả", "như xôn xao" mà hoà quyện trong sự phồn thực của mùa xuân:

“Tất cả như hối hả

Tất cả như xôn xao ..."

Điệp từ “tất cả” đi liền với những từ láy “hối hả, xôn xao” làm cho nhịp thơ trở nên sôi động, lời thơ chan chứa niềm hân hoan, rung động. Tác giả đã mang đến âm hưởng của nét sống rộn ràng, nhộn nhịp, khẩn trương trong nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ đất nước. Phải gắn bó với quê hương, với con người bằng tình cảm máu thịt, nhà thơ Thanh Hải mới có được những liên tưởng vừa rất chân thực, vừa rất lãng mạn như vậy!

Cảm xúc hào hùng của khơ thơ trên đã dẫn đến niềm tự hào, tự tôn dân tộc. Nhà thơ đã có những suy tư, chiêm nghiệm về đất nước.

“Đất nước bốn ngàn năm

Vất vả và gian lao

Đất nước như vì sao

Cứ đi lên phía trước ”

Hình ảnh “Đất nước” được nhân hóa mang tầm vóc lớn lao vô cùng. Tác giả dùng những từ “vất vả”, “gian lao” để đúc kết chặng đường bốn ngàn năm phát triển của dân tộc. Lịch sử dân tộc ta là những trang sử oai hùng về dựng nước và giữ nước. Để có ngày hôm nay, biết bao con người đã cống hiến và hi sinh, tạo nên đất nước. Tổ quốc ta phải chịu nhiều đau thương nhưng cũng kiên cường, quật khởi. Điệp từ “Đất nước” kết hợp với cấu trúc song hành “ Đất nước bốn ngàn năm”, “ Đất nước như vì sao” diễn tả sự vận động đi lên của lịch sử đồng thời khẳng định chắc chắn về sự phồn thịnh, trường tồn của quê hương. Hình ảnh so sánh “Đất nước như vì sao” thật đẹp! Vì sao ấy vừa mang ánh sáng lấp lánh của ngôi sao vàng chói lọi trên lá cờ Tỏ quốc vừa gợi liên tưởng đến quá trình đấu tranh của nhân ta ta, đi từ bóng tối của nô lệ đến ánh sáng của tự do hạnh phúc. Đặc biệt, từ “cứ” ở câu thơ cuối đã bộc lộ rõ ý chí quyết tâm cao độ, niềm tin vững chãi vào tương lai rộng mở của con người và đất nước Việt Nam.

Hai khổ thơ cuối, nhà thơ bộc lộ một cách trực tiếp, đầy say mê niềm khát khao dâng hiến:

“Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hoà ca
Một nốt trầm xao xuyến”.

Nhà thơ đã lựa chọn những hình ảnh thiên nhiên giàu ý nghĩa như “con chim”, “một cành hoa”, “một nốt trầm” để biểu đạt mong ước. Dẫu chỉ là một cành hoa nhưng cũng tô cho đời sắc thắm hương thơm, dẫu chỉ là một con chim cũng kiêu hãnh cất cao tiếng hót. Và dẫu chỉ là một nốt trầm xuyến xao, ta cũng tự hào vì đã hòa mình vào bản giao hưởng bất tận của đất trời. Sự chuyển hóa cảm xúc, nhận thức còn thể hiện rõ ở việc thi nhân thay cái “Tôi” bằng cái “Ta”. Cá nhân và cộng đồng, cái tôi và tập thể hòa hợp với nhau để cùng phát triển. Nhà thơ muốn đem phần nhỏ bé của riêng mình để góp vào công cuộc đổi mới và đi lên của đất nước. Đây không chỉ là ước nguyện của Thanh Hải mà còn còn ước nguyện của lớp lớp con người đất Việt.

“Một mùa xuân nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc.”

“Mùa xuân nho nhỏ” là một ẩn dụ đầy sáng tạo, giàu ý nghĩa, tượng một cuộc đời đáng sống. Nhà thơ cất cao giọng hát truyền cảm hứng, kêu gọi mỗi con người hãy cống hiến những phần tươi đẹp nhất của mình để góp phần làm nên mùa xuân trường tồn của Tổ quốc. Cặp từ láy “nho nhỏ”, “lặng lẽ” cho thấy thái độ khiêm nhường, thành kính. Điệp ngữ “Dù là” nhắc lại hai lần chính là lời hứa với nhân dân, đất nước và hứa với chính mình của nhà thơ.

Bài thơ kết thúc bằng làn điệu dân ca ngọt ngào của xứ Huế. Âm hưởng ấy vang lên vừa gợi lên bản sắc văn hóa của mảnh đất cố đô, vừa cho thấy tình yêu quê hương dạt dào như dòng sông vĩnh cửu chảy trong trái tim con người:

“Mùa xuân ta xin hát
Câu Nam ai, Nam bình
Nước non ngàn dặm mình
Nước non ngàn dặm tình
Nhịp phách tiền đất Huế...”

Những tháng này gian lao của Tổ quốc đã đi qua, chúng ta đang sống giữa những năm hòa bình quý giá. Và “Mùa xuân nho nhỏ” cũng vậy, ngân nga mãi với thời gian, nhắc nhở con người về ý thức cống hiến.

Cảm nhận về bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải - Bài tham khảo 3

Mùa xuân từ lâu đã trở thành mạch nguồn cảm xúc dạt dào cho các văn nghệ sĩ sáng tạo. Là người con của xứ Huế mộng mơ, giàu sức sống nghệ thuật và tài hoa, tinh tế, Thanh Hải cũng đã góp vào mạch nguồn chung ấy một bài thơ ngắn nhưng đầy ý nghĩa: “Mùa xuân nho nhỏ”. Bài thơ là những rung động, cảm nhận sâu sắc, nồng nàn về cảnh sắc mùa xuân thiên nhiên và đất nước, đồng thời cũng thể hiện tâm nguyện lớn lao, đáng trân trọng của tác giả trước lúc đi xa.

“Mùa xuân nho nhỏ” được nhà thơ sáng tác vào tháng 11 năm 1980, năm năm sau ngày đất nước ta giành được độc lập. Thời điểm này, Thanh Hải đang bị bệnh nặng phải điều trị ở bệnh viện trung ương thành phố Huế, một tháng sau khi viết, ông qua đời. Phải hiểu và cảm nhận được hoàn cảnh ấy, ta mới thấy hết được tấm lòng tha thiết với quê hương, đất nước của ông.

Khổ thơ đầu là cảm xúc trước cảnh sắc mùa xuân và thiên nhiên xứ Huế. Nhà thơ đã tái hiện lại khung cảnh mùa xuân của đất trời và xứ Huế qua một vài hình ảnh: một dòng sông xanh, một bông hoa tím biếc, tiếng chim chiền chiện:

“Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ôi con chim chiền chiện
Hót chi mà vàng trời.”

Không gian mùa xuân cao rộng với cả dòng sông, mặt đất, bầu trời; có cả màu sắc tươi thắm và âm thanh vang vọng của tiếng chim chiền chiện gọi xuân về. Hình ảnh thơ giàu tính tạo hình, hài hòa giữa màu sắc và âm thanh. Lời gọi “ơi” và lời hỏi “hót chi” làm cho câu thơ như lời trò chuyện trực tiếp với thiên nhiên, bộc lộ sự ngạc nhiên, yêu thích trước vẻ đẹp mùa xuân xứ Huế.

Tác giả đã bộc lộ cảm xúc tươi vui, hồn nhiên trước cảnh mùa xuân:

“Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng”

Câu thơ “Từng giọt long lanh rơi” sử dụng biện pháp nghệ thuật ẩn dụ chuyển đổi cảm giác đặc sắc. “Giọt” có thể là giọt sương hay giọt mưa mùa xuân long lanh, cũng có thể hiểu là “giọt âm thanh” khi gắn với những câu thơ trước. Tiếng chim vốn được cả nhận bằng thính giác, nay được cảm nhận bằng thị giác, âm thanh như đọng lại thành từng giọt, có hình khối, lại cũng có thể cảm nhận bằng xúc giác khi “tôi đưa tay tôi hứng”.

Nếu như khổ thơ đầu là cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân của đất trời thì ở khổ thơ thứ 2, 3, tác giả bộc lộ cảm xúc của mình trước mùa xuân của đất nước. Thanh Hải đã chọn ra hai hình ảnh tiêu biểu đó là “người cầm súng”“người ra đồng” - hai hình ảnh tượng trưng cho hai nhiệm vụ chiến lược quan trọng: chiến đấu và sản xuất, bảo vệ và xây dựng đất nước. Xuyên suốt hai cặp câu thơ là màu xanh của chồi non lộc biếc:

“Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy trên lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ.”

Hình ảnh “lộc” được nhắc lại hai lần trong khổ thơ gợi ra hình ảnh mùa xuân của đất trời với sắc xanh trải dài bất tận. Khi người lính ra trận, lộc non trên vành lá ngụy trang tiếp sức cho họ trong từng bước hành quân, bảo vệ và giữ gìn mùa xuân cho cả dân tộc. Người nông dân ra đồng, trước ắt họ trải ra màu xanh đầy sức sống, hay cũng chính họ là người đã gieo mùa xuân trên khắp mọi miền Tổ quốc. Nhà thơ như nghe thấy trong mùa xuân xanh bạt ngàn ấy có tiếng tưng bừng, xôn xao, hối hả: “Tất cả như hối hả - Tất cả như xôn xao.”

Trong dòng suy ngẫm của nhà thơ, đất nước vừa lớn lao, vừa gần gũi:

“Đất nước bốn ngàn năm
Vất vả và gian lao”

Nghệ thuật nhân hóa gợi hình dung đất nước như con người, đã trải qua biết bao gian lao, thăng trầm của lịch sử. Vẻ đẹp của đất nước cũng chính là vẻ đẹp của sức sống bền bỉ, mãnh liệt. Đất nước sẽ mãi trường tồn và tỏa sáng rực rỡ trong tương lai:

“Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước.”

Thanh Hải đã so sánh đất nước với những vì sao lấp lánh, qua đó thể hiện niềm tự hào, tin tưởng về tương lai tươi sáng, sức sống trường tồn vĩnh cưu của dân tộc mà không một kẻ thù nào có thể ngăn nổi.

Từ những xúc cảm nồng nàn về mùa xuân của thiên nhiên, đất nước, nhà thơ tha thiết mong ước được hóa thân để cống hiến cho cuộc đời:

“Ta làm con chim hót
Ta làm một nhành hoa
Ta nhập vào hòa ca
Một nốt trầm xao xuyến.”

Nghệ thuật điệp cấu trúc “Ta làm…” diễn tả chân thực khát vọng được hòa nhập vào cuộc sống của đất nước, được cống hiến những điều tốt đẹp - dù có phần nhỏ bé của mình cho cuộc đời chung của đất nước. Khổ thơ có sự thay đổi của cách xưng hộ: từ “tôi” sang “ta” - từ cái tôi cá nhân, riêng biệt trở thành cái ta chung của cộng đồng; ước nguyện của tác giả cũng chính là ước nguyện chung của tất cả mọi người. Nhà thơ ước được làm “con chim” để dâng cho đời những tiếng hót, làm “một nhành hoa” để dâng cho đời hương sắc đẹp. Đó là những hình ảnh đẹp nhất, khiêm nhường nhất của thiên nhiên, tạo hóa. Tác giả còn tha thiết được hòa vào cuộc sống của muôn người, được làm “một nốt trầm xao xuyến” trong bản hòa ca bất tận của cuộc đời, cống hiến bền bỉ, thầm lặng, không đòi hỏi đền đáp như một lẽ tự nhiên.

Nhà thơ ước mình được làm “Một mùa xuân nho nhỏ - Lặng lẽ dâng cho đời”. Qua câu thơ, tác giả ngầm ví cuộc đời con người cũng như một mùa xuân. Mỗi người phải mang đến cho cuộc đời chung một phần nhỏ bé của mình và phải luôn luôn cống hiến cho quê hương, đất nước “Dù là tuổi hai mươi - dù là khi tóc bạc”.

Lẽ sống của Thanh Hải là lẽ sống của những con người trọn đời đi theo Cách mạng. Cuộc đời của họ chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chăm lo cho cuộc đời chung và có thể đóng góp, cống hiến những phần tinh túy nhất cho quê hương, đất nước.

Bài thơ đã sử dụng linh hoạt thể thơ tự do trên nền thơ năm chữ, nhạc điệu thơ trong sáng, tha thiết, gần gũi với những làn điệu dân ca xứ Huế. Hình ảnh thơ tự nhiên, giản dị nhưng giàu ý nghĩa, gợi hình, giàu giá trị biểu đạt. Đồng thời, trong bài thơ giọng điệu biến đổi phù hợp với mạch cảm xúc của tác giả: khi vui vẻ, khi say mê, khi trầm lắng, khi lại thiết tha,…

“Mùa xuân nho nhỏ” đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người đọc trước những xúc cảm nồng nàn về mùa xuân của thiên nhiên và đất nước cũng như khát vọng được hòa nhập, cống hiến của nhà thơ Thanh Hải. Tác phẩm đã mở ra cho độc giả những suy ngẫm, triết lí về cuộc đời: một cuộc đời thực sự có ý nghĩa là khi biết sống có ích, biết cống hiến cho cuộc đời chung của đất nước.

Cảm nhận về bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải - Bài tham khảo 4

Khi nàng xuân nhẹ lướt trở về, trên trái đất như phủ lên một sức sống rạo rực kỳ diệu; Hương xuân quyện vào thiên nhiên, sông núi đất trời, tình xuân thấm vào tâm hồn mỗi con người với bao niềm hạnh phúc. Cả mùa xuân bừng nở giữa khoảng không gian tươi xanh ấy. Một thoáng bâng khuâng, ta chợt nhận ra hình như hương xuân, sắc xuân, tình xuân và cả mùa xuân đang hòa và trong bản xô-nát mùa xuân của nhà thơ Thanh Hải: Mùa xuân nho nhỏ.

Đọc kỹ bài thơ, ngẫm nghĩ, ta sẽ nghe được nhịp đập rạo rực mùa xuân đầy sức sống. Qua đó, chúng ta càng hiểu bản hợp tấu kỳ diệu của mùa xuân, của tâm hồn, của cuộc sống ... Mùa xuân nho nhỏ - Tên của bài thơ đã tạo cho người đọc một cảm giác dễ chịu thoải mái. Mùa xuân nho nhỏ. Vâng mùa xuân của Thanh Hải thật đơn sơ và giản dị ở mức "nho nhỏ" mà thôi. Mở đầu, tác giả viết:

"Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc ...
Tôi đưa tay tôi hứng ...

Một bức tranh xuân thật đơn sơ và giản dị! Tác giả đã lựa chọn những gam màu thật dịu, thật tươi để phác họa bức tranh xuân của mình, "dòng sông xanh – Hoa tím biếc". Vài nét lướt nhẹ nhàng, nhưng tác giả đã cho người đọc thưởng thức mùa xuân đầy sức sống, trẻ trung, tươi và xanh. Mùa xuân của dòng sông, của bông hoa hay của đất trời quê hương xứ Huế? Những mảng màu sắc hình ảnh giản dị mộc mạc nhưng hài hòa và nên thơ.

Đoạn thơ gây ấn tượng và cảm xúc trong lòng người đọc. Như con tằm, tác giả đã rút những sợi tơ của lòng mình dệt nên bài thơ về quê hương bằng tất cả tình yêu của trái tim mình. Câu thơ với âm điệu nhẹ nhàng mà duyên dáng, say sưa. Tiếng chim chiền chiện vút cao phải chăng là nốt thăng rộn ràng, tươi vui của bản nhạc mùa xuân. Tiếng chim ngân vang, kéo dài một âm sắc thánh thót, tiếng chim ấy như lan tỏa, hòa quyền vào bầu trời xuân ấy.

Giữa bức tranh xuân đầy màu sắc, Thanh Hải như đón nhận, như lắng nghe âm thanh của sự sống, của thiên nhiên đang trào dâng, ngân nga. Từng giọt long lanh rơi "giọt sương ban mai" – Hay giọt âm thanh? "Giọt long lanh rơi" – Giọt tình yêu hay hạnh phúc? Ồ phải rồi, đó là giọt mùa xuân êm đềm, thiết tha, giọt mùa xuân tiếng chim, của giọt sương hạnh phúc được Thanh Hải trân trọng, nâng niu – áp vào trái tim mình.

Mùa xuân, mùa xuân trong Thanh Hải là bức tranh đơn sơ mộc mạc nhưng đầy màu sắc. Cả tiếng chim chiền chiện vút cao, là giọt sương ban mai – mùa xuân là tất cả. Trong bản xô-nát của Thanh Hải, ta còn bắt gặp một mùa xuân trẻ trung, xôn xao đầy sức sống, đó là mùa xuân của "người cầm súng" của "người ra đồng".

Mùa xuân người cầm súng
...Tất cả như xôn xao

Các thế hệ trước đã ngã xuống để bảo vệ mầm hạnh phúc của dân tộc; và giờ đây, mầm hạnh phúc ấy đã bừng nở thành hoa hạnh phúc – bừng nở thành niềm tin và hy vọng. Mùa xuân "người cầm súng", với trách nhiệm tiếp nối cha anh bảo vệ đất nước bảo vệ mùa xuân của dân tộc.

Hình ảnh người ra đồng, là người tô điểm cho mùa xuân là họa sĩ vẽ những mảng xanh lên mùa xuân; và tất cả như hối hả. Tất cả như xôn xao – sức xuân đang tưng bừng lên. Với nhịp độ khẩn trương, dồn dập tưng bừng hoạt động trên quê hương, đất nước sau ngày giải phóng.

Hình ảnh thơ giúp ta hiểu được, trên mảnh đất vừa thoát khỏi đau thương, tất cả như rạo rực, như đang nảy nở, sinh sôi trong cái men say của mùa xuân trong cuộc sống hòa bình. "Hối hả", "xôn xao" hai từ láy vừa gợi âm, gợi hình, gợi cảm xúc và gợi cả suy tư. Ôi! Một thanh âm từ rất xa vẳng lại, nhanh nhiều, thanh âm "xôn xao" của mùa xuân, của đất trời Việt Nam quê hương ta đó.

Câu thơ nhịp nhàng với những vần bằng tha thiết, vần trắc khỏe mạnh, bỗng trầm hẳn, lặng đi trong thoáng suy tưởng của nhà thơ.

"Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước"

Tương lai Tổ quốc hiện lên rực rỡ huy hoàng, nhưng Thanh Hải lại nhớ về lịch sử dân tộc – nhớ về quá khứ bốn nghìn năm oai hùng "Vất vả và thương đau". Qua đó, ta càng hiểu thêm về Thanh Hải – một tâm hồn nồng nhiệt, gắn bó với mùa xuân với đất nước và sự hi vọng. "Đất nước như vì sao" của tác giả về một ngày mai đẹp đẽ thật đáng quý, đáng yêu!

Say sưa trong khúc nhạc mùa xuân, tơ lòng tác giả cứ ngân lên như cây đàn muôn điệu. Đọc đoạn thơ cuối, ta cảm nhận được ý nguyện của tác giả: muốn cống hiến cả cuộc đời mình cho sự nghiệp Cách mạng, cho Tổ quốc "bay lên bát ngát mùa xuân"

Ta làm con chim hót
Ta làm một nhành hoa
Ta nhập vào hòa ca
Một nốt trầm xao xuyến.

Điệp từ "Ta làm" láy đi láy lại thật tha thiết chân thành càng làm ta xúc động bởi thái độ sống của nhà thơ. Sống phải làm nên "cái gì đó" cho đời, dù rất nhỏ... Bản hòa ca mùa xuân ngân lên với những nốt thăng rộn rã, tươi vui và với bè trầm tĩnh lặng, du dương. Nhà thơ lặng lẽ "nhập vào hòa ca" nhập vào bản xô-nát cuộc đời một chút xíu gì lặng lẽ, một chút xíu gì dễ thương làm sao.

Nốt trầm xao xuyến, một nốt trầm lặng lẽ đơn sơ nhưng không thể thiếu trong bản giao hưởng mùa xuân. Nốt nhạc trầm ngân nga lặng lẽ sau âm hưởng cao nhưng thường để lại trong lòng người ẩn tượng xao xuyến, bâng khuâng, sâu lắng, suy tư.

Xuân về đúng vào thời gian mà nhà thơ trọng bệnh, nhưng sức sống mãnh liệt đến diệu kì của mùa xuân đã bừng nở trong tâm hồn nhà thơ. Sức trẻ thôi thúc, rộn rã cùng nhịp đập trái tim nằm trên giường bệnh, nhà thơ nhìn cuộc sống bằng đôi mắt thiết tha, tràn đầy tình yêu thương lạc quan và hi vọng:

Một mùa xuân nho nhỏ ...
Lặng lẽ dâng cho đời ...
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc

Âm điệu thơ lắng dần ở khổ thứ tư, rồi chìm hẳn ở các khổ sau. Đọc thơ, ta như nghe được tiếng thì thầm, miên man của mùa xuân, của lòng người. Một lần nữa, tác giả lại nhắc tên bài thơ Mùa xuân nho nhỏ. Một tiếng chim một nhành hoa, một nốt trầm xao xuyến tạo nên một mùa xuân nho nhỏ. Nếu mỗi con người là "mùa xuân nho nhỏ" thì đất nước sẽ là cả một mùa xuân vĩnh viễn với bầu trời đầy chim, đất đầy hoa và lòng người đầy tiếng hát.

Ước muốn tha thiết của Thanh Hải là được cống hiến cho cuộc đời tất cả tuổi thanh xuân, tất cả cuộc sống của mình. Ông nguyện hát cho đất nước cho quê hương bản Nam Ai Nam Bình; bản xô-nát của mùa xuân, bản xô-nát của lòng người cùng hòa âm thành bản hòa ca bất tử của dân tộc.

Bài thơ Mùa xuân nho nhỏ là một bức tranh thiên nhiên đơn sơ mộc mạc một bản nhạc dịu dàng tha thiết. Một tâm hồn chân thành tự nguyện. Mùa xuân nho nhỏ - Đi giữa bầu trời xuân – hình như tôi nghe đâu đây hi vọng về bản hòa ca mùa xuân bất tử.

Cảm nhận về bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải - Bài tham khảo 5

Sinh thời, nhà thơ Tố Hữu đã quan niệm:

“Nếu là con chim, chiếc lá
Thì con chim phải hót, chiếc lá phải xanh
Lẽ nào vay mà không trả
Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình?”

Tâm niệm cao đẹp về sự cống hiến ấy cũng đã gặp gỡ với một nhà thơ - cũng là người con gắn bó, nặng lòng với xứ Huế: Thanh Hải. Trong những ngày cuối cùng của cuộc đời mình, ông đã gửi gắm tâm nguyện ấy của mình vào bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” .

Bài thơ được nhà thơ sáng tác vào tháng 11 năm 1980 - năm năm sau ngày nước ta giành được độc lập. Đây cũng là thời điểm đặc biệt của nhà thơ, bởi ông đang lâm bệnh nặng phải điều trị tại bệnh viện trung ương thành phố Huế, một tháng sau ông qua đời. Bài thơ là bức tranh mùa xuân tràn đầy sức sống: mùa xuân thiên nhiên trong trẻo, tươi sáng; mùa xuân của đất nước tràn ngập niềm vui. Trước những vẻ đẹp ấy, nhà thơ ước nguyện được dâng hiến cho cuộc sống, tô điểm thêm cho đời.

“Mùa xuân nho nhỏ” được mở ra bằng những hình ảnh, màu sắc và âm thanh tràn đầy sức sống:

“Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng.”

Hai câu thơ đầu được tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật đảo ngữ, động từ “mọc” được đặt lên đầu câu thơ là một dụng ý nghệ thuật của tác giả. Qua đó, nhà thơ muốn tô đậm ấn tượng về sức sống, sự trỗi dậy mạnh mẽ của mùa xuân. Không gian mùa xuân được mở ra với dòng sông xanh chảy hiền hòa, màu xanh ấy là tổng hòa của sắc xanh trên bầu trời, của cây cối hai bên bờ - màu xanh đặc trưng của bất kì con sông nào người ta gặp được nơi dải đất miền Trung. Nổi bật trên nền sông xanh ấy là “một bông hoa tím biếc” - màu tím rất “Huế” . Hai màu xanh - tím hài hòa, tạo nét chấm phá nhẹ nhàng mà sinh động, đem lại vẻ đẹp nhẹ nhàng, rất mực tự nhiên. Bức tranh thiên nhiên không chỉ có màu sắc mà còn có cả âm thanh tiếng chim chiền chiện: “Ơi con chim chiền chiện/Hót chi mà vang trời” . Tiếng gọi “ơi” với biết bao tha thiết, mê say. Cảm xúc của nhà thơ được bộc lộ rõ nét qua câu hỏi tu từ: “Hót chi mà vang trời” . Tiếng chim hót như làm sống dậy cả một khoảng không gian cao rộng, và cả tâm hồn người thi sĩ đang đối mặt với bóng đen của bệnh tật, cái chết.

Nhà thơ đã cảm nhận về mùa xuân với tất cả sự tinh tế, tài hoa: “Từng giọt long lanh rơi/Tôi đưa tay tôi hứng” . Cụm từ “giọt long lanh” là một ẩn dụ chuyển đổi cảm giác. “Giọt” có thể là giọt sương, giọt mưa xuân, cũng có thể là giọt âm thanh của tiếng chim chiền chiện rơi xuống cõi lòng mộng mơ của thi sĩ. Cử chỉ “hứng” thể hiện sự nâng niu, trân trọng của nhà thơ trước vẻ đẹp say mê của thiên nhiên, đất trời độ xuân về. Như vậy, khổ thơ đầu đã mở ra bức tranh mùa xuân của thiên nhiên với sự kết hợp của cả hình ảnh, màu sắc, âm thanh được họa lên từ những vẫn thơ có nhạc đầy sinh động.

Từ những cảm xúc trước mùa xuân của thiên nhiên, Thanh Hải tiếp tục bộc lộ những cảm xúc về mùa xuân của đất nước:

“Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy trên lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ…”

“Người cầm súng” là những người trực tiếp chiến đấu bảo vệ Tổ quốc, “người ra đồng” là hậu phương vững chắc cho tiền tuyến. Đó là hai lực lượng chính trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc: người cầm súng đã đổ xương máu, người ra đồng đã đổ mồ hôi. Tất cả đều đã góp phần làm nên mùa xuân của đất nước. Nghệ thuật ẩn dụ trong hình ảnh “lộc” có thể hiểu là sức mạnh dân tộc. “Lộc ” trước hết là những lá ngụy trang trên lưng, chở che cho bộ đội, bảo vệ tính mạng cho họ trên những chặng đường hành quân. “Lộc” là những cành lúa trĩu bông vươn lên giữa cánh đồng xanh mướt. “Lộc” cũng là biểu tượng của sự độc lập, tự do, no ấm, hạnh phúc của đất nước, con người. Và “lộc” - cũng chính là niềm tin yêu, hy vọng của mỗi người vào tương lai đất nước.

Từ những suy nghĩ chân thực về đất nước, nhà thơ khái quát:

“Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao.”

Điệp từ “tất cả” kết hợp với từ láy “hối hả”, “xôn xao” góp phần giúp nhà thơ khái quát được cả một thời đại dân tộc. Ý thơ khẳng định rằng: tất cả đất nước đều đang hối hả, khẩn trương sản xuất và chiến đấu. Tất cả đều náo nức, rộn ràng trong mùa xuân tươi đẹp của thiên nhiên, đất nước.

Nhà thơ đã có cái nhìn sâu sắc và tự hào về lịch sử bốn nghìn năm dân tộc trong khổ thơ tiếp theo:

“Đất nước bốn ngàn năm
Vất vả và gian lao
Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước.”

Nhà thơ đã sử dụng nghệ thuật nhân hóa khiến đất nước cũng như con người, như người mẹ tần tảo, vất vả và gian lao. Để có được sự trường tồn sau “bốn ngàn năm” , đã đánh đổi bởi biết bao máu, mồ hôi, nước mắt của các thế hệ. Những thế lực xâm lược có tàn ác đến đâu cũng không thể làm khuất phục dân tộc Việt Nam:

“Sống vững chãi bốn nghìn năm sừng sững
Lưng đeo gươm tay mềm mại bút hoa.”
(Huy Cận)

Phép tu từ so sánh cũng được nhà thơ vận dụng đặc sắc: “Đất nước như vì sao - cứ đi lên phía trước” . Sao là nguồn sáng của tự nhiên, là vẻ đẹp lung linh của bầu trời đêm, cũng là hiện thân của sự vĩnh hằng trong vũ trụ. Bằng cách đó, nhà thơ đã ngợi ca đất nước tráng lệ, trường tồn vĩnh cửu và đang hướng về tương lai ngày một tươi sáng hơn.

Nếu như ở những khổ đầu tác giả xưng “tôi” , thì trong khổ thơ tiếp theo, “tôi” đã hòa cùng “ta” - cái ta chung của cộng đồng:

“Ta làm con chim hót
Ta làm một nhành hoa
Ta nhập vào hòa ca
Một nốt trầm xao xuyến
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc.”

Tác giả muốn làm một con chim để cất tiếng hót làm vui cho đời, một cành hoa để tỏa hương khoe sắc thắm, một nốt trầm xao xuyến, ngân vang trong bản hòa ca chung của cả dân tộc. Ước nguyện ấy đơn sơ, khiêm nhường nhưng ý nghĩa biết bao. Khát khao cống hiến “một mùa xuân nho nhỏ” ấy càng tôn thêm vẻ đẹp của một nhà thơ giàu lòng yêu quê hương, đất nước. Điệp từ “dù là” như muốn khẳng định sự cống hiến không biên giới, không giới hạn của con người, không kể già hay trẻ đều tận tâm, tận lực hiến dâng những điều tốt đẹp, tinh túy cho cuộc đời chung.

Khổ thơ cuối cùng là vẻ đẹp của mùa xuân xứ Huế:

“Mùa xuân ta xin hát
Câu Nam ai, Nam Bình
Nước non ngàn dặm mình
Nước non ngàn dặm tình
Nhịp phách tiền đất Huế…”

Điệu “Nam ai, Nam bình” da diết, ngọt ngào như vang vọng mãi trên dòng sông xanh và đi vào lòng người đọc. Một mùa xuân trải dài trên đất nước “ngàn dặm tình, ngàn dặm mình”, mang mầm mống và sự chuyển mình, phát triển kỳ diệu. Mùa xuân từ xứ Huế như lan tỏa ra khắp đất Việt.

Bằng ngòi bút tài hoa và những rung động tinh tế, xúc cảm mãnh liệt, tác giả đã khắc họa sinh động, chân thực mùa xuân của thiên nhiên, đất trời và mùa xuân trên đất nước Việt Nam thân thương. Đằng sau những vần thơ ấy, ta cảm nhận được niềm yêu đời, yêu người, yêu đất nước, quê hương tha thiết của nhà thơ xứ Huế. Tình cảm và khát vọng cống hiến của ông thật đáng trân quý.

Cảm nhận về bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải - Bài tham khảo 6

Kho tàng văn học Việt Nam đã ghi danh của nhiều nhà văn, nhà thơ. Một trong số đó, chúng ta không thể không nhắc đến nhà thơ Thanh Hải cùng bài thơ Mùa xuân nho nhỏ. Bài thơ là tiếng lòng, là khao khát, ước muốn mãnh liệt của tác giả được hòa mình, được cống hiến cho đất nước, dân tộc.

Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng.

Khung cảnh mùa xuân được hiện ra với một vẻ đẹp thật bình dị, đơn sơ nhưng cũng không kém phần nên thơ và sâu sắc. Chỉ đơn giản là một bông hoa tím đang mọc lên giữa dòng sông nước xanh như ngọc thật nhẹ, thật hài hòa mà cũng rất dễ thương. Bức tranh ấy lại càng đẹp hơn, có “hồn” hơn khi cái màu tím được tô đậm lên thành “tím biếc”. Gam màu ấy đã được tô vẽ vào bức tranh thật khéo léo, tài tình, làm cho người đọc hình dung ra ngay trước mắt cả một bông hoa tím biếc, thật nhỏ, thật xinh, cũng có đủ khả năng để nhuộm tím cả bầu trời, cả không gian mùa xuân đang căng tràn sức sống. Hai câu thơ tiếp theo không chỉ có hình ảnh mà còn có âm thanh của con chim chiền chiện hót vang trời làm xao xuyến cả đất trời, cả tâm hồn của người thi sĩ bằng những từ ngữ cảm thán như “ơi, hót chi”. Cả bầu không gian tĩnh lặng giờ đây trở nên sôi động, tưng bừng sức sống. Âm thanh tiếng chim hót tưởng chừng như nhỏ bé nhưng trong cái tĩnh lặng, nó như bao quát cả đất trời. Tiếng chim không chỉ ngân vang trên không trung và đất trời mà giờ đây nó đã cô đọng thành giọt, có hình thù, kích thước nhất định, cách chuyển đổi cảm giác này tưởng chừng vô lí nhưng lại rất hợp lí, làm nổi bật khung cảnh mù xuân với dòng sông, bông hoa tím biếc, tiếng chim chiền chiện cùng người thi sĩ khiến cho bức tranh trở nên bình dị mà vẫn tươi đẹp.

Mùa xuân người cầm súng
Lộc dắt đầy trên lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ.

“Lộc” ở đây có thể hiểu là sức mạnh dân tộc, “lộc trải dài nương mạ” là sự hối hả xôn xao cho một mùa màng mới, cho đồng ruộng vẫn mãi mãi bạt ngàn một màu xanh. “Người cầm súng và “người ra đồng” là hai lực lượng chính dựng xây Tổ quốc. Đây là mùa xuân trách nhiệm gắn với ý thức bảo vệ dân tộc. Câu thơ mang một ý nghĩa sâu sắc: Người ra trận phải đổ máu, người ra đồng phải đổ mồ hôi nước mắt. Máu, mồ hôi, nước mắt của nhân dân ta đã góp phần giữ lấy mùa xuân mãi mãi của dân tộc.

Đất nước bốn nghìn năm
Vất vả và gian lao
Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước.”

Biết bao nhiêu mùa xuân ông cha ta đánh giặc giữ nước, bao nhiêu mùa xuân lập chiến công chống quân xâm lược “vất vả và gian lao”. Thanh Hải tự hào khi nghĩ về đất nước với bốn ngàn năm dựng nước và giữ nước. Đất nước như vì sao sáng vượt qua vất vả và gian lao để đi lên phía trước. Từ “cứ” đặt đầu câu thơ như một sự khẳng định, thể hiện một chân lí đơn giản mà thiêng liêng. Có thể nói bao nỗi nhọc nhằn, đắng cay của dân tộc được đáp lại bằng những mùa xuân tiếp nối vô tần. Đó là lòng tự hào, lạc quan, tin yêu của nhà thơ đối với đất nước, với dân tộc.

Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hòa ca
Một nốt trầm xao xuyến

Ước muốn của tác giả: trở thành con chim, làm cành hoa: những thứ giản dị mà đẹp đẽ tô điểm cho cuộc đời một cách thầm lặng mà ý nghĩa. Điệp cấu trúc câu: “Ta làm…” nhấn mạnh khát vọng sống hòa nhập vào cuộc sống của đất nước, cống hiến phần tốt đẹp, dù nhỏ bé, của mình cho cuộc đời chung, cho đất nước. Nhà thơ muốn mang đến cho cuộc đời những giai điệu đẹp đẽ, ý nghĩa. Trong bản nhạc rộn rã của cuộc đời, tác giả chỉ muốn làm một nốt trầm nhưng cũng đủ làm xao xuyến lòng người. Một ước mơ nho nhỏ, chân tình, không cao siêu vĩ đại mà gần gũi quá, khiêm tốn và đáng yêu. Hình ảnh nhuần nhị, tự nhiên, chân thành, giọng thơ nhè nhẹ, êm ái, ngọt ngào.

Một mùa xuân nhỏ nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là khi hai mươi
Dù là khi tóc bạc

Khao khát cống hiến của tác giả muốn được dâng hiến tuổi trẻ của mình cho đất nước xuyên suốt cuộc đời của mình dù là khi đang trong độ tuổi hai mươi thanh xuân tươi đẹp hay khi mái tóc đã bạc trắng. “Lặng lẽ” là sự cống hiến trong âm thầm, yên lặng nhưng nồng nhiệt, hết mình, không phô trương. Điệp từ “dù là” như là một lời hứa, cũng là một lời tự nhủ với lương tâm sẽ mãi mãi là mùa xuân nho nhỏ trong mùa xuân rộng lớn của quê hương, đất nước. Bốn câu thơ thể hiện tình yêu thương, một lời hứa, một lời tự nhủ với bản thân sẽ sống hết mình và cống hiến nhiệt tình cho tổ quốc mến yêu bằng cả cuộc đời mình - Một mùa xuân nho nhỏ.

"Mùa xuân – ta xin hát
Câu Nam ai, Nam bình
Nước non ngàn dặm mình
Nước non ngàn dặm tình
Nhịp phách tiền đất Huế.”

Nam ai và Nam bình là hai điệu dân ca Huế rất nổi tiếng mấy trăm năm nay. Phách tiền là một nhạc cụ dân tộc để điểm nhịp cho lời ca, tiếng đàn tranh, đàn tam thập lục. Câu thơ "Mùa xuân ta xin hát" diễn tả niềm khao khát bồi hồi của nhà thơ đối với quê hương yêu dấu buổi xuân về. Quê hương đất nước trải dài ngàn dặm, chứa chan tình yêu thương. Đó là "ngàn dặm mình", "ngàn dặm tình" đối với non nước và xứ Huế quê mẹ thân thương! Câu thơ của người con đất Huế quả là "dịu ngọt".

Bài thơ thể hiện tình cảm yêu mến dạt dào, khát khao hòa mình vào cuộc sống muôn màu muôn vẻ của tác giả. Nhiều năm tháng qua đi nhưng bài thơ vẫn giữ nguyên vẹn những giá trị tốt đẹp ban đầu của nó và để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng nhiều thế hệ bạn đọc.

Cảm nhận về bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải - Bài tham khảo 7

Bài thơ Mùa xuân nho nhỏ là tác phẩm cuối cùng của nhà thơ Thanh Hải, được viết vào tháng 11 năm 1980 khi nhà thơ đang nằm trên giường bệnh, bài thơ của ông đã nêu bật lên một cảm hứng đón nhận thanh sắc, trời đất mùa xuân, cảm nhận được sự tự hào về bước đi lên thanh xuân của đất nước. Đồng thời, bài thơ là tiếng lòng tha thiết, yêu mến và gắn bó với đất nước, gắn bó với cuộc đời và thể hiện chân thành một ước nguyện hiến dâng.

Mở đầu bài thơ là bức tranh thiên nhiên xứ Huế đặc sắc. Bức tranh xuân được mở ra với không gian thoáng đạt: dòng sông, mặt đất, bầu trời. Dòng sông xanh, dòng sông thơ mộng hòa sắc một bông hoa tím biếc trên cao những cánh chim chiền chiện chao liệng hết vang trời làm xáo động cả bức tranh xuân. Dòng sông, tiếng chim là những hình ảnh thực nhưng lại được xen vào hình ảnh ảo…

"Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc”

Cảm xúc của tác giả trước cảnh mùa xuân thiên nhiên được diễn tả tập chung ở chi tiết rất giản dị:

"Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng.”

Lời thơ có hai cách hiểu… Dù hiểu theo cách nào thì lời thơ vẫn biểu hiện niềm say sưa ngây ngất của nhà thơ trước vẻ đẹp thiên nhiên đất trời vào xuân.

Khổ thơ 2, 3 từ mùa xuân thiên niên nhà thơ hướng cảm xúc của mình về mùa xuân đất nước:

"Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy trên lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ
Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao…

Đất nước bốn nghìn năm
Vất vả và gian lao
Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước.”

Mùa xuân trước hết là mùa xuân của người cầm súng, người ra đồng những con người tiêu biểu cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Những con người gieo mùa xuân hòa bình ấm lo cho đất nước, ý nghĩa ấy kết đọng ở chữ "lộc” được lặp lại hai lần. Chữ “lộc” nghĩa thực là mùa xuân cây cối đâm chồi nảy lộc. Chuyển nghĩa: Lộc trong câu thơ là búp non trên cành lá ngụy trang của người chiến sĩ ra trận, là lộc non của mạ gieo khắp cánh đồng, lộc ấy chính là sức sống vươn lên phát triển của thế giới. Hình ảnh sóng đôi, điệp từ, điệp ngữ, phép ẩn dụ, so sánh tạo lên nhịp điệu mùa xuân hối hả hào hùng và diễn tả trực tiếp không khí lên đường khẩn trương rộn ràng háo hức.

Mặc dù đất nước bốn ngàn năm vất vả gian lao của những người bền bỉ vững vàng. Ngôi sao ấy luôn tỏa sáng soi đường cho thế hệ này nối tiếp thế hệ kia chung tay góp sức xây dựng đất nước.

Trong không khí tưng bừng hối hả của mùa xuân đất nước nhà thơ muốn hòa vào cống hiến cùng mọi người. Nguyện ước của nhà thơ được làm con chim mang giọng hát trong trẻo tươi vui dâng cho đời một tiếng ca vui muốn làm cành hoa tỏa hương sắc trong muôn sắc màu, muốn làm nốt trầm xao xuyến tha thiết đầy ý nghĩa trong bản hòa ca cuộc đời, muốn làm một mùa xuân nho nhỏ góp vào mùa xuân lớn lao dân tộc mà không phô trương lặng lẽ dâng cho đời.

“Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc”

Nghĩa là ngay cả lúc này sự sống đang vơi dần vẫn muốn cống hiến. Đó là lẽ sống cao đẹp, sống có ích biết dâng hiến cho cuộc đời tất cả những gì tinh túy nhất. Vậy là cái tôi chữ tình bộc lộ cảm xúc riêng tư trước mùa xuân thiên nhiên đất trời chuyển sang xưng ta diễn tả sự hòa hợp của cái tôi nhỏ bé với cái ta rộng lớn. Nguyện ước của nhà thơ không chỉ riêng một người mà còn là nguyện ước chung của tất cả mọi người. Những câu thơ năm chữ kết hợp điệp từ, điệp ngữ, điệp cấu trúc cú pháp tạo ra nhịp thở liền mạch sôi nổi, trẻ trung diễn tả cảm xúc vừa chân thành vừa thiết tha trào dâng với khát vọng mãnh liệt. Trước lúc đi xa nhà thơ vẫn cháy lên khát vọng sống và tình yêu quê hương đất nước.

"Mùa xuân – ta xin hát
Câu Nam ai, Nam bình
Nước non ngàn dặm mình
Nước non ngàn dặm tình
Nhịp phách tiền đất Huế.”

Nhà thơ muốn hát câu Nam ai, Nam bình để đón mùa xuân, ngợi ca đất Huế biểu hiện niềm tin yêu gắn bó sâu nặng của tác giả với quê hương đất nước, trở thành khúc ca xuân.

Bằng sự rung cảm và mãnh liệt của mình, nhà thơ Thanh Hải đã để lại trong lòng người đọc những suy nghĩ, những bài học vô cùng sâu lắng. Càng đọc thì người ta càng cảm thấy cuộc sống có rất nhiều ý nghĩa, bởi vì khi ta sống, chúng ta được hết mình và cống hiến cho tổ quốc Việt Nam dấu yêu. Cảm ơn tác giả Thanh Hải đã cho chúng ta có một cái nhìn mới mẻ, có một cảm nhận tinh tế về cuộc sống tươi đẹp này.

Cảm nhận về bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải - Bài tham khảo 8

Mùa xuân là mùa của cái đẹp đâm chồi là mùa của sự căng tràn đầy sức sống, là mỗi sớm mai thức dậy được hít hà cái không khí dịu nhẹ tươi mát, là mùa của chồi non lộc biếc cùng những câu hát dân ca quan họ trữ tình. Có lẽ vì thế mà mùa xuân đã mang lại rất nhiều cảm hứng sáng tác cho với văn nghệ sĩ, đã đi vào lăng kính của thơ văn như một sự tất yếu và trữ tình.

Với nhà thơ Thanh Hải, mùa xuân vừa là tiếng lòng tha thiết, yêu mến, khát khao gắn bó với cuộc đời, với quê hương đất nước và khát vọng được hiến dâng, chính vì vậy mà bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” đã ra đời như thế.

Bài thơ mở đầu bằng bức tranh thiên nhiên nhiều màu sắc và rất tươi đẹp:

Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng.

Cảm xúc về thiên nhiên thật tươi mới và thân thuộc trong khung cảnh đồng quê. Màu tím biếc của bông hoa lục bình soi dưới bóng của dòng sông xanh mát, tiếng chim chiền chiện đang ca lên bài ca xuân bằng tiếng hát trong trẻo của mình, đây là loài chim báo hiệu một tương lai ấm no hạnh phúc cho con người. Lời thơ như tiếng hát, tiếng gọi say đắm trước khung cảnh thiên nhiên, trước bức tranh xuân đẹp dịu dàng.

Hai tiếng “hót chi” là giọng điệu quen thuộc của người dân xứ Huế được tác giả đưa vào trong trang thơ để diễn tả lên cảm xúc thiết tha, yêu đời của người với cảnh vật. Chỉ ngắm dòng sông xanh, ngắm bông hoa bé nhỏ, nghe tiếng chim hót và bất giác thấy giọt sương long lanh trên tán lá cũng đủ làm trái tim của chúng ta thổn thức theo nhịp thở của mùa xuân. Đó là vẻ đẹp và sức sống mặn mà của sắc trời khi bước vào xuân.

Khổ thơ thứ hai chuyển sang cảm nhận về mùa xuân của đất nước:

Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy trên lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài hương lúa.

Sự chuyển mạch rất nhẹ nhàng và hợp lý. Bởi mùa xuân ấy đâu chỉ riêng là lộc của một vùng miền nào mà là của cả đất nước, của tất cả mọi người. Từ ”lộc” được nhắc lại hai lần ở đầu mỗi câu có thể hiểu như sức mạnh của dân tộc. Khi lộc đang “trải dài" trên những thửa ruộng những cánh đồng xanh ngát, bạt ngàn hương vị dịu ngọt của lúa.

Người ra đồng và người cầm súng là hai lực lượng chính để xây dựng Tổ Quốc. Mùa xuân ở đây đã bắt đầu gắn với ý thức và tinh thần bảo vệ dân tộc cùng với trách nhiệm của mỗi người đối với việc giữ gìn mùa xuân hoà bình cho dân tộc và đất nước. Máu, mồ hôi và nước mắt của nhân dân Việt Nam đã góp phần xây dựng và bảo vệ những mùa xuân tươi đẹp mãi cho dân tộc.

Đất nước bốn ngàn năm
Vất vả và gian lao
Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước.

Biết bao mùa xuân đã trôi qua, biết bao mùa xuân của dân tộc với những chiến công hiển hách đã in dấu ấn vàng son của dân tộc. Bao “vất vả” và “gian lao”, bao khó khăn khi trải qua thời kỳ bốn ngàn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc. Đất nước Việt Nam ấy giờ đang tỏa sáng, phát triển và đi lên như những ngôi sao sáng rực rỡ trên bài trời của hòa bình, của tự do. Từ “cứ” thể hiện ra ý chí, quyết tâm, thể hiện một chân lý đơn giản mà thiêng liêng về khát khao của cả một dân tộc. Có thể nói những nỗi vất vả ấy bây giờ đã được đền đáp lại bằng những mùa xuân tươi đẹp, dài vô tận.

Ước nguyện của nhà thơ thật chân thành:

Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hòa ca
Một nốt trầm xao xuyến

Tác giả muốn trở thành con chim hót để gọi mùa xuân về, để mang tiếng hót trong trẻo, hạnh phúc để tô điểm thêm cho núi sông. Tác giả cũng muốn làm một” nốt trầm xao xuyến” trong bản hòa ca vĩ đại của dân tộc để động viên và khích lệ tinh thần nhân dân. Chữ “ta” thể hiện tinh thần hào sảng, đầy hứng khởi và cảm xúc đang hòa mình vào cuộc sống tươi đẹp của mọi người trong tiết trời xuân đầy ấm áp, hạnh phúc.

Một mùa xuân nhỏ nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là khi hai mươi
Dù là khi tóc bạc

Một người cống hiến một mùa xuân nho nhỏ sẽ là cả một mùa xuân lớn, vĩ đại, đầy đủ và trọn vẹn. Mùa xuân nhỏ ở đây là một ẩn dụ rất thông minh và đầy sâu sắc. Nhà thơ muốn nhắc nhở mỗi chúng ta hãy khiêm tốn, chân thành, hãy biết cách sống cho tất cả, sống cho tình thân ái bao la và sống để cống hiến cho đất nước, đó là lẽ sống đẹp và lẽ sống cao cả.

Khổ cuối là tiếng hát yêu thương:

Mùa xuân - ta xin hát
Câu Nam ai, Nam bình
Nước non ngàn dặm mình
Nước non ngàn dặm tình
Nhịp phách tiền đất Huế

Trong khổ thơ tác giả đã nói đến hai giai điệu nổi tiếng của xứ Huế bao đời này đó là giai điệu: Nam ai và Nam bình. Câu hát truyền thống và thiêng liêng ấy vẫn mãi đi sâu vào trái tim con người của chính tác giả đến phút cuối đời cùng khát vọng sống và cống hiến cho đất nước. Bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” của Thanh Hải chính là viên ngọc sáng trong chùm thơ xuân của dân tộc.

Cảm nhận về bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải - Bài tham khảo 9

Mùa xuân là mùa hội tụ của cái đẹp, căng tràn nhựa sống vào buổi bình minh với những chồi non lộc biếc, tiếng chim ca vui về làm tổ, với những nàng xuân dịu dàng hát câu quan họ... Có lẽ vì thế mà thi nhân muôn đời yêu mến xuân. Xuân đi vào lăng kính tâm hồn người nghệ sĩ là những trang thơ văn, mà ở đó, xuân là món quà vô giá mà thiên nhiên ban tặng cho con người. Ta đã có Mùa xuân xanh (Nguyễn Bính), Mùa xuân chín (Hàn Mặc Tử), Một khúc ca xuân (Tố Hữu)... và giờ, với Thanh Hải, ta được thưởng thức một Mùa xuân nho nhỏ thân thương, gần gũi.

Bài thơ được ra đời lúc nhà thơ Thanh Hải đang giành giật với tử thần từng phút sống, từng hơi thở cuối cùng. Trong tâm lí nặng nề vì bệnh tật giày vò mà hồn thơ Thanh Hải vẫn cất cánh bay cao để rồi mang đến cho đời một tình yêu cuộc sống thiết tha và ước nguyện chân thành được cống hiến trọn vẹn cuộc đời mình cho Tổ quốc thân yêu. Tác giả muốn dâng tặng Mùa xuân nho nhỏ cho đời.

Bài thơ mở đầu bằng bức tranh thiên nhiên mùa xuân mang sắc màu và âm thanh quen thuộc của đồng quê được vẽ bằng hình ảnh bình dị, chọn lọc, gợi cảm. Cảm xúc trước mùa xuân của tác giả mở ra thật ngỡ ngàng, không gian dường như tươi mới hơn, thánh thót hơn.

Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng.

Đó là màu tím biếc của bông hoa dân dã soi bóng dưới dòng sông trong xanh. Đặc biệt là tiếng chim chiền chiện trong trẻo, loài chim cất tiếng hót báo hiệu tin vui, đem lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho con người. Từ "ơi" cảm thán biểu lộ niềm vui ngây ngất trước đất trời xuân. Tất cả gợi cho ta cảm giác một không gian bận bịu và chắt chiu. Hai tiếng "hót chi" là giọng điệu thân thương của người dân Huế được tác giả đưa vào diễn tả cảm xúc thiết tha giữa người với tạo vật. Ngắm dòng sông, nhìn bông hoa đẹp, nghe chim hót, nhà thơ bồi hồi sung sướng:

Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng.

Tiếng chim chiền chiện thả vào không gian trong suốt của mùa xuân được cảm nhận thành từng giọt mang màu sắc long lanh. Điều đó cũng chứng tỏ một tâm hồn thi sĩ nhạy cảm, một tấm lòng thiết tha yêu mến cuộc sống tươi đẹp này. "Đưa tay... hứng" là một cử chỉ bình dị mà trân trọng, thể hiện sự xúc động sâu xa.. Thanh Hải đã vẽ nên một bức tranh xuân đẹp tươi và đáng yêu vô cùng. Đó là vẻ đẹp và sức sống mặn mà của đất nước vào xuân.

Từ mùa xuân của thiên nhiên, đất trời, dẫn đến cảm nhận về mùa xuân của đất nước. Sự chuyển mạch ấy là tự nhiên và hợp lí. Bởi mùa xuân là "lộc" đất trời của chung mọi người.

Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy trên lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ

"Lộc" ở đây có thể hiểu là sức mạnh dân tộc, "lộc trải dài nương mạ" là sự hối hả xôn xao cho một mùa màng mới, cho đồng ruộng vẫn mãi mãi bạt ngàn một màu xanh. "Người cầm súng và "người ra đồng" là hai lực lượng chính dựng xây Tổ quốc. Đây là mùa xuân trách nhiệm gắn với ý thức bảo vệ dân tộc. Câu thơ mang một ý nghĩa sâu sắc: Người ra trận phải đổ máu, người ra đồng phải đổ mồ hôi nước mắt. Máu, mồ hôi, nước mắt của nhân dân ta đã góp phần giữ lấy mùa xuân mãi mãi của dân tộc.

Đất nước bốn ngàn năm
Vất vả và gian lao
Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước.

Biết bao nhiêu mùa xuân ông cha ta đánh giặc giữ nước, bao nhiêu mùa xuân lập chiến công chống quân xâm lược "vất vả và gian lao". Thanh Hải tự hào khi nghĩ về đất nước với bốn ngàn năm dựng nước và giữ nước. Đất nước như vì sao sáng vượt qua vất vả và gian lao để đi lên phía trước. Từ "cứ" đặt đầu câu thơ như một sự khẳng định, thể hiện một chân lí đơn giản mà thiêng liêng. Có thể nói bao nỗi nhọc nhằn, đắng cay của dân tộc được đáp lại bằng những mùa xuân tiếp nối vô tần. Đó là lòng tự hào, lạc quan, tin yêu của nhà thơ đối với đất nước, với dân tộc.

Rung cảm thiết tha trước mùa xuân đất nước, nhà thơ bộc bạch một ước nguyện chân thành:

Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào họa ca
Một nốt trầm xao xuyến.

"Con chim hót" để gọi xuân về, mang hạnh phúc yên vui cho mọi người, "một cành hoa" để tô điểm cho núi sông, một nốt nhạc trầm "xao xuyến" trong khúc ca phấn chấn tự hào động viên, khích lệ. Chữ "tôi" ở khổ thơ đầu được thay thế bằng chữ "ta" đầy hào hứng, sảng khoái, nó thể hiện tư thế hòa mình của nhà thơ vào cuộc sống, vào mùa xuân đến với mọi người.

Mỗi người cống hiến "một mùa xuân nho nhỏ" đã là một: cuộc dâng hiến thật đầy đủ, thật trọn vẹn.

Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dà là khi tóc bạc

Nếu có ý thức hết mình, sống hết mình, lao động hết mình thì mùa xuân làm gì có tuổi? Mùa xuân nho nhỏ là một ẩn dụ đầy sáng tạo khắc sâu ý tưởng: "Mỗi cuộc đời đã hóa núi sông ta" (Nguyễn Khoa Điềm). "Nho nhỏ" và "lặng lẽ" là cách nói khiêm tốn, chân thành. "Dâng cho đời" là lẽ sống đẹp, cao cả. Thanh Hải như nhắc ta hãy sống cho tất cả, sống cho tình thân ái bao la và sống để cống hiến toàn vẹn cho đất nước, cho cuộc đời. Phải chăng đây chính là điều mong ước tột cùng đã đi theo tác giả suốt cuộc đời? Dù vẫn biết ngày mai rất có thể sẽ phải từ giã cõi đời này nhưng tiếng thơ Thanh Hải vẫn tràn ngập niềm tin và hi vọng vào cuộc sống.

Khổ thơ cuối là tiếng hát yêu thương:

Mùa xuân – ta xin hát
Câu Nam ai, Nam bình
Nước non ngàn dặm mình
Nước non ngàn dặm tình
Nhịp phách tiền đất Huế.

Nam ai, Nam Bình là hai giai điệu nổi tiếng của xứ Huế từ bao đời nay. Câu hát truyền thống ấy đi mãi cùng trái tim một người con đến giây phút cuối cùng vẫn còn mong mỏi mãnh liệt hơn bao giờ hết khát vọng cống hiến vẹn toàn cho quê hương đất nước.

Mùa xuân nho nhỏ là một bức tranh mùa xuân thiên nhiên tuyệt đẹp, vừa là tiếng hát nhẹ nhàng tha thiết, sâu lắng về khát vọng cống hiến cho đất nước của nhà thơ Thanh Hải. Và đó cũng chính là một "mùa xuân nho nhỏ" mà Thanh Hải để lại cho đời trước lúc đi xa.

Cảm nhận về bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải - Bài tham khảo 10

Thanh Hải là một nhà thơ trưởng thành trong kháng chiến chống Mỹ. Là con người tài hoa, giàu sức sống nghệ thuật và lắng nghe được nhiều âm thanh của cuộc sống, Thanh Hải đã dâng cho đời nhiều áng thơ có giá trị. Ngòi bút của ông đã góp phần xây dựng nền văn học cách mạng ở miền Nam từ những ngày đầu.

Bài thơ Mùa xuân nho nhỏ là tâm sự của ông trong những ngày cuối của cuộc đời. Tình cảm dạt dào và suy nghĩ sâu lắng trong tâm tư của ông đã gởi gắm vào bài thơ. Đó là tình yêu đất nước bao la, niềm yêu mến thiết tha đối với cuộc sống đang bước vào thời kì xây dựng.

Mở đầu bài thơ, Thanh Hải đưa ta về với thiên nhiên tươi đẹp, về với đất trời đang bước vào mùa xuân mới:

Mọc giữa dòng sông xanh,
Một bông hoa tím biếc,
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời.

Mùa xuân được miêu tả bằng những hình ảnh dòng sông xanh, bông hoa tím biếc cùng với tiếng hót trong trẻo của chim chiền chiện. Cảnh mùa xuân ấy gợi ra một không gian tươi mát, dịu dàng và đằm thắm. Cảnh vật mùa xuân đã làm tác giả dâng lên một niềm cảm xúc. Tiếng ơi trong câu thơ là hô ngữ, là từ gợi cảm biểu lộ sự thân thiết, yêu thương. Hai tiếng hót chi là cách, nói dịu ngọt của người dân xứ Huế đã làm tăng tính biểu cảm của vần thơ. Tác giả đã mượn tiếng chim hót để biểu lộ cảm xúc của mình về bức tranh mùa xuân. Tác giả không chỉ biểu lộ sự trân trọng, nâng niu những cái đẹp trong mùa xuân ấy:

Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng.

Động từ hứng đã diễn tả được tâm trạng của tác giả trước cảnh sắc mùa xuân. Có ai ngờ tiếng chim hót vang trời lại đọng thành giọt long lanh rơi xuống? Phải chăng đây không chỉ là âm thanh của tiếng chim mà là âm thanh của mùa xuân, âm thanh của cuộc sống đang khơi dậy trong lòng tác giả? Tâm hồn nhà thơ đang chan hòa cùng cuộc sống, cùng mùa xuân tươi đẹp một cách bất ngờ.

Từ mùa xuân của đất trời, cảm xúc thơ chuyển sang mùa xuân của đất nước một cách tự nhiên:

Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy quanh lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trài dài nương mạ.

Đây là hình ảnh của đất nước với hai nhiệm vụ chiến lược: chiến đấu và sản xuất. Mùa xuân của đất nước hòa cung niềm vui trong chiến đấu và niềm vui trong lao động sản xuất. Lộc là hình ảnh của mùa xuân. Đó là chồi non, cành biếc mơn mởn. Lộc là sự sinh sôi, nảy nở, là sức sống mãnh liệt đang vươn lên. Trong chiến đấu, lộc giắt đầy quanh lưng là hình ảnh người lính khoác trên lưng vành lá ngụy trang xanh biếc để che mắt quân thù và còn là biểu tượng của sức sống mùa xuân, là sức mạnh của dân tộc. Trong sản xuất, lộc trải dài nương mạ là hình ảnh của sự lao động cần cù đã làm nên một màu xanh bát ngát ruộng đồng. Người nông dân đã góp phần tô điểm cho mùa xuân đất nước. Hậu phương và tiền tuyến luôn song hành. Người cầm súng và người nông dân lao động, đều đem đến mùa xuân cho đất nước giữa mùa xuân của đất trời. Cả dân tộc đang bước vào mùa xuân với tâm thế khẩn trương và hào hứng:

Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao.

Hối hả, xôn xao là những từ láy diễn tả sự gấp gáp, khẩn trương, náo nhiệt. Cặp từ láy ấy cùng với điệp ngữ tất cả như... làm cho câu thơ vang lên nhịp diệu vui tươi, mạnh mẽ. Đó là hình ảnh đất nước và dân tộc đang bước vào mùa xuân của thời đại mới, thời đại Hồ Chí Minh. Trong mùa xuân tươi đẹp ấy tác giả không quên suy ngẫm về quá khứ của đất nước và cội nguồn dân tộc:

Đất nước bốn ngàn năm
Vất vả và gian lao
Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước.

Tác giả đã bộc lộ niềm cảm thụ và tự hào về đất nước. Chặng đường lịch sử đã qua với bao gian lao, vất vả. Bốn nghìn năm lập quốc tỏa sáng nền văn hiến Đại Việt, sức mạnh dân tộc được khẳng định, đất nước vẫn trường tồn và đi lên. Đất nước như vì sao là sự so sánh đầy ý nghĩa. Sao là nguồn sáng vô tận, là vẻ đẹp của vũ trụ, vẻ đẹp vĩnh hằng trong không gian và thời gian. Đây là niềm tự hào về đất nước Việt Nam anh hùng, bất diệt.

Đất nước ấy luôn lớn mạnh, đi lên từng ngày. Hành trình đi tới tương lai của đất nước vẫn không ngừng, cứ đi lên là sự thể hiện chí khí, quyết tâm của dân tộc Việt Nam.

Trước mùa xuân của thiên nhiên, mùa xuân của đất nước, sự đi lên của cuộc sống, tác giả khát khao được hòa nhập vào cuộc sống của đất nước:

Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hòa ca
Một nốt trầm xao xuyến.

Điều tâm niệm của tác giả thật chân thành sâu sắc. Con chim hót, một cành hoa là những hình ảnh đẹp của thiên nhiên. Một nốt trầm trong giàn hợp xưởng là âm thanh mà mọi người đều thích nghe. Tác giả muốn làm việc, muốn cống hiến cho cuộc đời, cống hiến cho đất nước. Điệp từ một trong đoạn thơ diễn tả sự ít ỏi, khiêm tốn nhưng hình ảnh con chim, cành hoa, nốt trầm cuối cùng dã dồn vào hình ảnh thật đặc sắc:

Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc.

Khát vọng của tác giả tuy ẩn chứa sự khiêm nhường qua hình ảnh nho nhỏ, lặng lẽ nhưng thể hiện một tiếng lòng cao cả, thể hiện một nhân sinh quan cao đẹp: phải cống hiến cho đất nước, dù là nhỏ bé, và phải không ngừng cống hiến cho cuộc đời. Mỗi con người hãy là một mùa xuân nho nhỏ để làm nên mùa xuân bất diệt của đất nước. Một xã hội tốt đẹp thì mỗi con người phải tốt đẹp. Đây là điều tâm niệm và khát vọng của nhà thơ trước lúc đi xa vĩnh biệt cuộc đời.

Cảm xúc chân thành của nhà thơ không chỉ dừng lại ở khát vọng về cuộc sống, tâm niệm về cuộc đời, tình cảm đối với quê hương, đất nước mà còn thể hệ qua khúc hát yêu thương:

Mùa xuân ta xin hát
Câu Nam ai, Nam bình
Nước non ngàn dặm mình
Nước non ngàn dặm tình
Nhịp phách tiền đất Huế.

Nam ai và Nam bình là hai điệu dân ca Huế, phách tiền là một nhạc cụ dân tộc điểm nhịp cho lời ca. Hình ảnh xin hát diễn tả tình yêu thương, gắn bó với quê hương, sự khao khát về cuộc sống mùa xuân. Tiếng hát ở đây cũng là tiếng lòng của tác giả, nó ngọt ngào sâu lắng và gây được sự đồng cảm với tất cả mọi người.

Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải là một bài thơ đặc sắc. Với thể thơ năm chữ, giọng thơ lúc mạnh mẽ, lúc tha thiết ngân vang, âm hưởng nhẹ nhàng xuyên khổ thơ, tác giả đã bộc lộ cảm xúc trước mùa xuân của thiên nhiên, đất nước và khát vọng đẹp đẽ muôn được dâng hiến cho cuộc đời trước lúc đi xa.

Cảm nhận về bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải - Bài tham khảo 11

Giây phút đầu tiên khi năm mới gõ cửa, hãy hòa mình vào những vẻ đẹp của mùa xuân qua bài thơ "Mùa xuân nho nhỏ" của nhà thơ Thanh Hải – một bài thơ từ lâu đã trở thành một khúc ca quen thuộc mỗi độ đất nước vào xuân.

Mùa xuân đã về trên đất nước Việt Nam tươi đẹp của chúng ta. Đâu đây dặt dìu lời ca êm dịu về "Mùa xuân nho nhỏ" của Thanh Hải:

Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ôi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng.

Mùa xuân xứ Huế thơ mộng hiển hiện trước mắt ta. Chỉ một bông hoa tím mỏng manh, mọc giữa dòng sông Hương xanh biếc mà sao sức sống lại dồi dào mãnh liệt đến vậy? Và cũng chỉ một con chim chiền chiện cất lời, mà sao tiếng hót vang xa bay bổng đến thế? Từng giọt âm thanh tiếng chim thả vào không gian, hội tụ tất cả ánh sáng, sự thanh khiết trong lành của đất trời mùa xuân nên nó cứ long lanh, long lanh. Không cầm lòng được, nhà thơ bất chợt đưa tay ra hứng lấy âm thanh ấy, những mong nắm bắt điều diệu kì của thiên nhiên tươi đẹp trên quê hương. Sự chuyển đổi cảm giác trong ông diễn ra thật nhanh chóng, bất ngờ, mà cũng thật tinh tế. Rồi ông đưa mắt nhìn những chồi non lộc biếc đậu trên vành lá ngụy trang của người ra trận, trải dài theo bước chân người ra đồng, trên khắp đất nước mình. Mặc dù chúng ta vừa ngưng nghỉ tiếng súng ở hai đầu biên cương, mặc dù thời bao cấp vẫn in hằn dấu vết trong mỗi gia đình Việt Nam, nhưng thành quả chiến đấu và lao động suốt 4.000 năm lịch sử đã ngời ngời trong mùa xuân 1980 ấy.

Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước.

Quả thực là "chẳng kẻ thù nào ngăn nổi bước ta đi".

Bằng sự mẫn cảm, bằng niềm tin son sắt, Thanh Hải đã nhận ra sức sống bền bỉ và tư thế luôn vững vàng thăng tiến của dân tộc ta. Đến hôm nay, mùa xuân 2017 sắp về, ta càng khẳng định rằng điều Thanh Hải dự báo từ 37 năm trước đã, đang và mãi mãi là hiện thực trên Tổ quốc thân yêu của chúng ta. Đáng trân trọng biết bao, tấm lòng của một người con đất Việt! Khi đang lâm bệnh nặng, sắp từ giã cõi đời, còn phải sống trong thiếu thốn khó khăn, ông vẫn có những cảm nhận vô cùng tươi trẻ về thiên nhiên, về đất nước, về cuộc sống. Phải chăng, có sự đồng điệu trong tâm hồn thi sĩ:

"Tôi lại nhìn như đôi mắt trẻ thơ
Tổ quốc tôi, chưa đẹp thế bao giờ".

(Tố Hữu)

Từ niềm say sưa trước mùa xuân thiên nhiên và cuộc sống trên đất nước, Thanh Hải đã chân thành bộc lộ ước nguyện của bản thân:

Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hòa ca
Một nốt trầm xao xuyến

Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc.

Tuy đó là ước nguyện khiêm nhường (muôn hóa thân làm những thứ bé nhỏ: Một con chim, một cành hoa, một nốt trầm, một mùa xuân nho nhỏ để "lặng lẽ dâng cho đời"). Nhưng đó là ước nguyện rất tự nhiên, đẹp đẽ, sáng trong như thiên nhiên tươi đẹp, trong sáng (con chim, cành hoa), rất bền bỉ, thiết tha:

Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc.

Đó cũng là ước nguyện hết sức chân thành của Thanh Hải. Bởi vì cả cuộc đời ông đã bám trụ ở quê hương (vùng Thừa Thiên Huế) cùng đồng bào, đồng chí đánh giặc qua hai cuộc kháng chiến ác liệt trường kì. Từ vùng đất này, những bài thơ "Mồ anh hoa nở", "Cháu nhớ Bác Hồ" của ông đã có sức lay động sâu xa tâm hồn bao bạn đọc. Rồi đến giờ phút cuối cùng, ông vẫn như con tằm rút ruột nhả tơ, dâng cho đời "mùa xuân nho nhỏ" thiết tha nồng thắm từ đáy tâm can. Những "nốt trầm" ấy sao mà "xao xuyến", sao mà đắm say!

Bài thơ của Thanh Hải đề cập đến vấn đề nhân sinh quan. Sống có ích, sống đẹp là có cống hiến cho đời. Vậy mà nó không hề khô cứng như lời giáo huấn đạo lí. Bởi vì, tác giả đã nói bằng cảm xúc thực, bằng những điều tâm niệm chân thành, thiết tha, bằng giọng thơ nhẹ nhàng và hình ảnh thơ bình dị. Chính vì thế những dòng thơ của ông thấm sâu vào lòng người, thức tỉnh những ước nguyện, những cách sống đẹp của mỗi con người.

Mùa xuân nay đi trong dìu dặt lời ca:

Mùa xuân ta xin hát
Câu Nam ai, Nam bình
Nước non ngàn dặm tình...

Ta thấy nhớ Thanh Hải – nhớ một "Mùa xuân nho nhỏ" của dân tộc thiết tha

Cảm nhận về bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải - Bài tham khảo 12

Bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” được Thanh Hải sáng tác năm 1980 khi nhà thơ đang nằm trên giường bệnh. Bài thơ là tiếng lòng thiết tha, yêu mến và gắn bó với đất nước, với cuộc đời và thể hiện chân thành một ước nguyện hiến dâng.

Mở đầu bài thơ là bức tranh mùa xuân của thiên nhiên được phác hoạ bằng vài nét chấm phá:

Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc,
Ơi! con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời.

Chỉ bằng vài nét đơn sơ mà đặc sắc, với những hình ảnh nho nhỏ, thân quen, bình dị, nhà thơ đã vẽ lên bức tranh xuân thơ mộng, đậm phong vị xứ Huế. Bức tranh có không gian thoáng đãng, sắc màu tươi tắn, hài hoà và âm thanh rộn rã tươi vui của tiếng chim chiền chiện. Cách lựa chọn hình ảnh “dòng sông xanh”, “bông hoa tím”, cách sử dụng các từ ngữ “ơi”, “chi” đi liền sau động từ “hót” khiến người đọc liên tưởng đến quê hương xứ Huế và cả tâm trạng say đắm hân hoan của tác giả. Dường như thấp thoáng đâu đó trong câu thơ là màu xanh của dòng Hương giang mềm mại và những tà áo dài tím biếc của những cô gái Huế mộng mơ, cùng với âm thanh rộn rã, tươi vui của tiếng chim chiền chiện, khiến mùa xuân của cố đô trầm mặc, chợt trở nên rực rỡ, rộn ràng. Cảm xúc của tác giả trước mùa xuân còn được miêu tả ở chi tiết rất tạo hình:

Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng.

Giọt âm thanh của tiếng chim thật trong, thật tròn, vang ngân giữa không gian, đọng lại thành từng giọt hữu hình long lanh như hạt ngọc, nhà thơ đưa tay hứng với tất cả sự trân trọng, đắm say. Sự chuyển đổi cảm giác khiến hình ảnh thơ trở nên lung linh, đa nghĩa góp phần diễn tả trọn vẹn hơn niềm say sưa, ngây ngất của tác giả trước vẻ đẹp của thiên nhiên, trời đất vào xuân.

Từ mùa xuân của thiên nhiên, trời đất nhà thơ chuyển sang cảm nhận về mùa xuân của đất nước. Tác giả hướng tình cảm của mình tới những con người đang làm đẹp mùa xuân:

Mùa xuân người cầm súng
Lộc dắt đầy trên lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ.

Những câu thơ tạo ra hình ảnh sóng đôi đẹp như hai vế của câu đối mừng xuân nói về những người chiến sĩ bảo vệ và những người lao động dựng xây đất nước. “Lộc” theo bước chân người cầm súng ra trận, theo bàn tay người lao động ra đồng và gieo mùa xuân đến khắp mọi miền đất nước. Có lẽ bởi vậy mà không khí khẩn trương, rộn ràng, náo nức lan toả khắp tứ thơ:

Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao.

Điệp từ “tất cả”, từ láy “hối hả”, “xôn xao” tạo nên nhịp điệu mùa xuân hối hả, hào hùng, mở ra những cảm nhận chan chứa tự hào về đất nước:

Đất nước bốn ngàn năm
Vất vả và gian lao
Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước.

Hình ảnh so sánh đẹp: “đất nước như vì sao” toả sáng, luôn vận động và phát triển không ngừng, có ý nghĩa định hướng, giục giã mọi người hăng say cống hiến xây dựng quê hương.

Trước mùa xuân của đất nước, nhà thơ tâm niệm về mùa xuân riêng của mỗi cuộc đời và dạt dào một khát vọng hiến dâng:

Ta làm con chim hót
Ta làm một canh hoa
Ta nhập vào hoà ca
Một nốt trầm xao xuyến.

Nếu ở đầu bài thơ tác giả miêu tả những hình ảnh làm đẹp thêm, tô điểm thêm cho mùa xuân là âm thanh náo nức vang trời của tiếng chim chiền chiện và sắc màu tím biếc dịu dàng của cánh lục bình nhỏ trên sông thì ở đây tứ thơ được lặp lại, tạo ra sự đối ứng chặt chẽ. Tác giả mong muốn được làm bông hoa toả ngát hương, con chim mang tiếng hót và nốt trầm xao xuyến để hiến dâng nhưng không làm mất đi nét riêng của mỗi người. Đó thực sự là lời tâm niệm chân thành, tha thiết, khiêm nhường và khát khao được cống hiến phần tinh tuý nhất của mình làm đẹp thêm mùa xuân của quê hương, xứ sở mà không bị giới hạn bởi thời gian, tuổi tác:

Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc.

“Mùa xuân nho nhỏ” là một sáng tạo bất ngờ, độc đáo mà tự nhiên, hợp lý của nhà thơ, bởi mùa xuân vốn là một khái niệm chỉ thời gian thế mà ở đây “mùa xuân” lại có khối, có hình, một hình hài nho nhỏ thật xinh xắn. Mùa xuân đã trở thành một ẩn dụ nói về khát vọng, một lẽ sống cao đẹp, một ý thức khiêm nhường góp sức mình làm đẹp thêm mùa xuân của thiên nhiên, đất nước. Điệp từ “dù là” đặt ở đầu hai câu thơ liên tiếp có ý nghĩa khẳng định cho khát vọng dâng hiến miệt mài, không mệt mỏi của tác giả.

Thể thơ năm chữ có nhạc điệu trong sáng, tha thiết, gần gũi với dân ca nhiều hình ảnh đẹp, giản dị, gợi cảm, những so sánh và ẩn dụ sáng tạo đã góp phần tạo nên thành công không nhỏ cho bài thơ.

Bài thơ kết thúc khi đã làm lay động trái tim mỗi người bởi chất hoạ gợi cảm, chất nhạc vấn vương và ước nguyện thiết tha chân thành của tác giả. Dường như ước nguyện nhỏ bé khiêm nhường ấy không còn là của riêng Thanh Hải mà đã trở thành tiếng lòng chung của nhiều người. Bởi vậy mà đọc xong bài thơ em muốn tự hỏi mình một điều giản dị:

“Ôi sống đẹp là thế nào hỡi bạn?
Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình!”

III. Sơ đồ tư duy cảm nhận bài thơ Mùa xuân nho nhỏ

Cảm nhận về bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải

------------------------------------------------------------

Ngoài Cảm nhận về bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải, các bạn học sinh còn có thể tham khảo các đề thi học kì 1 lớp 9, đề thi học kì 2 lớp 9 mà chúng tôi đã sưu tầm và chọn lọc.

Đánh giá bài viết
530 450.005
Sắp xếp theo

    Văn mẫu lớp 9

    Xem thêm